Skip to main content

Lukas 1

Written by Chris van Wyk on . Posted in Kronologiese Bybelleesplan.

Die Evangelie van Jesus Christus is betroubaar

Ons lees vervolgens die vier Evangelies. Ek het voorheen ‘n vers-vir-vers kommentaar in ‘n kronologiese sinopsis van die vier Evangelies gepubliseer wat jy steeds gratis by Bybelskool.com kan lees. Ek het dit ook in ‘n boek gepubliseer wat jy kan bestel in twee formate: Prontuit die Waarheid – gedrukte boek en Prontuit die Waarheid – Eboek.

Vir die doel van hierdie Bybelleesplan werk ek egter meesal in hoofstuk verband. Ek het dus besluit om eerder op die hoofstukke van die onderskeie vier Evangelies te fokus en hulle min of meer in volgorde te lees met Lukas as my basiese rigsnoer.

Dit beteken dat ek die Evangelies ook self in hoofstuk volgorde kan plaas, sodat die volgorde waarin die skrywers dit geplaas het, geëer kan word.

Daar sal dus oorvleueling en herhaling wees waar dieselfde gebeure op verskillende plekke in die verskillende Evangelies voorkom, maar jy sal steeds die basiese storielyn kan volg, ook van die Evangelie self. Kyk by hierdie skakel (https://wp.me/pZl58-5pX) na ‘n tabel wat die volgorde met die opskrifte vir elke hoofstuk lys. Dit is ook aan die einde van hierdie bydrae geplaas.

‘n Vers-vir-vers kommentaar sou daarby die daaglikse bydraes te lywig maak. Ek het daarom die lengte van my bydraes per hoofstuk beperk tot ongeveer 1 000 woorde met die hulp van Chatgpt. Veral Whatsapp lesers sal dit waardeer!

Teks en konteks

Lukas, ’n dokter en medewerker van Paulus, skryf die Evangelie van Lukas en Handelinge. Hy rig hierdie geskrifte aan Teofilus, moontlik die borg van die publikasie (Luk. 1:1-4). Lukas gebruik sy noukeurige ondersoek en ooggetuieverslae om die betroubaarheid van Jesus se reddingsverhaal vir Israel en die nasies te bevestig. Hy baseer groot dele van sy werk op Markus se Evangelie en skryf voor Jerusalem se val (omstreeks 67–70 n.C.).

Lukas begin sy Evangelie deur:

  • die beloftes van Johannes die Doper en Jesus aan te kondig (Luk. 1:1-38),
  • die positiewe reaksies van Maria en Elisabet te beskryf, teenoor Sagaria se twyfel (Luk. 1:39-56),
  • en Johannes se geboorte en Sagaria se loflied aan te teken (Luk. 1:57-80).

Die aankondiging van die geboortes van Johannes die Doper en Jesus (Lukas 1:1-38)

1:1-4 – Betroubare getuie

Lukas se bydrae was om alles noukeurig, van die begin af, in volgorde te ondersoek en verwoord. Dit moes daarby natuurlik ook in ooreenstemming wees met die dinge waaroor Teofilus reeds onderrig is, maar wat met Lukas se bydrae verder bevestig kan word. Daarmee sou Lukas verseker dat die verhaal van Jesus betroubaar geag, geglo en geleef kan word.

1:5-17 – Goddelike beloftes

Die engel Gabriël kondig Johannes se geboorte aan Sagaria aan, wat in die tempel bid. Johannes sal in die krag van Elia optree om mense na God terug te lei, volgens die profesie in Maleagi (Mal. 4:4-6). Die verwysing na Herodes beteken dat dié gebeure voor ons jaartelling moes plaasgevind het, want Herodes is dood in die jaar 4 vC. Die aankondiging was waarskynlik tussen 7 en 6 vC.

1:18-20 – Sagaria se twyfel

Sagaria word verkwalik vir sy vraag aan die engel, anders as wat die geval was met Abraham (Gen 15:8) en Gideon (Rigt 6:17). Ook anders as met Maria net hierna. Dit kan wees dat sy vraag eintlik sy twyfel geopenbaar het, of hy nog in staat sou wees tot vaderskap, terwyl Abraham en Maria eerder na die proses uitgevra het, en Gideon na sekerheid aangaande die engel se status. Hoe dit ook al sy, die engel tree beslis op met ’n teken van stomheid, wat eers met die geboorte van Johannes verbreek is.

1:26-38 – Aankondiging van Jesus

Lukas begin dus sy Evangelie met die belofte van twee groot Godsmanne, Johannes die Doper, en Jesus die Verlosser – ‘n belofte wat binne ‘n jaar vervul is vir twee Godsvroue, Elisabet en Maria.

Gabriël noem Maria “begenadigde,” en verseker haar dat sy deur die Heilige Gees die Seun van God sal baar. Haar gehoorsaamheid maak haar die eerste dissipel wat volkome in God se wil berus.

Let op hoe Maria in haar vraag aan die engel net oor die konkrete vervulling van die belofte praat. Anders as Sagaria wat die engel se woorde betwyfel het. Sy wil weet: “Hoe kan dit wees …?”

Maria se gehoorsaamheid gee haar nie net die uitverkore posisie as moeder van Jesus nie, maar maak haar die eerste volgeling, trouens dissipel, wat gekenmerk word deur ‘n absolute verbintenis dat God se wil in hulle lewens sal geskied: “Laat met my gebeur volgens u woord.”

Die reaksies van Elisabet en Maria (Lukas 1:39-56)

1:39-45 – Elisabet se bevestiging

Elisabet kry woorde van die Heilige Gees, en noem Maria “moeder van my Here” sonder dat Maria nog enigsins begin vertel het van wat die engel gesê het. En sy noem Maria gelukkig (eulogêmenos – letterlik: [mense sal] goedpraat [oor jou]) omdat sy die boodskap aan haar geglo het.

1:46-56 – Maria se loflied

Maria se Magnificat loof God vir sy groot dade, barmhartigheid, en sy neerbuiging na die geringes. Sy erken dat haar geluk spruit uit God se genade, nie haar eie dade nie. Maria sien haar swangerskap as ’n teken van God se barmhartigheid, nie net vir haar nie, maar vir die wêreld wat smag na verlossing.

Maria se blydskap is dus dieper as Elisabet s’n. Sy sien nie net die belofte raak van twee ongebore kinders nie. Maria sien ‘n voller prentjie. Sy sien dat God in haar swangerskap sy barmhartigheid kom ten toon stel. Nie net vir haar as vrou met die geboorte van ‘n kind nie. Maar vir ‘n wêreld wat smag na verlossing.

Johannes se geboorte en Sagaria se loflied (Lukas 1:57-80)

1:57-66 – Johannes se geboorte

Met Johannes se geboorte word God se belofte aan Sagaria vervul. Die gemeenskap erken dat die Here by Johannes is, wat hulle met vreugde en ontsag vul.

Let op hoe die wonder wat God doen, uitkring. Wat in die privaatheid van die tempel aangekondig is, gekoester is deur Elisabet en die naby familie, het hier met die geboorte van Johannes ’n publieke effek op die bure, die gemeenskap en selfs in die wyer landstreek van Judea. Johannes se geboorte lei dus in die publiek tot groot vreugde en ontsag vir wat God doen. Die wonders van God is bedoel as publieke tekens van sy goedheid en mag.

1:67-75 – Sagaria se loflied

In die Benedictus loof Sagaria God vir die Verlosser uit Dawid se huis. Hy voorsien ’n tyd van vryheid van vyande en van vreedsame toewyding aan God, gegrond op sy verbond met Abraham.

1:76-80 – Johannes, die voorloper

Sagaria profeteer dat Johannes mense sal voorberei vir Jesus deur hulle te leer oor vergifnis en die pad van vrede. Johannes groei geestelik, maar sy openbare bediening kom op God se tyd.

Boodskap en betekenis

  1. God se leiding deur die Gees: Lukas beklemtoon die Heilige Gees se rol in die lewens en roeping van die gelowiges. Vernuwing en gehoorsaamheid kom uit God se werk in ons.
  2. Jesus as Lig: Jesus word al voor sy geboorte die Lig genoem wat ons lewens en paaie rig. Hy is die hemelse Leidsman wat alles verander.
  3. Unieke roeping: Elke mens het ’n unieke pad wat in Jesus se lig beloop moet word. Vrede kom deur bewus te leef in God se wil en leiding.
  4. Persoonlike refleksie: Dink oor hoe God jou pad van geboorte tot nou gevorm het. Hoe lei Hy jou tans, en hoe kan jy getrou bly aan sy lig?
  5. Vrede as gehoorsaamheid: Sagaria se idee van vrede sluit die kalmte van hart en die oortuiging om God se wil uit te leef in. Soek hierdie vrede deur gebed en oordenking, soos Paulus in Filippense 4:4-7 aanmoedig.

Die boodskap van Lukas 1 is dat God getrou is aan sy beloftes en deur sy Seun die pad van vrede en verlossing bring. Gelowiges word uitgenooi om in gehoorsaamheid en vertroue hierdie pad te volg.

Volgorde waarin ek die hoofstukke van die vier Evangelies hanteer

LUKAS MATTEUS MARKUS JOHANNES
Lukas 1 – Die Evangelie van Jesus Christus is betroubaar
Matteus 1 – Jesus is die hoogtepunt en vervulling van die OT Messiaanse verwagting
Lukas 2 – Jesus word in Betlehem gebore
Matteus 2 – Sterrekundiges besoek Jesus; Na hulle vlug na Egipte vestig hulle in Nasaret
Lukas 3 – Jesus is familie van alle mense
Matteus 3 – Johannes die Doper doop Jesus en die Gees vervul Hom
Markus 1 – Die begin van die evangelie van Jesus Christus, die Seun van God
Matteus 4 – Jesus se versoeking en die begin van sy bediening
Lukas 4 – Jesus deurstaan die toets en verkondig die koninkryk van God
Lukas 5 – Jesus het gekom vir armes, gevangenes, blindes en onderdruktes
Johannes 1 – Jesus is die Gestuurde Woord van God
Johannes 2 – Jesus verander water in wyn en reinig die tempel
Johannes 3 – Die wedergeboorte en die ewige lewe
Johannes 4 – Jesus reis deur Samaria en bedien die stad Sigar
Markus 2 – Jesus demonstreer sy gesag deur genesing, vergifnis, en verkondiging
Markus 3 – Genesing, verset, en dissipelskap
Lukas 6 – Jesus is Here van die Sabbat; die Vlakterede
Matteus 5 – Die stryd vir geregtigheid
Matteus 6 – Die lewe van geregtigheid
Matteus 7 – Die vrug van geregtigheid
Matteus 8 – Jesus bedien genesing in Galilea
Lukas 7 – Jesus het gelowiges en twyfelaars lief
Johannes 5 – Lewe kom deur vertroue en gehoorsaamheid
Lukas 8 – Toegewy aan God in voor- en teëspoed
Markus 4 – Jesus roep sy dissipels op tot luisterende gehoorsaamheid
Markus 5 – Jesus bevry van die chaosmagte en bring genesing
Lukas 9 – God is getrou om ons alles te gee wat ons in die bediening nodig het
Markus 6 – Jesus openbaar sy mag, stuur dissipels uit, en leer oor geloof en afhanklikheid
Markus 7 – Jesus ontbloot skynheiligheid en bring genesing oor grense heen
Markus 8 – Jesus bring oorvloed en wys die pad na ware dissipelskap
Markus 9 – Jesus openbaar sy heerlikheid en brei verder uit op ware dissipelskap
Johannes 6 – Jesus, die Brood van die Lewe
Johannes 7 – Jesus bring verdeeldheid met sy woorde en werke
Johannes 8 – Jesus die Lig vir die wêreld en die Waarheid wat vrymaak
Johannes 9 – Jesus, die Lig wat geestelike en fisiese blindheid genees
Johannes 10 – Jesus is die Goeie Herder; die Weg na oorvloedige lewe
Johannes 11 – Jesus is die opstanding en die lewe
Lukas 10 – Geroep tot aktiewe diens sowel as verdieping in ons verhouding met God
Lukas 11 – Die gebed, gehoorsaamheid en innerlike reinheid van ware dissipels
Lukas 12 – Waaksaamheid, getrouheid, en die keuse vir God se Koninkryk
Lukas 13 – Bekering en die onweerstaanbare koms van die Koninkryk
Lukas 14 – Jesus oor die koste van dissipelskap en gasvryheid
Lukas 15 – God se hart vir verlorenes
Lukas 16 – Jesus oor rykdom, betroubaarheid en genade
Lukas 17 – Jesus vermaan ons tot ‘n bedagsame en dankbare lewe
Matteus 9 – Jesus se mag oor sonde, siekte en dood
Matteus 10 – Die uitsending van die Twaalf: roeping, vervolging en getrouheid aan Jesus
Matteus 11 – Jesus nooi almal uit om rus in Hom te vind
Matteus 12 – Jesus openbaar die krag, genade en oordeel van die Koninkryk
Matteus 13 – Jesus ontmagtig die skare en bemagtig die dissipels met gelykenisse
Matteus 14 – Die broodvermeerdering en Petrus se geloof
Matteus 15 – Jesus ontbloot die skynheilige tradisie van die Fariseërs
Matteus 16 – Jesus kondig sy eie kruispad aan as model vir dissipelskap
Matteus 17 – Jesus word verheerlik as teken van sy Goddelikheid
Matteus 18 – Jesus leer koninkrykskinders hoe hulle in verhouding met mekaar moet lewe
Matteus 19 – Jesus spel koninkrykswaardes vir huwelike, kinders en welvaart uit
Markus 10 – Dissipelskap, diensbaarheid, en die weg van die Koninkryk
Matteus 20 – Jesus spel koninkrykswaardes vir leiers en die geloofsgemeenskap uit
Lukas 18 – God is meer as gewillig om gebede te beantwoord
Lukas 19 – Jesus het nie net ’n groot intellek nie, maar toon veral diep wysheid
Markus 11 – Jesus, die nederige, maar gesagvolle Koning
Matteus 21 – Jesus openbaar sy gesag en konfronteer onvrugbare geloof
Johannes 12 – Die koringkorrel moet sterf om vrug te dra
Matteus 22 – Jesus is te uitgeslape vir die onbetroubare Fariseërs
Markus 12 – Die gesag van Jesus en die ware betekenis van God se Koninkryk
Matteus 23 – Jesus veroordeel die skynheiligheid van die skrifkenners en Fariseërs
Lukas 20 – Jesus verkondig met gesag die betekenis van sy lewe, dood, en opstanding
Lukas 21 – Jesus se profetiese rede: waaksaamheid, getuienis, en voleinding
Markus 13 – Jesus se profetiese rede: waaksaamheid, verdrukking en die Wederkoms
Matteus 24 – Jesus se profetiese rede: verdrukking, volharding en die Wederkoms
Matteus 25 – Jesus se profetiese gelykenisse: waaksaamheid, getrouheid en barmhartigheid
Matteus 26 – Jesus word verwerp, verraai, verhoor en verloën
Markus 14 – Jesus stel die nuwe verbond in ten spyte van verloëning en verraad
Lukas 22 – Jesus se gebedsworsteling gee Hom krag om gehoorsaam te bly aan sy Vader
Johannes 13 –Julle moet mekaar liefhê soos Ek julle lief gehad het
Johannes 14 – Ek is die Weg, die Waarheid, en die Lewe
Johannes 15 – Ek is die Ware Wingerdstok – die sewende “Ek is”-uitspraak
Johannes 16 – Die Heilige Gees is ons inspirasie
Johannes 17 – Jesus bid passievol vir eenheid in sy kerk
Johannes 18 – Jesus kies die pad van die kruis
Johannes 19 – Jesus word verhoor, gekruisig en begrawe
Matteus 27 – Jesus word verhoor, gekruisig en begrawe
Markus 15 – Jesus word verhoor, gekruisig en begrawe
Lukas 23 – Jesus word verhoor, gekruisig en begrawe
Matteus 28 – Jesus staan op uit die dood en gee die Groot Opdrag aan sy dissipels
Markus 16 – Die opstanding en opdrag van Jesus
Lukas 24 – Die opstanding, verskynings en Hemelvaart van Jesus
Johannes 20 – Jesus staan op as die teenwoordige Here
Johannes 21 – Jesus leer Petrus om Hom alleen te volg

 

View all posts in this series

Discover more from Bybelskool

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Kronologiese Bybelleesplan

Chris van Wyk

Ek is Direkteur van Bediening en Geestelike Vorming by Veritas College International. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am Director of Ministry and Spiritual Formation at Veritas College International. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

Onlangse kommentaar