Skip to main content

Psalm 140

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Die Psalm is opgedeel in vyf dele. Die eerste drie vorm ‘n eenheid en beskryf die situasie van aanvegting waarin die Psalmis (Dawid) verkeer en vra telkens dat die Here hom daaruit sal verlos. Die drie dele word telkens afgesluit met ‘n Sela (PS. 140:4,6,9). Die vierde deel vra dat die Here teen hierdie geweldenaars sal optree (PS. 140:10-12). Die vyfde deel bevestig die getrouheid van die Here aan magteloses en behoeftiges en neem dit as ‘n belofte waarop regverdiges en opregtes altyd weer kan staatmaak (Ps. 140:13-14).

Bid die Psalm

“Vir die koorleier: ’n Dawidspsalm. Red my van bose mense, Here, beskerm my van gewelddadiges wat in hulle harte boosheid beplan en die hele dag vyandskap aanhits. Hulle tonge is giftig soos ’n slang; hulle woorde venynig soos adders. Sela Here, hou my uit die hande van goddeloses. Bewaar my van gewelddadige mense wat saamspan om my te laat val. Trotsaards het vir my ’n strik gestel; ’n net van toue het hulle gespan, en op die pad vir my wippe gestel. Sela Ek het vir die Here gesê: U is my God! Luister tog, Here, na my gebed om genade! Oppermagtige Here, my sterke redder, U bewaar my op die dag van die veldslag. Here, moenie toegee aan begeertes van bose mense nie. Moenie toelaat dat hulle planne suksesvol is nie. Sela Mag die leiers wat my omsingel, oorspoel word met die boosheid waarvan hulle praat. Laat gloeiende kole op hulle val, laat vuur op hulle val. Uit modderputte sal hulle nie kan kom nie. Moenie toelaat dat lasteraars hulle in ons land vestig nie. Laat mense van geweld keer op keer met rampe getref word. Maar ek weet die Here behartig die regsaak van die hulpeloses en die regte van die armes. Die regverdiges sal u Naam prys, en in u teenwoordigheid sal die opregtes lewe.” NLV

Boodskap en betekenis

Dawid bid dat die Here hom sal red van slegte mense, van geweldenaars, van mense wat booshede beplan, wat gevegte aanhits. Hulle tonge is so skerp soos dié van slange en die gif van adders skuil agter hulle lippe. Die skerp punte van slange se gevurkte tong word dus as metafoor vir bitsigheid gebruik, en die gif vir die dodelikheid daarvan. Interessant genoeg word dié beskrywing van giftige woorde in Romeine 3:13 gebruik as prentjie van die tipe sondes waaraan ons almal skuldig is, en waarvan die Here Jesus ons kom bevry het. Niemand is dus vanself regverdig nie, selfs nie een nie, sê Paulus. Ons het God se redding nodig, selfs van ons eie gevurkte tonge en giftige woorde. Die Psalmis bid dat die Here hom sal beskerm van die hande (mag) van goddeloses en hoogmoedige mense. Woorde verwond, maar magspeletjies verguis en kan ‘n mens maklik ontspoor. Die Psalmis vra dus dat die Here hom sal bewaar van die vangstrikke wat mense vir hom stel, sodat hy op die pad kan bly wat die Here vir hom aanwys. Die Psalmis bely dan dat die Here alleen sy God is. Daarom kan hy met oorgawe sy smeekgebed aan die Here bid. Hy vra dat die Here hom sal beskut in die tyd van oorlog en nie die goddelose mense sal gee wat hulle begeer nie, dat hulle bose planne nie sal slaag nie, anders sal hulle nog meer verwaand raak. Vers 8 se laaste deel lui eintlik só: “U beskut my kop in ‘n tyd van oorlog.” (2020-vertaling). Dit is wat agter die 1983-vertaling se dinamiese vertaling lê: “U beskerm my wanneer die goddeloses my aanval.” Dit is belangrik om die meer letterlike vertaling in gedagte te hou in die lig van die kontras wat in vers 10 getrek gaan word met die koppe van die aanvallers. Die pleitgebed dat die Here sal optree teen geweldenaars werk met die eksplisiete veronderstelling dat daar ‘n wetmatigheid in die wêreld werksaam is. Iets wat van God af kom. Dit is, dat geweld uiteindelik altyd die geweldenaars self vernietig. Soos Jesus ook in die NT sê: “almal wat na die swaard gryp, sal deur die swaard omkom.” (Matt. 26:52). Daarom bid die Psalmis dat die een ramp ná die ander die geweldenaars sal inhaal: verleentheid (vurige kole – dit laat my dink aan Paulus se beskrywing van skaamte in Rom. 12:20), vernietiging (vuur en bodemlose putte), verslaentheid (nie weer opstaan nie), en ontworteling (nie gevestig nie). Die Psalmis verklaar stellig dat hy weet dat die Here Homself deur die geskiedenis bewys het as dié een wat die regsaak van magteloses en behoeftiges (armes) behartig het. Daarop kan regverdiges en opregtes staatmaak. Dit sluit uiteraard goddeloses en geweldenaars uit. Maar regverdiges sal die Here kan loof en opregtes sal God se teenwoordigheid as ‘n tuiste ervaar.

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

Psalm 139

ie fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Hierdie Psalm is vir my heilige grond. Aan die een kant besing dit die wonder van God se intieme betrokkenheid by ons maak nie saak waar ons ons bevind nie. God is alomteenwoordig by ons en vir ons. Aan die ander kant besing dit die wonder van menswees: “omdat ek ‘n ontsagwekkende wonderwerk is.” Dié twee waarhede ontlok twee gebede by die Psalmis. Hy wil in die eerste plek God se eer ten alle koste beskerm en verklaar dat God se vyande ook sy vyande sal wees. Hy wil in die tweede plek absoluut getrou en lojaal aan God leef en vra dat God se ondersoekende teenwoordigheid hom op die beproefde pad sal lei.

Bid die Psalm

“Vir die koorleier: Van Dawid. ’n Psalm. Here, U deursoek my en ken my. U weet of ek sit en of ek opstaan, U ken my gedagtes van ver af. Of ek op pad is, en of ek gaan lê, elke oomblik weet U waar ek is. Selfs voordat ek praat, Here, weet U al presies wat ek gaan sê. U sluit my in van voor en van agter. U hand van seën is op my. Dié kennis laat my in verwondering, dit is vir my te hoog om te begryp! Waarheen sou ek kon gaan om u Gees te ontwyk? Of waarheen sou ek kon uitwyk om u teenwoordigheid te ontvlug? Gaan ek op na die hemel toe, is U daar; gaan lê ek in die doderyk, dan is U ook daar! Vlieg ek met die daeraad na die ooste, of gaan woon ek in die verre weste, selfs daar sal u hand my lei, en u regterhand my ondersteun. Sou ek sê: “Mag duisternis my oorweldig en die lig nag word rondom my,” dan is die nag vir U nie donker nie, maar is so helder soos dag, want duisternis is vir U soos lig. U self het my diepste wese gemaak, my in die moederskoot gevorm. Ek loof U omdat U my so besonder wonderlik gemaak het. U werke is wonderbaar, ek weet dit alte goed! My bene was vir U sigbaar toe ek stilletjies gevorm is in die dieptes van die moederskoot. U het my gesien voor ek gebore is. In u boek is alles opgeteken; elke dag is bepaal voordat een van hulle daar was. Kosbaar is u gedagtes vir my, o God! Hoe onmeetlik is die totaal! As ek dit sou moes tel, sou hulle meer wees as sandkorrels! Wanneer ek daarmee klaar is, sal ek nog steeds by U wees. As U net die goddeloses sal uitroei, o God! Gaan weg van my, julle moordenaars! Hulle smee bose planne teen U, u vyande misbruik u Naam. Moet ek hulle nie haat wat vir U haat nie, Here? Moet ek nie ’n afkeer hê van dié wat teen U in opstand kom nie? Ja, ek haat hulle met ’n volkome haat, want u vyande is my vyande. Deursoek my, o God, en ken my hart; toets my en ken my onrustige gemoed. Kyk of daar enige sondige neiging by my is, en lei my op die ewige pad.” NLV

Boodskap en betekenis

Die Psalm word omraam deur die werklikheid dat niks vir God verborge is nie. Die Here sien dwarsdeur ‘n mens: “U ondersoek my en U ken my” (vers 1). Dit is waar van alle aksies (sit en opstaan), gedagtes (”van ver af verstaan U wat ek in gedagte het” – 2020-vertaling), omswerwinge (“U het dit afgemeet”), en woorde (“U ken dit volledig”). Die Here omsluit ons van alle kante en sy hand is te alle tyd op ons soos ‘n pa wat sy peuter ondersteun, soos vers 5b meer korrek vertaal moet word: “U plaas u handpalms op my.” Dit is belangrik om raak te sien dat al die werkwoorde in die eerste ses verse wat God se betrokkenheid beskryf in die teenwoordige tyd vertaal is. Die Psalmis is nie net as’t ware uit vorige ervaring bewus van God se intieme kennis van en betrokkenheid by hom nie. Dit is iets wat van oomblik tot oomblik in sy lewe gebeur. God is nader aan ons as wat ons bewussyn kan inneem: “Om dit te verstaan, is ‘n te groot wonder vir my; dit is te hoog, ek kan dit nie begryp nie.” God is nie net so naby aan ons dat ons van Hom kan wegkom nie. Hy is oral waar ons sou wou wegvlug van Hom af, in die hemel, in die doderyk, aan die einde van die see, in die dag en in die nag, selfs in die duisternis wat as die plek gereken is waar God nie aanwesig sou wees nie. God is alomteenwoordig deur sy Gees. Dit is tegelykertyd ‘n verskrikking en ‘n vertroosting – vir die goddelose ‘n onrusbarende werklikheid; vir die gelowige ‘n gerusstellende werklikheid. Want God is alomteenwoordig by ons en vir ons waar ons ook al mag gaan. Maar dié kennis is nie net aan die “ewige nou” verbind nie. God se betrokkenheid kom eintlik van voor ons geboorte af en strek tot aan die einde van ons lewe, “nou en vir ewig”. God se beplanning van ons ontstaan en ontwikkeling is dus omvattend, en uit die NT weet ons nog helderder dat dit selfs ná die dood voortgaan in die ewige lewe. God het ons gevorm in die moederskoot – daarvoor loof die Psalmis Hom: “omdat ek ‘n ontsagwekkende wonderwerk is.” Dit sluit sy binnekant of gewete in – die betekenis wat aan die niere gekoppel is (vers 13) – interessant genoeg iets wat dus gereken word as geskep selfs voorgeboortelik, en iets wat God gee, nie net iets wat deur die samelewing gevorm is nie. Dit sluit sy skelet in, die deel van sy liggaam wat struktuur aan die tapisserie van menswees gee. Dit sluit uiteindelik ook al sy lewensdae in wat in God se boek opgeskryf is – nie soseer alles wat sal gebeur nie, maar die tydsduur daarvan. ‘n Mens kan hier iets raaksien van die feit dat elkeen van ons ons oorsprong in God se gedagtes het. God het ‘n prentjie van ons gehad, vóór ons nog daar was, en ons toe geskep daarvolgens. Dit is waarom die Psalmis sê, dat hy wonderlik is, soos God hom gemaak het, en dat God se gedagtes vir hom wonderlik is. Dit is eintlik net ‘n ontsagwekkende oorweldigende bewussyn. Of hy slaap en of hy wakker is, hy is altyd in God se gedagtes – en God is altyd in sy gedagtes. Dié twee ontsagwekkende en oorweldigende waarhede ontlok twee smeekgebede by die Psalmis.  Hy wil in die eerste plek God se eer ten alle koste beskerm en verklaar dat God se vyande ook sy vyande sal wees. Hy wil met goddelose mense niks te doene hê nie. Hulle is immers bloeddorstig en bedrieglik, mense wat teen God opstaan en sy vyande is. Die Psalmis identifiseer dus volledig met God self en wil dus niks te doene het met enigiemand wat hom van dié lojaliteit kan wegskeur nie. Hy wil in die tweede plek absoluut getrou en lojaal aan God leef en vra dat God se ondersoekende teenwoordigheid hom op die beproefde pad sal lei: “Kyk of ek nie op ‘n pad van verdriet is nie, en lei my op die ou beproefde pad.” Die “pad van verdriet” kan ook vertaal word as “pad van afgodery”. Die eerste vertaling fokus die aandag op dinge wat pyn kan veroorsaak. Die tweede vertaling fokus die aandag op dinge wat afvalligheid kan bring. Daarteenoor vra hy dat God hom op die beproefde pad sal begelei. Die vertaling “beproef” (“ancient” volgens Allen) gee die woord ‘ôlâm weer wat ook met “ewig” of “altyd” vertaal kan word. Die idee is egter nie dat dit soseer op die lewe hierna dui nie, maar eerder dit wat die toets van die tyd sal deurstaan. D.w.s. dié pad wat van altyd af die regte een was, en wat vir altyd sal hou. Dit is dié pad waarop die Psalmis begelei wil word.

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

Psalm 138

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Psalm 138-145 is Dawidiese Psalms wat eintlik terugkyk en God se betroubaarheid deur die eeue bevestig. Dit bevestig ook die ewige bedoelings wat God met sy mense van altyd af het. Die Psalmis is in die voorhof van die tempel en buig in aanbidding na die Here se heilige tempel. Sy hart is vol van lof aan die Here wat hy met musiek uitjubel voor die Here.

Bid die Psalm

“Van Dawid. Ek loof U met my hele hart, Here. Voor die gode sing ek u lof wanneer ek buig na u heilige tempel. Ek wil u Naam loof op grond van u liefde en trou, want U het u Naam en u woord bo alle dinge verheerlik. Wanneer ek roep, antwoord U my; U bemoedig my en gee my krag. Here, al die konings van die aarde sal U dank wanneer hulle u woorde hoor. Hulle sal sing van die werke van die Here, want groot is die heerlikheid van die Here. Al is die Here hoog verhewe, gee Hy om vir die nederiges, maar die trotsaards ken Hy van ver af. As ellende op my toesak, sal U my bewaar van die woede van my vyande. U steek u hand uit en red my deur u krag. Here, U sal u doel met my bereik, want u troue liefde, Here, ken geen einde nie. Moenie die werke van u hande laat vaar nie.” NLV

Boodskap en betekenis

Dawid loof die Here vir die openbaring van sy troue liefde (vers 2 en 8) en sy betroubaarheid. Sy troue liefde, omdat dit vir altyd duur en daarom die toets van die tyd deurstaan. Sy betroubaarheid, omdat sy Naam en sy woord/belofte (‘imrâh – vgl. Ps. 119:11 en verskeie ander voorkomste in dié Psalm) bo alles uittroon en die gode van die nasies troef. Daarom kan die gode maar hoor wat hy sing, want hulle is magteloos in die lig van God se troue liefde en betroubaarheid (vgl. die unieke Ps. 82 vir ‘n perspektief op God en die gode, wat op beide afgode en mense in magsposisies kan dui). God se troue liefde en sy betroubaarheid is egter nie iets wat net in die algemeen waar is nie. Dit is iets wat Dawid persoonlik ervaar het in gebedsverhoring en besieling: “Op die dag wanneer ek roep, antwoord U my; U besiel my met innerlike krag.” (Ps. 138:3). Dit is asof hy besef dat sy lof eintlik te effentjies is vir só ‘n groot God. Dit is eintlik net ‘n groot koor van al die konings van die wêreld wat enigsins sal kan begin om reg te laat geskied aan dié groot en deurlugtige God. Hulle almal moet deur God se woorde/beloftes (ook ‘imrâh, net in die meervoud) beweeg word om God se weë te besing en eer aan sy majesteit en verhewenheid te bring. Hy kan immers die nederiges en die hoogmoediges van ver af van mekaar uitken. Dan keer die Psalmis terug na sy eie intense waardering vir God se beskerming en verlossing. Hy neem dit nie as iets vanselfsprekend aan nie, maar as iets wat weer en weer deur God aan hom geskenk word in die aangesig van nood en die woede van sy vyande. “Die Here tree vir my in.” (vers 8 in die 2020-vertaling). Meer dinamies vertaal: “Die Here sal vir my alles goed laat afloop.” (1983-vertaling). Of soos in die NLV: “U sal u doel met my bereik.” Daarom verbind Dawid hom dan ook opnuut in sy gebed vir persoonlike volharding aan God se troue liefde wat vir ewig duur. Hy vra dat die Here hom – God se handewerk – nie sal laat vaar nie. Daarin is sy hoop ten diepste geleë.

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

Kom en volg Hom – ’n 23-week leesplan deur Matteus

Op 10 September 2026 begin my nuwe leesplan op Bybelskool.com: ’n 23-week reis deur die Evangelie van Matteus.

Matteus vertel die verhaal van Jesus op ’n besondere manier. Hy verweef die verhale oor Jesus met Jesus se verkondiging – sy woorde oor die koninkryk van God, dissipelskap en die lewe van sy volgelinge.

Ons lees daarom van Jesus se geboorte en voorbereiding vir sy bediening, sy wonderwerke, roeping van dissipels en konflik met teenstanders; van die Bergrede, die gelykenisse van die koninkryk en sy onderrig aan sy dissipels; van sy bediening in Judea en Jerusalem; en uiteindelik van sy lyding, kruisdood, opstanding en die Groot Opdrag.

Matteus se vyf groot toesprake van Jesus vorm telkens ’n belangrike deel van hierdie verhaal:

  • Matteus 5–7: Die Bergrede – die geregtigheid van die koninkryk
  • Matteus 10: Onderrig aan die dissipels – die koninkryk het naby gekom
  • Matteus 13: Gelykenisse van die koninkryk
  • Matteus 18: Verhoudinge in die koninkryk
  • Matteus 23–25: Die koms van die koninkryk

Matteus merk hierdie toesprake telkens af met ’n afsluitende sin, soos: “Toe Jesus klaar gepraat het…” (Matt. 7:28) en “Nadat Jesus oor al hierdie dinge klaar gepraat het…” (Matt. 26:1).

Hierdie verwewing van verhaal en verkondiging is belangrik. Matteus wil ons nie net help om in Jesus te glo op grond van wat Hy gesê het nie, maar om Hom na te volg in alles wat Hy gedoen het.

Dit is immers presies wat Matteus self gedoen het.

23 weke – 162 perikope

Ek het die Evangelie van Matteus in 162 perikope opgedeel. Ons lees elke dag een perikoop en beweeg so oor 23 weke deur die hele Evangelie.

Die volledige Bybelteks uit die Afrikaanse Standaard Vertaling (ASV) is by elke leesgedeelte ingesluit. Jy kan dus primêr op die Bybelteks fokus en my kommentaar slegs as ’n leeshulp gebruik.

My kommentaar wys op dinge wat my self getref het in my besig wees met Matteus – dinge in die teks, die konteks en die betekenis daarvan vir ons lewe.

Maar daar is iets wat vir my belangriker is:

Wat jy self gaan lees, luister en leef, is belangriker as wat ek skryf.

Kom reis saam deur Matteus. Lees stadig. Luister aandagtig. En laat Jesus se woorde en voorbeeld jou telkens weer roep:

Kom en volg Hom.

Ontvang die leesplan

As jy die bydraes elke week in jou Inbox wil ontvang, kan jy hier inskryf:

Skryf in op Bybelskool.com

As jy dit eerder per WhatsApp wil ontvang, kan jy hier aansluit:

Sluit by die WhatsApp-leesplan aan

Die reis begin 10 September 2026.

Kom en volg Hom.

Vorige bydraes

View all posts in this series

Psalm 137

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Hierdie Psalm is ‘n roerende herinnering aan die pyn en ontworteling van die ballingskap. Die Psalmis is waarskynlik in Jerusalem ná die terugkeer uit ballingskap en skryf die Psalm om die geloofsgemeenskap te help om die verlede te verwerk, sowel as om die nuwe situasie in Jerusalem te omarm en skouer aan die wiel te sit om die geloofsgemeenskap te herbou. Die Psalm is daarom meer as ‘n klag oor die verlede. Dit gebruik die herinnering aan die pyn as die basis vir ‘n nuwe verbintenis in die hede en sluit twee bedes aan God in om reg en geregtigheid te laat geskied ten opsigte van beide Edom, wat hulle in die steek gelaat het, en Babel, wat hulle weggevoer het in ballingskap. Dit leer ons dat die verlede, selfs in die grusame pyn wat dit vir ‘n mens kan inhou, hetsy weens persoonlike skuld of weens omstandighede buite jou beheer, steeds die basis kan bly om in die hede jouself aan God te verbind en van Hom ‘n herstelde toekoms af te bid. Aan God se liefde is daar immers geen einde nie, soos Psalm 136 so oorvloedig beklemtoon het.

Bid die Psalm

“By die riviere van Babel het ons gesit en gehuil wanneer ons aan Sion dink. Ons het ons liere daar aan die wilgerbome opgehang. Dié wat ons weggevoer het, het ons gevra om ’n lied te sing. Ons verdrukkers het gesê ons moet ’n vreugdelied sing: “Sing vir ons ’n Sionslied!” Maar hoe kan ons in ’n vreemde land ’n lied van die Here sing? As ek jou vergeet, Jerusalem, laat my regterhand dan uitdroog. As ek nie meer aan jou dink nie, as Jerusalem nie my grootste vreugde is nie, mag my tong kleef aan my verhemelte. Onthou tog die Edomiete, Here, en wat hulle gedoen het toe Jerusalem ingeneem is. Hulle het geskreeu: “Slaan plat! Slaan plat tot op die fondamente!” Babel, jy is gedoem tot verwoesting. Geseënd is die een wat jou vergeld vir wat jy aan ons gedoen het. Geseënd is hý wat jou babatjies neem en hulle teen ’n klip verpletter!” NLV

Boodskap en betekenis

In Esegiël het ons gesien dat die ballinge van tyd tot tyd vergader het by die kanale wat vanuit die Eufraat en die Tigris die stad van water voorsien het (vgl. Eseg. 1-3). Daar het hulle in hulle verdrukking as weggevoerde slawe gesit en dink aan die plek vanwaar die Here hulle weggevoer het. Die versoeke tot Sionsliedere deur hulle oorwinnaars het tot hulle pyn bygedra. Hulle het nie kans gesien om in hulle leed te sing nie, en het hulle liere aan die wilgerbome opgehang as simboliek van hulle hartseer en pyn. Tóg beteken dit nie dat hulle Jerusalem vergeet het nie. Nie toe nie, en ook nie nou nie. Inteendeel. Hulle verbintenis aan Jerusalem bly onverdund lojaal. Hulle is bereid om selfs verdere fisiese leed aangedoen te word – ‘n lam regterhand wat hulle onbekwaam sal maak om vir hulle self te sorg, en ‘n tong wat aan die verhemelte vaskleef wat hulle stom sal maak om hulle self hoorbaar te maak – as hulle sou durf waag om van Jerusalem te vergeet. Die plek van God se teenwoordigheid op aarde bly hulle grootste vreugde, dié plek, en dié God, waaraan hulle hulleself verbind. Maar dié verbintenis aan die Here laat hulle ook vrymoedigheid neem om Hom om reg en geregtigheid te vra. Die smart wat Edom (Jakob, die stamvader van Israel, en Esau, die stamvader van Edom, was broers) hulle aangedoen het met die wegvoering in ballingskap roep by hulle die gebed om vergelding op (vgl. veral die profeet Obadja vir meer detail hieroor, waar ek ook verwys na Jeremia en Esegiël se perspektiewe). Die Edomiete se houding van “breek af, breek af” moet die Here se optrede teenoor hulle bepaal. Op dieselfde wyse vra die Psalmis dat die Here sal optree teenoor die Babiloniërs wat fisies die stad afgebreek en hulle in ballingskap weggevoer het. Op grusame wyse word die vergelding wat gevra word, uitgespel, selfs teenoor die kinders wat teen ‘n rotswand verpletter moet word. Let op dat die Psalmis nie vra dat hulle dit persoonlik moet uitvoer nie, maar dat die Here daarvoor sal sorg. Wat ons hier in gedagte moet hou, is dat dié gebede om vergelding ‘n belangrike manier was (en is) om die emosies wat steeds lewendig was vir die teruggekeerde ballinge te hanteer. Wat vir ons as kinders van die Here egter belangrik is, is om te weet dat vergelding in die NT aan die Here behoort. Van ons word gevra om nie te vervloek nie, maar te seën (Luk. 9:54) en selfs ons vyande lief te hê (Matt. 5:44). Die Here wil van vyande vriende maak, ook deur ons optrede en opoffering. Maar, die helder woord is steeds dat God uiteindelik reg en geregtigheid sal laat geskied. Dit is ook sy belofte aan ons. Soos Paulus aan die Romeine skrywe: 17Moenie kwaad met kwaad vergeld nie. Wees goedgesind teenoor alle mense. 18As dit moontlik is, sover dit van julle afhang, leef in vrede met alle mense. 19Moenie self wraak neem nie, geliefdes, maar laat dit oor aan die oordeel van God. Daar staan immers geskrywe: “Dit is mý reg om te straf; Ék sal vergeld,” wsê die Here. 20“As jou vyand honger is, gee hom iets om te eet; as hy dors is, gee hom iets om te drink; want deur dit te doen, maak jy hom vuurrooi van skaamte.” 21Moet jou nie deur die kwaad laat oorwin nie, maar oorwin die kwaad deur die goeie. (Rom. 12:17-21).

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

w Vgl. Deut. 32:35

Onlangse kommentaar

  • Chris van Wyk on Psalm 137Dit is my voorreg. Groete!
  • Doreen Snyders on Psalm 137Net om weer 'n slag dankie te sê vir al die wonderlike verklarings en verduidelikings van al die Bybelse waarhede. Ons dien 'n wonderbare en allerheilige God. Ek sien baie uit na die Matteusevangelie. Nogmaals baie dankie. Doreen Snyders
  • Chris van Wyk on Psalm 119:169-176Absoluut!
  • sparklybc467b2e69 on Psalm 119:169-176Psalm 119 is voorwaar ñ baie Geseënde Psalm
  • Chris van Wyk on Psalm 119:145-152Dis self opnuut weer ‘n vreugde vir my.
  • originalblizzard19aaa84c56 on Psalm 119:145-152Ek was altyd baie langtand om Ps 119 aan te durf, nou wens ek dat dit nie ophou nie... Ps 119 is te kort!!! PDH
  • sparklybc467b2e69 on Psalm 119:105-112Goeie middag, baie dankie vir die deel van die kosbare verhaal wat so gepas is met die Psalm
  • originalblizzard19aaa84c56 on Psalm 119:1-8Sien waarlik die nou verband tussen OT EN NT. waarlik verhelderend. אמן
  • Chris van Wyk on Psalm 118:19-29Ek gee maar net aan wat ek ontvang het. Dit bly egter 'n kosbare voorreg.
  • sparklybc467b2e69 on Psalm 118:19-29Goeie môre, baie dankie dat u met ons deel wie en waar die vertaaling van die Bybel sy oorsprong gekry het, dit is so kosbaar, baie dankie vir een en elkeen wat deel is en was om hierdie kosbare woord ook vir ons in ons Taal te kon uitlê
  • sparklybc467b2e69 on Psalm 110Baie dankie vir hierdie kosbaarhede wat u met ons deel. Ek het Openbaring 22 gelees en dit klink baie soos die tuin van Eden, hy praat van die boom van lewe. Die sondeval gemaak dat die mens gesondig het en dat hul nie meer in die tuin kon woon nie asgevolg van die sonde.
  • sparklybc467b2e69 on Psalm 109:6-19Goeie middag, ek wil ook by las dat in Psalm 139:23 bid David;"Deurgrond my, O GOD, en ken my hart, toets my en ken my gedagtes" GOD ken die mens en HY deersoek die hart en die gedagtes. Ek het self al telkens gebid, HERE vergewe hulle want hulle weet nie wat hulle doen nie en dan soos die woord sel…
  • sparklybc467b2e69 on Psalm 107:33-38Baie dankie vir hierdie verduideliking. Ons lees die eerste keer van Baäl-Peor in Numeri 25. Baäl was die Kanaänitiese god van vrugbaarheid, terwyl Peor verwys na die berg in Moab waar hy onder andere aanbid is. Hy is ook in Kanaän aanbid en was 'n groot versoeking vir die Israeliete met hulle vesti…
  • sparklybc467b2e69 on Psalm 107:33-38GOD is so goeie GOD. HY gee vir ons die voorskrifte vanaf Deut. 28 en dan volg HY dit ook op in Psalm 107 en sê as ons net doen wat HY ons beveel sal dit met ons goed gaan en ons geseënd wees, nie oor ons nie, maar oor GOD en wie HY is.
  • Chris van Wyk on Psalm 106:43-48Ons lees die eerste keer van Baäl-Peor in Numeri 25. Baäl was die Kanaänitiese god van vrugbaarheid, terwyl Peor verwys na die berg in Moab waar hy onder andere aanbid is. Hy is ook in Kanaän aanbid en was 'n groot versoeking vir die Israeliete met hulle vestiging in die Beloofde Land.