Skip to main content

Johannes 1

Written by Chris van Wyk on . Posted in Kronologiese Bybelleesplan.

Jesus is die Gestuurde Woord van God

Johannes, waarskynlik die apostel en een van die “seuns van die donder” (Mark 3:17), het ’n unieke rol in Jesus se bediening gespeel. Hy word dikwels beskryf as “die een wat Jesus liefgehad het” en was teenwoordig tydens sleutelmomente van Jesus se bediening, soos die opwekking van Jaïrus se dogter (Luk 8:51) en die Berg van Verheerliking (Mark 9:2). Aanvanklik het Johannes se vurige geaardheid konflik veroorsaak, soos toe hy vuur uit die hemel wou laat neerdaal op ’n Samaritaanse dorp (Luk 9:54). Tog het sy verhouding met Jesus hom geleidelik verander.

By die kruis was Johannes die enigste dissipel teenwoordig, waar Jesus hom die verantwoordelikheid gegee het om vir Maria te sorg (Joh 19:26-27). Hy was ook een van die eerste getuies van die leë graf en het geglo in Jesus se opstanding voordat hy Hom weer as opgestane Here gesien het (Joh 20:8). Ná Pinkster het Johannes ’n sentrale rol gespeel in die uitbreiding van die vroeë kerk, insluitend sendingwerk in Samaria (Hand 8:14-25).

Later het Johannes na Efese verhuis, waar hy waarskynlik die gemeente gestig het en later deur keiser Domitianus na Patmos verban is. Sy geskrifte – die Evangelie van Johannes, sy drie briewe, en Openbaring – toon sterk ooreenkomste in styl en tema en bied diepgaande teologiese insigte.

Die Evangelie van Johannes is uniek deurdat dit Jesus se verhaal as die vleesgeworde Woord van God vertel. Dit het ’n duidelike struktuur: ’n proloog oor Jesus as die gestuurde Woord (1:1-18), ’n publieke bediening wat op wonderwerke fokus (1:19-12:50), en ’n persoonlike bediening wat in sy kruisdood en opstanding kulmineer (13:1-20:31). Die epiloog (21:1-25) beklemtoon die dissipels se roeping.

Teks en konteks

Die Woord het vlees geword (Johannes 1:1-18)

Johannes begin sy Evangelie anders as die ander evangelies deur nie met aardse gebeurtenisse of geslagsregisters te open nie, maar met die ewigheid: “In die begin…” (Joh 1:1), wat aan Genesis 1 herinner. Hy wys dat Jesus, as die Woord (Logos), van altyd af by God was en self God is.

1:1-2 Vier verklarings oor die wese van die Woord:

  1. Die Logos bestaan van die begin af.
  2. Die Logos is die Woord van God.
  3. Die Logos is God self.
  4. Die Logos is van altyd af by God.

1:3-5 Vier verklarings oor die werk van die Woord:

  1. Alles het deur Hom ontstaan – Hy is die skepper van alles.
  2. Hy is die bron van alle lewe.
  3. Sy lewe is die lig vir mense, wat hulle help om God se wil te verstaan.
  4. Die lig skyn in die duisternis, maar die duisternis begryp of oorwin dit nie.

Johannes beklemtoon dat Jesus die lewe en lig bring, soos Hy later ook genoem word: die Lig vir die wêreld, die Brood van die lewe en die Lewende water. Hierdie Woord roep ons tot gemeenskap met God: “Wat van die begin af was… verkondig ons aan julle, sodat julle ook gemeenskap met ons kan hê” (1 Joh 1:1-4).

1:6-8 Johannes die Doper se getuienis: Hy is nie die lig nie, maar getuig van die lig sodat ander kan glo.

1:9-11 Die wêreld en sy eie mense verwerp Jesus: Hoewel die wêreld deur Hom gemaak is, het die wêreld Hom nie herken nie, en selfs sy eie mense het Hom nie aanvaar nie.

1:12-13 Aanneming deur geloof: Dié wat Hom aanneem, kry die reg om kinders van God te wees. Hierdie nuwe geboorte kom nie uit bloed, begeertes of menslike wil nie, maar uit God self.

1:14 Die vleeswording van die Woord: Jesus het vlees geword en onder ons kom woon – Hy het die tabernakel van God onder mense opgeslaan. Hierdie vleeswording beklemtoon dat Jesus beide mens en God is. In Hom sien ons God se heerlikheid en sy vermoë om die duisternis te oorwin.

1:15-18 Die genade en waarheid van Jesus: Jesus bring genade en waarheid wat die wet van Moses oortref. Sy tekens wys voorsiening, genesing en oorwinning, terwyl sy woorde lewegewende waarheid bring. Hy is die unieke openbaring van God self.

Boodskap en betekenis

Johannes skilder Jesus as groter as wat ons kan dink: Skepper, Lig, en die een wat God ten volle openbaar. Ons word kinders van God deur in Hom te glo. Kies een aspek – of dit Jesus se genade, waarheid, of lig is – en tree daarmee in gesprek met God.

Jesus begin met sy publieke bediening (Johannes 1:19-28)

Hier vertel Johannes van ’n gesprek tussen Johannes die Doper en priesters en Leviete wat gestuur is deur die Joodse Raad. Hulle vra oor sy identiteit, maar Johannes gebruik die geleentheid om van Jesus te getuig.

1:19-20 Johannes die Doper is nie die Christus nie: Hy maak dit duidelik dat hy nie die Gesalfde van God is nie, maar slegs ’n agtergrond figuur wat Jesus se bediening voorberei.

1:21-23 Johannes is ’n stem in die woestyn: Hy identifiseer homself nie met Elia of die profeet nie, maar met die stem wat die pad vir die Here reguit maak (Jes 40:3). Hiermee dui hy aan dat Jesus die Here is, al herken die leiers Hom nie.

1:24-25 Vraag oor die doop: Hulle vra met watter gesag Johannes Jode doop, aangesien hy nie die Christus, Elia of profeet is nie.

1:26-27 Johannes wys na die komende Verlosser: Hy verkondig dat Iemand groter as hy kom – die een wat hulle nie ken nie. Sy bediening is slegs om die pad vir Jesus voor te berei.

1:28 Plek van die gesprek: Hierdie gesprek vind plaas in Betanië aan die oostekant van die Jordaan.

Boodskap en betekenis

Hierdie gedeelte help ons verstaan wie ons is en wat ons roeping is. Johannes die Doper was duidelik oor sy taak: om mense na Jesus te wys. Ons roeping is om dieselfde te doen, selfs al word ons getuienis bevraagteken.

Jesus is die Lam van God (Johannes 1:29-34)

Johannes die Doper was besig om in Betanië oorkant die Jordaan te doop toe hy Jesus sien aankom. God het aan hom geopenbaar dat Jesus die Lam van God is wat die sonde van die wêreld wegneem. Johannes beskryf Jesus se identiteit met die beeld van die paaslam, wat in Eksodus 12 die oordeel van God afweer. Soos die profeet Jesaja oor die Dienaar van die Here gesê het, bring Jesus versoening soos ’n lam wat geslag word (Jes 53:7).

Johannes verduidelik ook dat hy nie aanvanklik Jesus as die Messias herken het nie, al was hulle familie. Dit was eers met Jesus se doop dat Johannes die Heilige Gees op Hom sien bly het. Hierdie teken het Johannes oortuig dat Jesus die Een is wat met die Heilige Gees sou doop. Hy bely verder dat Jesus nie net die Lam van God is nie, maar ook die Seun van God, wat van ewigheid af bestaan.

Boodskap en betekenis

Johannes die Doper se getuienis oor Jesus gee vir ons drie diep waarhede oor Hom:

  • Die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem.
  • Die Seun van God, wat voor almal bestaan het.
  • Die Doper met die Heilige Gees, wat hierdie gawe aan gelowiges skenk.

Johannes se nederigheid om sy eie bediening te laat terugstaan terwyl hy na Jesus wys, dien as ’n voorbeeld vir gelowiges om Jesus helder aan die wêreld te verkondig.

Twee van Johannes se dissipels volg Jesus (Johannes 1:35-42)

Die dag ná Johannes se getuienis oor Jesus, herhaal hy dat Jesus die Lam van God is. Twee van Johannes se dissipels besluit toe om Jesus te volg. Jesus vra wat hulle soek, en hulle noem Hom “Rabbi” – ’n aanduiding dat hulle Hom as leermeester aanvaar.

Een van die dissipels, Andreas, roep dadelik sy broer Simon en sê: “Ons het die Messias gevind.” Wanneer Simon na Jesus kom, gee Jesus aan hom die naam Petrus (rots), wat later simbolies sou wees van sy rol in die kerk (Matt 16:18).

Boodskap en betekenis

Dissipelskap begin met die keuse om Jesus te volg en by Hom te bly. Johannes die Doper, Andreas, en die ander dissipels het almal mense na Jesus toe gelei. Hierdie verhaal herinner ons dat ons as gelowiges geroep word om Jesus aan ander voor te stel – om, soos Andreas, mense na die Messias te bring.

Jesus roep Filippus en Natanael (Johannes 1:43-51)

Jesus begin dissipels roep, met Filippus as die volgende. Filippus stel weer vir Natanael aan Jesus voor en beskryf Hom as die vervulling van die Skrif: “Jesus, seun van Josef van Nasaret.” Natanael is aanvanklik skepties oor Nasaret, maar Jesus openbaar sy goddelike insig deur Natanael se hart en sy aktiwiteite onder ’n vyeboom te beskryf. Hierdie openbaring oortuig Natanael dat Jesus die Seun van God en die Koning van Israel is.

Jesus verwys na Jakob se droom van ’n leer tussen hemel en aarde (Gen 28) as ’n metafoor van die groter dinge wat hulle deur Hom sal beleef.

Boodskap en betekenis

Hierdie verhaal beklemtoon die transformerende impak van ’n ontmoeting met Jesus. Natanael se aanvanklike skeptisisme verander in geloof. Die dissipels se opgewondenheid oor Jesus is aansteeklik – hulle nooi ander uit om self te kom kyk.

As gelowiges is ons geroep om hierdie patroon na te volg: Jesus se stem te gehoorsaam, ander uit te nooi om Hom te leer ken, en hulle in sy waarheid te vestig.

Die roeping van die eerste dissipels is ’n herinnering aan die kern van dissipelskap: om Jesus te volg, Hom as die Lam van God te erken, en ander na Hom te bring. Soos Johannes die Doper en die dissipels, word ons geroep om Jesus se lig in die wêreld te wees – nie deur ons eie belang te bevorder nie, maar deur die weg na Hom aan te dui.

View all posts in this series

Discover more from Bybelskool

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Kronologiese Bybelleesplan

Chris van Wyk

Ek is Direkteur van Bediening en Geestelike Vorming by Veritas College International. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am Director of Ministry and Spiritual Formation at Veritas College International. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

Onlangse kommentaar