¹Dit het gebeur in daardie dae dat ’n dekreet van keiser Augustus uitgegaan het dat die hele wêreld geregistreer moes word.

²Hierdie eerste sensus het plaasgevind toe Sirenius oor Sirië goewerneur was.

³En almal het gegaan om geregistreer te word, elkeen na sy eie stad toe.

⁴En ook Josef het opgegaan vanaf Galilea uit die dorp Nasaret na Judea, na die stad van Dawid wat Betlehem genoem word, omdat hy uit die huis en nageslag van Dawid was,

⁵om geregistreer te word saam met Maria wat aan hom verloof was, wat swanger was.

⁶Dit het gebeur terwyl hulle daar was dat die tyd vir haar gekom het om geboorte te gee,

⁷en sy het geboorte gegee aan haar eersgebore Seun, en sy het Hom in doeke toegedraai en Hom neergelê in ’n krip, omdat daar nie vir hulle plek was in die herberg nie.

Teks en konteks

Nadat Lukas in hoofstuk 1 verhale vertel het wat nie in die ander evangelies voorkom nie – verhale wat sentreer om die aankondigings rondom Johannes en Jesus en die reaksies wat dit by Maria, Elisabet en Sagaria uitlok – sluit hy in hoofstuk 2 dieselfde verhaal as Matteus (1:18-25) oor die geboorte van Jesus in. Die res van die hoofstuk is daarna weer eie verhale, wat nie in die ander evangelies voorkom nie.

2:1-3 Lukas verbind die verhale van die Verlosser aan die gebeure op die wêreldfront ter wille van die konteks daarvan. Hy noem keiser Augustus (regeer van 27 vC tot 14 nC) en goewerneur Sirenius van Sirië. Eersgenoemde omdat Palestina deel van die Romeinse ryk was, en laasgenoemde omdat hy waarskynlik die hele Palestynse gebied se volkstelling gereël het (volgens sommige historici was Quirenius Varus toe goewerneur, met Sirenius waarskynlik ’n militêre veldheer wat Varus bygestaan het).

Die volkstelling het in 8-6 vC plaasgevind, wat min of meer die tyd is toe Jesus gebore is. Hierdie volkstelling, sê Lukas, was die eerste van sy soort. Daar was ook ‘n tweede volkstelling (Hand 5:37) toe daar ‘n volksopstand was deur Judas, die sogenaamde Galileër.

2:4-5 Bethlehem – 85 km van Nasaret af en 8 km suid van Jerusalem – is die stad van Dawid. Die naam is nogal betekenisvol. Die naam beteken letterlik: “huis van brood” en is die plek waar Rut en Naomi (in die Rigterstyd) nie net fisiese brood gekry het nie, maar Rut, die Moabiet, ook met haar troue met Boas Jesus se voorouer geword het.

Gegewe dat Josef-hulle arm was – hulle kon net twee duiwe bekostig eerder as ‘n lam met hulle offer by die tempel – is dit heel waarskynlik dat dié reis te voet afgelê is. Die idee van ‘n donkie vir die reis kom uit die tradisie van hierdie gebeure, nie uit die Bybel self nie.

2:6-7 Let ook op dat Jesus gebore word in nederige omstandighede in ‘n krip. Ironies, gegewe die betekenis van dié geboorte! Daar was egter nie vir hulle plek in die normale akkommodasie nie.

Waarskynlik word hier verwys na ‘n gastekamer by familie – waar daar nie vir hulle plek was nie – eerder as na ‘n herberg. ‘n Ander Griekse woord (kataluma) word hier gebruik as dié vir herberg (pandocheion – vgl Luk 10:34 waar verblyf in ‘n herberg vir die man wat onder die rowers geval het, deur die barmhartige Samaritaan verskaf word).

Die geboorte vind waarskynlik ook plaas in ‘n grot wat aan die huis of langs die huis vir die diere gebruik is, nie ‘n stal per se nie, soos die kerkvader Justinus die Martelaar vroeg in die 2de eeu nC skryf.

Later sal hulle egter in ‘n huis in Betlehem bly.

Betekenis en boodskap

1. Ons lewens vind altyd plaas teen die agtergrond van wat in die wêreld, ons land en gemeenskap gebeur. Dink na, soos Lukas, oor wat aan die gang is in hierdie drie sirkels van jou lewe. Lees daaroor, dink ná daaroor, en skryf in jou joernaal die dinge wat jou tref daarvan neer. Hou vol daarmee, want die betekenis van die gebeure kom in die herhaalde besig wees daarmee.
2. Bid oor die impak van gebeure in die wêreld, ons land en jou gemeenskap op jou lewe. Bid oor die impak wat jy ook daarop kan hê. Oorweeg hoe die Here jou wil gebruik in dié dinge waarop jy ‘n invloed kan uitoefen. Moenie die effek van gehoorsaamheid onderskat in ‘n tyd van ontwrigting nie. Maria-hulle eindig in ‘n stal in baie moeilike omstandighede … en die Verlosser van die wêreld maak sy opwagting!

⁶⁷En Sagaria, sy vader, is vervul met die Heilige Gees en hy het geprofeteer en gesê:

⁶⁸“Die Here, die God van Israel, moet geprys word, omdat Hy sy volk opgesoek en vir hulle bevryding bewerkstellig het, ⁶⁹en ’n reddende krag vir ons voorsien het in die huis van sy kneg Dawid, ⁷⁰net soos Hy gesê het by monde van sy heilige profete van die vroegste tye af, ⁷¹redding van ons vyande en uit die hand van almal wat ons haat, ⁷²deur barmhartigheid te bewys aan ons vaders en sy heilige verbond te onthou, ⁷³die eed wat Hy gesweer het aan Abraham ons voorvader, om te gee dat ons, ⁷⁴nadat ons gered is uit die hand van ons vyande, Hom sonder vrees kan dien ⁷⁵met toewyding en opregtheid voor Hom al ons dae.

⁷⁶En jy, kind, ’n profeet van die Allerhoogste sal jy genoem word, want jy sal voor die Here uitgaan om sy paaie vir Hom gereed te maak, ⁷⁷om kennis van redding vir sy volk te gee deur die vergifnis van hulle sondes

⁷⁸op grond van die innige barmhartigheid van ons God, waarmee die Môreson uit die hoogte ons sal besoek,

⁷⁹om te skyn op dié wat sit in duisternis en in die skaduwee van die dood, om ons voete te lei na die pad van vrede.”

⁸⁰En die kind het gegroei en sterk geword deur die Gees, en hy het in die woestyngebiede geleef tot op die dag van sy openbare verskyning aan Israel.

⁵⁷Vir Elisabet het die tyd gekom om geboorte te gee, en sy het geboorte gegee aan ’n seun. ⁵⁸En haar bure en familielede het gehoor dat die Here aan haar sy groot barmhartigheid bewys het, en hulle was saam met haar bly.

⁵⁹En dit het gebeur op die agtste dag dat hulle gekom het om die kind te besny, en hulle wou hom Sagaria noem volgens die naam van sy vader. ⁶⁰Maar sy moeder het geantwoord en gesê: “Nee, hy moet eerder Johannes genoem word.”

⁶¹En hulle het vir haar gesê: “Daar is niemand van jou familielede wat met hierdie naam genoem word nie.” ⁶²Hulle het vir sy vader beduie wat hy wou hê hy genoem moes word. ⁶³En hy het ’n skryftablet gevra en geskryf: “Johannes is sy naam.” En hulle was almal verbaas.

⁶⁴Skielik is sy mond en sy tong geopen, en hy het gepraat en God geprys. ⁶⁵En ontsag het oor almal gekom wat rondom hulle gewoon het, en in die hele heuwelland van Judea is al hierdie gebeure bespreek, ⁶⁶en almal wat dit gehoor het, het dit in hulle hart gebêre en gesê: “Wat sal hierdie kind dan wees?” Want die hand van die Here was inderdaad met hom.

⁴⁶En Maria het gesê:

“My siel prys die grootheid van die Here, ⁴⁷en my gees is verheug oor God my Verlosser, ⁴⁸omdat Hy ag geslaan het op die geringheid van sy slavin.

Want kyk, van nou af sal al die geslagte my gelukkig noem, ⁴⁹omdat die Magtige groot dinge aan my gedoen het. En heilig is sy Naam, ⁵⁰en sy barmhartigheid geld van geslag tot geslag vir dié wat Hom vrees.

⁵¹Hy het deur sy arm ’n magtige daad gedoen, Hy het hoogmoediges verstrooi in die denke van hulle hart;

⁵²Hy het magtiges van trone afgeruk en geringes verhoog, ⁵³hongeriges het Hy met goeie dinge gevul

en rykes het Hy met leë hande weggestuur.

⁵⁴Hy het Israel sy kneg gehelp deur sy barmhartigheid te onthou – ⁵⁵net soos Hy vir ons voorvaders gesê het – teenoor Abraham en sy nageslag tot in ewigheid.”

⁵⁶Maria het ongeveer drie maande lank by haar gebly, en sy het teruggekeer na haar huis.

Die volgende plek op ons reis is in die heuwelland van Judea waar Maria vir Elisabet gaan kuier.

³⁹Maria het in daardie dae gereedgemaak en haastig na die heuwelland toe gegaan, na ’n dorp in Judea, ⁴⁰en sy het ingegaan in die huis van Sagaria en Elisabet gegroet.

⁴¹En dit het gebeur toe Elisabet die groet van Maria hoor, dat die baba in haar skoot beweeg het van vreugde, en Elisabet is vervul met die Heilige Gees, ⁴²en sy het met ’n groot kreet uitgeroep en gesê:

“Geseënd is jy onder vroue en geseënd is die vrug van jou skoot. ⁴³En hoekom gebeur dit met my dat die moeder van my Here na my toe kom? ⁴⁴Want kyk, toe die klank van jou groet my ore bereik, het die baba van vreugde in my skoot beweeg. ⁴⁵En gelukkig is sy wat geglo het dat daar vervulling sal wees van die dinge wat vir haar deur die Here gesê is.”