Skip to main content

2 Konings 17

Written by Chris van Wyk on . Posted in Kronologiese Bybelleesplan.

Hosea en die ander konings het deur nikswerd afgode te aanbid self nikswerd geword

Terug by die verhaal van die konings, kom ons by die einde van die Noordryk soos 2 Konings 17 dit vir ons vertel. Hoewel Hosea, die 19de koning van Israel (hy regeer 9 jaar – 731-722 vC), minder kras geoordeel word as die konings van Israel voor hom, ten spyte selfs van die feit dat hy Peka vermoor het om die troon te bestyg, is hy die laaste koning van Israel in wie se tyd die ballingskap uiteindelik ’n werklikheid word vir die 10 noordelike stamme in die jaar 722/1 vC.

Teks en konteks

Die genadetyd het uitgeloop vir die tien stamme van Israel se Noordryk. Hosea verbreek sy aanvanklike ooreenkoms met Salmaneser, koning van die Assiriërs, deur nie belasting te betaal nie, en by Egipte (koning So van die Nyldelta, nie die farao nie) hulp te soek. Hy word gevange geneem, en na drie jaar se beleg, word Samaria ingeneem en die Israeliete na Assirië weggevoer.

Hierna volg ’n opsommende verklaring van die rede vir die ballingskap wat uiteraard in die eerste plek vir die ballinge self verduidelik waarom hulle in ’n benarde posisie in die vreemde sit. Maar in die tweede plek is dit ’n aanduiding van wat God verwag van sy mense:

  1. dankbaarheid/verering vir God vir verlossing (2 Kon 17:7),
  2. ’n lewenstyl volgens sy wil en nie volgens die gangbare gebruike van die ander volke nie (2 Kon 17:8) en
  3. aanbidding van God alleen en volgens sy voorskrifte wat ander gode uitsluit (2 Kon 17:9-12).

Interessant dat die skrywers meld dat Israel dinge aan God toegedig het wat nie waar was nie. Dit het begin met die goue kalwers wat Jerobeam in Dan en Bet-El opgerig het, wat tot verkeerde persepsies van God aanleiding gegee het, en daarom deur die volk en die konings nagevolg is. Hoewel die Here oor eeue moeite gedoen het om die volk deur die profete en sieners te waarsku, en sy beeld te herstel, het die konings en die volk die waarskuwings in die wind geslaan en die gevolge gedra. Hulle het mense van geen betekenis geword:

“hulle het agter afgode aangeloop wat niks is nie en so het hulle self niks geword” (2 Kon 17:15)

Die ballingskap het egter ’n verdere nadraai gehad, immigrante van oral oor is deur die Assiriërs in die Noordryk se grondgebied kom vestig. Hulle het Samaria oorgeneem en in die stede daar gaan woon. Hieruit het die Samaritaanse volk ontstaan, uit die vermenging van Israeliete wat in die land agtergebly het, met die immigrante uit alle wêrelddele. Selfs die terugbring van een van die priesters om die nasies te leer om die Here te vereer, na ’n plaag van leeus deur die Here gestuur is, het nie die situasie ooit heeltemal herstel nie.

“34Tot vandag toe handhaaf hulle die vroeëre gebruike. Hulle het nie ontsag vir die Here nie, en tree nie op in ooreenstemming met die vaste voorskrifte en bepalings wat hulle ontvang het nie, of ooreenkomstig die wet en gebod wat die Here die nageslag van Jakob, aan wie Hy die naam Israel gegee het, beveel het nie… 40Hulle het egter nie geluister nie, maar ooreenkomstig hulle vroeëre gebruike opgetree. 41Hierdie volksgroepe het vir die Here ontsag gehad, maar hulle gesnede beelde het hulle bly dien. Ook hulle kinders en kleinkinders doen wat hulle voorouers gedoen het; dit is vandag nog so.”

Sinkretisme was dus aan die orde van die dag: die Here is vereer, hulle het selfs ontsag vir Hom gehad, maar terselfdertyd ’n mengelmoes van eie afgodsbeelde bly dien. Dit verklaar Jesus se woorde aan die Samaritaanse vrou: “julle aanbid sonder om te weet wat julle aanbid” (Joh 4:22).

Hiskia (715-686 vC) het egter ‘n paar jaar hierna begin om stadigaan ‘n verskil te maak in die Suidryk en het Juda uiteindelik van Assiriese oorheersing bevry.

Boodskap en betekenis

Die interessante is egter in 2 Kronieke 29 tot 32 – wat ons sal lees ná die bydraes oor Jesaja 13-35 – dat Hiskia met die skoonmaak van die tempel en die herinstelling van die Paasfees ‘n deel van die noordelike 10 stamme weer deel gemaak het van die suidryk se 2 stamme.

Ook in Jeremia 40 word vertel van ‘n hele klomp van die Jode wat verstrooid was wat teruggekom het.

Daar was dus ‘n terugkoms uit ballingskap ook vir die Noordryk, maar dit was stuksgewys en, belangrik, na die Suidryk toe.

View all posts in this series

Discover more from Bybelskool

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Kronologiese Bybelleesplan

Chris van Wyk

Ek is Direkteur van Bediening en Geestelike Vorming by Veritas College International. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am Director of Ministry and Spiritual Formation at Veritas College International. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

Onlangse kommentaar