Skip to main content

1 Samuel 18

Written by Chris van Wyk on . Posted in Kronologiese Bybelleesplan.

Die hele Israel en Juda was lief vir Dawid

Hoofstuk 18 vertel die verhaal van Dawid se groterwordende rol in beide Israel en die koningshuis, telkens met verwysing na mense se groeiende liefde vir hom al dan nie. Eers raak Saul se seun Jonatan bevriend met Dawid. Dit is ‘n liefde wat hou. Hulle sou lojaal bly aan mekaar tot ná Jonatan se dood. Dawid se lof word daarna deur die vroue van Israel en Juda besing wat egter Saul se gesindheid verander in ‘n gevaarlike geveindsde liefde. Hy begin strikke vir Dawid stel deur twee keer aan te bied dat hy met een van Saul se dogters trou. David weier aanvanklik en sê dat hy te arm is en nie die bruidskat kan bekostig nie. Wanneer Saul egter aandui dat die bruidskat dooie Filistyne is, aanvaar Dawid die uitdaging en trou met Saul se jongste dogter, Migal. Die huwelik sou egter vir beide groot hartseer bring.

Teks en konteks

Van die begin af was daar ‘n hegte verhouding tussen Dawid en Jonatan: “Jonatan het hom liefgekry soos homself.” Jonatan het sy mantel en uitrusting vir Dawid gegee, eintlik ‘n soort profetiese aksie, waarmee hy sy aanspraak op die troon en die weermag afgee. En ons moet onthou, Jonatan was self dapper en baie geliefd onder die volk, soveel so dat hulle hom gered het toe hy die koning se bevel verontagsaam het (1 Sam 14). Jonatan se besondere band met Dawid het dus heel moontlik gelei daartoe dat die volk se agting vir Dawid gegroei het. Dit is in elk geval heel onwaarskynlik dat Dawid dit sonder hierdie band met Jonatan sou gemaak het in die huis van Saul.

Die verwysing na Jonatan se liefde vir Dawid (dieselfde woord ʾāhaḇ word regdeur hierdie hoofstuk vir liefde gebruik) het geen homoseksuele konnotasies nie. Jonatan het immers ten minste een seun gehad waarvan ons lees, Mefiboset (1 Kron 8:34; 9:40). Daarbenewens word in hierdie hoofstuk van talle se liefde vir Dawid geskryf op dieselfde wyse as wat Jonatan se liefde vir Dawid beskryf word: die hele volk van Israel en Juda was vir hom lief (vers 16), asook Migal, wat uiteindelik sy vrou geword het (vers 20). Trouens, sy word as verlief geteken wat duidelik romantiese inhoud het, anders as die beskrywing van Jonatan se liefde.

Let op hoe Saul vir Dawid basies annekseer vir die koningshuis en hom nie toelaat om na sy familie terug te gaan nie. Jonatan daarenteen sluit met Dawid ‘n verbond van wedersydse lojaliteit en liefde sonder enige beperking.

Geen wonder nie dat Saul jaloers raak toe Dawid meer eer as hyself kry met hulle oorwinnings. In sy woede oor die vroue ‘n groter ophef maak van Dawid as van hom het sy gesindheid teenoor Dawid verander en het hy hom wantrou.

Dit loop uit op ‘n bose gees van God wat van Saul besit geneem het en hy ten spyte van die kalmerende invloed van Dawid se musiek hom twee keer probeer vaspen het met sy gevegspies.

Dit het Saul se vrees vermeerder en die kontras met Dawid laat groei. Die Here was duidelik met hom, maar van Saul het Hy gewyk. Saul het Dawid toe groter verantwoordelikhede gegee in die gevegte waarskynlik met die hoop dat hy aan die voorpunt van die gevegte sou sneuwel. Dawid het egter oral waar hy gegaan het, sukses behaal, want die Here was met hom. Trouens, Dawid se sukses het die liefde vir hom laat toeneem onder die volk.

Toe Saul nie slaag om Dawid in die oorloë te laat faal nie, het hy probeer met sy eie kinders. Eers het hy Merab belowe aan Dawid, maar haar op wispelturige wyse aan iemand anders gegee. Toe dit bekend word dat Migal, Saul se ander dogter, verlief was op Dawid, het hy Dawid ‘n amper onmoontlike taak gegee om 100 Filistyne man alleen te oorwin. Dawid het egter 200 Filistyne oorwin wat die huwelik ‘n voldonge feit gemaak het.

Saul se insig dat die Here met Dawid was, het egter sy vyandskap teen sy skoonseun verskerp. Die konflik met Dawid sou hiervandaan die kenmerkende motief van Saul se koningskap bly.

Jonatan en die volk se liefde vir Dawid staan dus in skerp kontras met die wantroue van Saul.

Boodskap en betekenis

Die verhaal help ons om na te dink oor die kontras tussen vriendskap en vyandskap.

  • Vriendskap gedy in verhoudings van lojaliteit en liefde – soos dié van Jonatan en Dawid.
  • Vyandskap gedy in verhoudings van jaloesie en vrees – soos dié van Saul en Dawid.

Ons leer egter ook hier hoe om vyandskap te hanteer.

Saul se jaloesie spoel oor in verraad, vyandigheid, en pogings om Dawid te vernietig. Maar, teenoor Saul se jaloesie staan die getrouheid van Dawid teenoor hom. Ondanks die vyandigheid wat Dawid ervaar, bly hy getrou aan Saul as koning. Dawid se voorbeeld roep ons dus op om getrou te bly, selfs in moeilike en uitdagende omstandighede.

Ons leer ook uit hierdie verhaal dat God alles ten goede laat meewerk, selfs die kwaad wat Saul bedink teen Dawid. Saul se motivering om Dawid oral te stuur om te gaan veg, was bedoel om hom skade aan te doen. Dawid was egter oral suksesvol. Want, die Here was met hom. Soveel so, dat hy die aanvoerder geword het van die manskappe, eerder as Abner.

Dit het Dawid se waarde vir die volk onderstreep en was een van die redes waarom al twaalf stamme uiteindelik deur hom verenig kon word. So kon God sy koningskap vir ewig bevestig in die Messias wat uit sy nageslag gebore sou word.

View all posts in this series

Discover more from Bybelskool

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Kronologiese Bybelleesplan

Chris van Wyk

Ek is Direkteur van Bediening en Geestelike Vorming by Veritas College International. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am Director of Ministry and Spiritual Formation at Veritas College International. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Onlangse kommentaar