MATTEUS 8:14-17

14 Toe Jesus in Petrus se huis gekom het, het Hy sy skoonmoeder siek aan koors sien lê.

15 Hy het haar hand aangeraak en die koors het haar verlaat, en sy het opgestaan en Hom bedien.

16 Toe dit aand geword het, het hulle vir Hom baie demoonbesetenes gebring, en Hy het die geeste met ’n woord uitgedryf en almal wat siek was gesond gemaak.

17 So is vervul wat deur Jesaja die profeet gesê is: “Hy het ons kwale op Hom geneem, en ons siektes gedra.” (Jes. 53:4)

Teks en konteks

Hierdie verhaal vorm deel van ‘n seleksie van genesingsverhale sowel as ‘n beskrywing van hoe Jesus gevolg moet word in Matteus 8-10.

Daar is nege genesingsverhale: ‘n melaatse, verskillende verlamdes, Petrus se skoonma wat siek is aan koors, verskillende besetenes, ‘n vrou wat aan voortdurende bloedvloeiing ly, en ‘n dogter wat uit die dood opgewek word. Daar is ook een wonderverhaal: die storm wat stil gemaak word.

Ingeweef tussen dié genesingsverhale is die verhale van volgelingskap: Matteus se roeping, en die verhaal oor die uitsending van die twaalf, sowel as lering oor die eis tot lojaliteit aan Jesus ten spyte van ontberinge.

Die punt wat Matteus hiermee maak, is dat Jesus die koninkryk van God met krag vestig. Die genesings en wonders getuig daarvan. Hy roep ook dissipels om met dié werk voort te gaan ná sy kruisdood, opstanding en hemelvaart.

8:14-15 Jesus kom in Petrus se huis en sien dat sy skoonmoeder siek aan koors lê. Jesus neem haar hand en die koors verlaat haar. As getuienis van haar volkome genesing staan sy op en bedien vir Jesus en, uiteraard ook die ander mense, soos ons uit die ander Evangelies agterkom.

Matteus wil egter die spesiale band wat hier met die genesing tussen Jesus en die skoonmoeder tot stand kom, beklemtoon. Daar is ook ‘n subtiele, maar duidelike boodskap oor insluiting in die gemeenskap van die familie. Soos dit die geval is met die meeste van die genesings, herstel Jesus die persone ook tot gemeenskap binne hulle sosiale omgewing.

Dit is ook interessant dat daar by talle genesings van die geloof van óf die persoon self, óf van die vriende melding gemaak word. Hier met Petrus se skoonma is dit egter nie so nie. Sy word genees, doodgewoon omdat Jesus haar raaksien, en Hy haar waarde binne Petrus se huis wil herstel.

Hierdie verhaal help ons dus verstaan dat die genesings, en selfs die geloof wat daarby betrokke is, nie verdienstelik is nie. God gee genesing ook waar Hy nie gevra word nie!

8:16 Matteus brei uit oor die impak wat hierdie genesing gehad het op die mense van die omgewing. Die mense het talle demoonbesetenes na Hom toe gebring en Jesus het hulle “met ‘n woord” uitgedryf. Hy het ook almal wat siek was gesond gemaak. Sy gesag – oor duiwels – en sy krag – oor siekte – was totaal.

8:17 Op diepsinnige manier verbind Matteus hierdie bevrydings en genesings aan die vervulling van Jesaja 53:4. Daarmee illustreer Hy ook dat die profesie vervul word spesifiek deurdat Jesus ons kwale (astheneias) op Hom geneem het en ons siektes (nosous) gedra het. Daarom kan ons in die verlengde hiervan ook in ons eie lewe op Hom staatmaak vir bevryding en genesing.

Betekenis en boodskap

Die doel van hierdie verhaal is om ons opgewonde te maak oor die gesag en krag waarmee Jesus besetenheid en siekte kan genees: met ‘n woord, met ‘n aanraking. Dieselfde Jesus is vandag nog onder ons aan die werk en kan vertrou word om binne sy plan vir ons lewe dieselfde dinge te doen.

Ons moet egter tog ook wyer kyk. Die eintlike probleem in hierdie wêreld is nie siekte nie, maar sonde. Jesus wys eintlik met sy genesings dat Hy sondes kan vergewe. Want, siekte kan ons nie skei van die liefde van die Here nie, maar sonde wel (Jes. 59:1-2).

Daarom raak die genesings ook minder soos die laaste week van Jesus se aardse lewe naderkom. Want, die dieper stryd van die Messias is om sondige mense te verlos om in die koninkryk van sy Vader te kan floreer. En die vreugde van sondevergifnis en heiligmaking is elke gelowige se deel.

Genesing van siekte is uiteindelik ook net ‘n tydelike verlenging van gesondheid, hoe wonderlik dit ook al mag wees. Uiteindelik kan ons nie deur genesing die dood vryspring nie. Selfs Lasarus se opwekking uit die dood kon nie keer dat hy uiteindelik ‘n tweede keer moes sterf nie.

Ons het wel die belofte dat in die nuwe hemel en nuwe aarde wat Jesus skep, daar geen dood of siekte meer sal wees nie; dat ons ‘n nuwe en onverganklike liggaam sal kry, soos die Here Jesus dit gekry het ná sy opstanding (1 Kor 15).

“En God sal al die trane van hulle oë afvee, en daar sal geen dood meer wees nie; ook droefheid en geween en moeite sal daar nie meer wees nie, want die eerste dinge het verbygegaan.” (Openb. 21:4).

Ons sal van die fontein van die water van die ewige lewe drink, verniet. Die blare van die boom van die lewe sal tot genesing wees van die nasies.

Ons lees vervolgens die verhaal van die verlamde man in Kapernaum wat deur al drie die Sinoptiese Evangelies vertel word. Elkeen het sy eie beklemtoning, maar die hoofboodskap is dat Jesus die man genees as getuienis dat Hy sonde kan vergewe.

MATTEUS 8:5-13

5 Nadat Hy aangekom het in Kapernaum het ’n centurion (Romeinse leëroffisier wat ‘n groep van honderd soldate onder sy bevel gehad het) Hom genader en Hom gesmeek

6 en gesê: “Here, my slaaf lê verlam by die huis, en hy word verskriklik geteister deur pyn.”

7 En Hy sê vir hom: “Ek sal gaan en hom gesond maak.”

8 Die centurion het geantwoord en gesê: “Here, ek is nie werd dat U onder my dak inkom nie, maar spreek net die woord, en my slaaf sal genees word.

9 Want ék is ook ’n man wat onder gesag staan, en wat soldate onder my het, en ek sê vir hierdie een: ‘Gaan,’ en hy gaan, en vir ’n ander: ‘Kom,’ en hy kom, en vir my slaaf: ‘Doen dit,’ en hy doen dit.”

10 Toe Jesus dit hoor, was Hy verwonderd en Hy het vir dié wat Hom volg, gesê: “Amen, Ek sê vir julle: By niemand in Israel het Ek so ’n groot geloof gevind nie.

11 Ek sê vir julle dat baie van die ooste en weste sal kom en saam met Abraham en Isak en Jakob aanlê vir ete in die koninkryk van die hemele,

12 maar die mense van die koninkryk sal uitgegooi word in die buitenste duisternis. Daar sal ’n gehuil en ’n gekners van tande wees.”

13 Jesus het vir die centurion gesê: “Gaan, soos jy geglo het, sal dit vir jou gebeur.” En sy slaaf is op daardie oomblik genees.

Teks en konteks

Matteus fokus sterk op die verhale van Jesus se genesings en wonders. Daar is nege genesingsverhale (‘n melaatse, verskillende verlamdes, ‘n koorsige skoonma, verskillende besetenes, ‘n bloeiende vrou, en ‘n ontslape dogter) en een wonderverhaal oor die storm wat stil gemaak word, verweef met die ander verhale wat dissipelskap as tema het.

8:5-6 In Matteus se weergawe van hierdie verhaal kom die centurion self na Jesus. Hy smeek Jesus om sy verlamde slaaf te genees, omdat hy verskriklik geteister word deur pyn. In Lukas se weergawe lê hy op sterwe. Die Griekse woord, pais, wat Matteus hier vir slaaf gebruik, kan ook op seun dui, maar die konteks dui duidelik daarop dat dit ‘n slaaf is, aangesien die centurion in ‘n gesagsverhouding met die slaaf staan.

8:7-9 Jesus willig in om te gaan, maar omdat die Romeinse offisier weet dat ‘n Jood nie aan huis van ‘n heiden mag gaan nie, probeer hy dit vir Jesus makliker maak deur te sê dat hy nie dit werd is dat Jesus na sy huis toe kom nie.  Jesus hoef net ‘n woord te spreek, en hy weet sy slaaf sal gesond word. Hy verduidelik sy geloof aan die hand van sy eie ervaring van gesag. Hy gebied sy soldate en slawe na willekeur en weet Jesus kan dieselfde doen. Trouens, hy verwoord hiermee nie net sy geloof dat Jesus kan genees nie, maar dat sy krag tyd en ruimte te bowe gaan.

8:10 Daardeur illustreer die offisier só ‘n groot geloof dat dit Jesus verwonderd laat. Dit is die enigste keer wat Matteus dit noem. Hy eer die offisier voor dié wat Hom volg daarvoor dat Hy nog nie enigiemand in Israel teëgekom het wat só ‘n groot geloof gehad het nie.

8:11-12 Hierdie voorbeeld van geloofsvertroue sluit vir Jesus ‘n visie oop van ‘n toekoms waarin die orde tussen heidene en Jode omgekeer sal word, en die Jode aan wie die koninkryk van die hemele eintlik behoort, nie daaraan deel sal hê nie, maar wel gelowiges uit die heidendom.

Dit is gelowiges uit die heidene wat aan die feesmaal in die koninkryk van die hemele sal kom aanlê saam met die drie patriarge, Abraham, Isak en Jakob. Die mense aan wie die koninkryk na regte behoort het, sal egter uitgegooi word in die buitenste duisternis. Hulle sal huil en op hulle tande kners, maar weens hulle verwerping van Jesus sal hulle die koninkryk nooit binnegaan nie.

Jesus sal in die gelykenisse van die boere en die wingerd (Matt. 21) en die bruilof (Matt. 22) verder hierop uitbrei.

8:13 Jesus genees dan die slaaf met die boeiende stelling: “soos jy geglo het, sal dit vir jou gebeur.” Laat dit insink!

Boodskap en betekenis

Hierdie centurion se groot geloof is regtig merkwaardig, Hy aanvaar doodgewoon dat Jesus absolute gesag oor lewe en dood, siekte en gesondheid, en tyd en ruimte het. Let op, Hy dwing Jesus nie om sy slaaf te genees nie. Hy demonstreer net sy onwrikbare geloof dat Jesus inderdaad kan genees. Die keuse van wat Jesus gaan doen, bly egter steeds Syne.

Let ook op dat Jesus die genesing eers doen nádat hulle ‘n redelike uitvoerige gesprek gehad het. Dit is nie asof Jesus net outomaties genees nie. Hy gebruik die geleentheid om die centurion se geloof tot volle wasdom te laat kom. Dit is ook, soos met al die ander wondertekens, ‘n getuienis aan die omstanders dat Hy inderdaad God is.

Wonderwerke en woordbediening in Galilea (hfst. 8–9)

Jesus volg die Bergrede op met ‘n aantal wonderwerke – genesings, natuurwonders, bevryding van demone en ‘n opstanding uit die dood – steeds gekoppel aan sy voortgaande woordbediening om sy gesag as Koning en Messias oor alles op aarde te bevestig. Matteus demonstreer in 14 episodes Jesus se impak op alles wat leef en beef:

1. Jesus genees ‘n man met ‘n ernstige velsiekte
2. Jesus genees ‘n centurion se slaaf in Kapernaum
3. Jesus genees Simon se skoonmoeder en maak baie mense gesond
4. Jesus leer dat jy Hom nie kan volg as jy agtertoe bly kyk nie
5. Jesus leer sy dissipels dat Hy mag het oor die natuur
6. Jesus demonstreer sy mag oor demone in Gadara
7. Jesus keer terug na Kapernaum en demonstreer dat Hy mag het oor siekte en dood
8. Jesus roep die tollenaar Levi-Matteus
9. Jesus verkondig dat nuwe wyn nuwe wynsakke nodig het om behoue te kan bly
10. Jesus genees die vrou met bloedvloeiing in Kapernaum
11. Jesus wek die dogtertjie van Jaïrus op
12. Jesus genees twee blindes
13. Jesus genees ‘n stom, demoonbesete man
14. Jesus word diep geraak deur die skares wat soos skape sonder ‘n herder is

MATTEUS 8:1-4

1 Nadat Hy van die berg afgekom het, het groot skares Hom gevolg.

2 En daar het ’n man met ’n ernstige velsiekte nadergekom en voor Hom neergeval en gesê: “Here, as U wil, kan U my reinig.”

3 En Hy het sy hand uitgesteek, hom aangeraak en gesê: “Ek wil, word gereinig.” En dadelik is sy ernstige velsiekte gereinig.

4 En Jesus sê vir hom: “Kyk dat jy dit vir niemand vertel nie, maar gaan wys jouself vir die priester en bring as getuienis vir hulle die gawe wat Moses voorgeskryf het.”

Teks en konteks

8:1 Matteus vertel hierdie verhaal in die konteks van die Bergrede. Met sy verdere reis het groot skare Jesus gevolg.

8:2 ‘n Man met ‘n ernstige velsiekte het nadergekom, voor Hom neergeval en gevra dat Jesus – let op dat hy Jesus Here noem – hom sal reinig: “as U wil.”

Onthou dat hierdie ernstige velsiekte een van ‘n reeks siektes kon wees, en dat die man nie in die eerste plek vra vir genesing nie, maar vir die herstel van gemeenskap. Hy kon nie in die tempel kom om die Here saam met die gemeente te aanbid nie. Hy kon nie eers by sy huismense bly nie. Hy is uitgewerp tot op die rand van die samelewing, waar hy sonder die gemeenskap van ander mense, behalwe mense soos hy, moes sien en kom klaar. Hy het een van die onsigbares, die onaansienlikes, die onaanraakbares, die “untouchables” geword.

8:3 Dit is waarom die eerste ding wat Jesus doen, is om sy hand uit te steek en aan die man te vat. Vóórdat die man nog genees is, sluit Jesus hom dus met velsiekte en al in die gemeenskap met Hom in. En Jesus reinig hom van sy ernstige velsiekte.

8:4 Jesus verbied hom om met ander oor sy genesing te gesels, en eerder homself vir die priester te gaan wys en die (offer)gawe te bring soos Moses beveel het as ‘n getuienis aan hulle.

Betekenis en boodskap

Ons moet raaksien dat Jesus omgee en genees, dat Hy insluit en reinig. Hy wil hê dat ons dieselfde sal doen. Dit is ons roeping as kerk: om mense in te nooi en in ons kring te verwelkom. Om saam met hulle vir God se aanraking van genesing en reiniging te bid.

Dit gebeur natuurlik nie outomaties nie. Jan Johnson sê hieroor dat ons nodig het om ons doelbewus in te stel om mense te help, téén ons natuurlike grein in: “Since compassion doesn’t stream from most of us as naturally as it did from Jesus, we need regular spiritual practices to learn how to have compassion and show compassion.”

MATTEUS 7:24-29

24 “Elkeen dan wat hierdie woorde van My hoor en dit doen, sal soos ’n verstandige man wees wat sy huis op rots gebou het.

25 En die reën het geval en die strome het gekom en die winde het gewaai en teen daardie huis 
aangestorm, maar dit het nie ingeval nie, want dit was stewig op rots gevestig.

26 En elkeen wat hierdie woorde van My hoor en dit nie doen nie, sal wees soos ’n dwase man wat sy huis op sand gebou het.

27 En die reën het geval en die strome het gekom en die winde het gewaai en teen daardie huis gewoed, en dit het ingeval, en sy val was groot.”

28 En toe Jesus klaar gepraat het, was die skares stomgeslaan oor sy onderrig,

29 want Hy het hulle onderrig soos een wat gesag het, en nie soos hulle skrifgeleerdes nie.

MATTEUS 7:21-23

21 “Nie elkeen wat vir My ‘Here, Here’ sê, sal ingaan in die koninkryk van die hemele nie, maar die een wat die wil van my Vader in die hemel doen.

22 Baie sal vir My op daardie dag sê: ‘Here, Here, het ons nie in u Naam geprofeteer, en in u Naam demone uitgedryf, en in u Naam baie wonderwerke gedoen nie?’

23 En dan sal Ek aan hulle verklaar: Ek het julle nooit geken nie; gaan weg van My af, julle wat ontrouheid aan die wet beoefen.”