MATTEUS 4:18-22

18 Terwyl Jesus langs die See van Galilea loop, het Hy twee broers, Simon wat Petrus genoem word, en Andreas sy broer, ’n werpnet in die see sien gooi, want hulle was vissers.

19 En Hy sê vir hulle: “Kom agter My aan en Ek sal julle vissers van mense maak.”

20 Hulle het toe dadelik hulle nette gelos en Hom gevolg.

21 En Hy het van daar verder gegaan en twee ander broers gesien, Jakobus die seun van Sebedeus en Johannes sy broer, wat in die skuit saam met Sebedeus, hulle vader, besig was om hulle nette reg te maak, en Hy het hulle geroep.

22 Hulle het toe dadelik die skuit en hulle vader gelos en Hom gevolg.

Teks en konteks

4:18-20 Onthou dat Jesus ‘n vorige ontmoeting met Simon en Andreas gehad het (Joh. 1:40-42). Hulle aanvanklike belangstelling in Jesus gaan egter eers hier oor in ware dissipelskap wanneer Hy hulle roep om Hom te volg.

Anders as in Lukas se weergawe van hierdie verhaal wat van trammelnette praat, gebruik Petrus-hulle hier werpnette, ‘n kleiner ronde net met gewigte rondom, wat soos ‘n valskerm in die water gegooi word en dan óf leeggemaak word deur die visse een vir een uit te haal, óf dit aan die onderkant bymekaar te vat en na die kant toe uit te trek. Net een persoon was nodig om dié net te hanteer. Dit is gewoonlik in die dag gebruik soos ook met treknette (Matt. 13:47). Trammelnette is net in die nag gebruik, soos dit in Lukas se verhaal vermeld word (Luk. 5:1-11). Petrus sal later in opdrag van Jesus ook met ‘n hoek en lyn visvang (Matt. 17:27).

4:21-22 Jesus roep terselfdertyd ook twee ander broers, Jakobus en Johannes, wat besig was om hulle nette reg te maak. Ook hulle volg Hom dadelik.

Betekenis en boodskap

Die verskille tussen Lukas en Matteus (en Markus) se verhaal kan waarskynlik as volg verklaar word.

Die broers, Simon en Andreas, het niks deur die nag gevang nie. Hulle besluit dus die volgende oggend om met werpnette iets vir die rooster te vang toe Jesus by hulle aankom en vir sy bediening roep.

Lukas brei uit oor die gebeure deur van Jesus se opdrag om weer die see in te vaar om vis met die trammelnette te vang, te vertel. Daarmee bring hy ons onder die indruk van die gesag wat Jesus by hulle inboesem met die wonder visvangs. Die feit dat hulle aanvanklik met werpnette gevang het, word egter eenvoudig uitgelaat, omdat dit nie bydra tot sy hoofstorie, die impak van die wonder visvangs, nie.

Matteus (en Markus) weer haak net aan by die aanvanklike ontmoeting die dag en fokus op die gesagvolle roeping van die twee stelle broers. Die wonder visvangs word doodgewoon geïgnoreer.

Ons sal dié werkswyse telkens in die vier Evangelies raaksien. Die skrywers is nie besig om ‘n geskiedenis of ‘n joernaal te skryf nie, maar ‘n Evangelie. Hulle wil die goeie nuus wat Jesus bring, verkondig, soos God dit vir hulle gegee het. Vandaar die verskille beide in weglatings en byvoegings.

Die  fokus is in die volgende gedeelte op Jesus se prediking in Galilea. Jesus se hoofboodskap in hierdie tyd is dat die koninkryk van God naby gekom het. Dit het ‘n dubbele uitwerking.

Aan die een kant roep Jesus mense tot bekering en geloof in Hom. Hy verkondig die goeie nuus van die koninkryk deur sy gesag oor siekte en besetenheid te demonstreer. Dit sluit talle omvattende genesings en die bevryding van demone in. En baie reageer op sy roepstem met bekering en geloof, onder andere sy twaalf apostels.

Dit is egter aan die ander kant ook duidelik dat baie mense nie die roepstem tot bekering en geloof aanvaar nie. Dit sien ‘n mens veral in die skerp teenstand in sy grootword dorp Nasaret. En toenemend sal ons dié gesindheid ook by die Joodse leiers raaksien wat uiteindelik tot Jesus se totale verwerping sal lei.

Met die verkiesing van die twaalf apostels, kry sy bediening daarteenoor egter verdere momentum wanneer Jesus wys hoe geloof in die gemeenskap van gelowiges, wanneer hulle sy Woord as die rigsnoer van hulle lewe neem, gestalte kry .

Jesus spandeer daarom ook baie tyd aan die onderrig van sy dissipels. Hy snoer hulle saam in die stryd vir geregtigheid – persoonlik en publiek – en spel in detail die lewe van geregtigheid en die vrug wat gelowiges dra, in Matteus se Bergrede en Lukas se Vlakterede, uit.

Die dorp Kapernaum is ook nou al hoe meer die basis vir Jesus se bediening.

MATTEUS 4:12-17

Matteus het sy Evangelie begin met Jesus se geslagsregister en geboorte (Matt. 1). Hy het dit opgevolg met ‘n paar peuterverhale gestruktureer rondom die vlug na Egipte en die terugkeer na Nasaret (Matt. 2). Daarna het Matteus oor Johannes die Doper se bediening uitgewy sowel as Jesus se doop (Matt. 3). Dit is opgevolg met die versoeking in die woestyn (Matt. 4:1-11).

Hier begin Jesus dus met sy openbare bediening.

12 Toe Jesus hoor dat Johannes oorgelewer is, het Hy na Galilea vertrek.

13 En Hy het Nasaret verlaat en gaan woon in Kapernaum by die see in die gebied van Sebulon en Naftali.

14 So is vervul wat deur Jesaja die profeet gesê is:

15 “Gebied van Sebulon

en gebied van Naftali,

op die pad na die see,

oorkant die Jordaan,

Galilea, land van die heidene –

16 die volk wat in duisternis woon,

het ’n groot lig gesien,

en vir dié wat in die land

en skaduwee van die dood woon,

het ’n lig opgekom.” (Jes. 8:23-9:1)

17 Van toe af het Jesus begin om te preek en te sê: “Kom tot inkeer, want die koninkryk van die hemele is naby.”

Teks en konteks

4:12 Matteus koppel Jesus se vertrek na Galilea ook aan die einde van Johannes die Doper se bediening, toe hy in die tronk gegooi is.

4:13 Jesus verlaat Nasaret – Matteus sal eers later oor sy (moontlike tweede) verwerping in Nasaret berig (Matt. 13:53-58) – en gaan woon in Kapernaum by die see van Galilea.

4:14-16 Matteus verbind die skuif van Nasaret na Kapernaum, die gebied van Sebulon en Naftali, aan ‘n profesie van Jesaja 8:23-9:1. Die skuif na Kapernaum is dus nie net ‘n praktiese skuif om naby die See van Galilea te wees nie, maar ook die vervulling van die eeueoue profesie van Jesaja oor die Messias.

Sebulon en Naftali se stamgebied was in die gebied van Galilea. Sebulon was die sesde kind van Lea. Sy het van Sebulon gesê: “God het my ’n mooi geskenk gegee; nou sal my man eindelik by my woon, want ek het vir hom ses seuns gebaar.” (Gen 30:20). Naftali was die seun van Ragel deur haar slavin Bilha (Gen 35:25).

Die twee stamme was in die Rigtertyd bekend vir hulle dapperheid in die gevegte teen die Kanaäniete onder leiding van Debora (Rigt 4-5). Hulle is egter saam met die res van die noordelike tien stamme weggevoer met die Assiriese ballingskap in 721 v.C. (2 Kon. 15:29). Dit het beteken dat daar ‘n gemengde bevolking oorgebly het, agtergeblewe Jode en inkommer heidene.

Die feit dat die Messias juis hier sy bediening begin het, was daarom van groot betekenis vir ‘n ontwrigte gebied. Jesus het nou lig gebring vir ‘n volk wat in duisternis woon. Vir hulle wat in die skaduwee van die dood (ballingskap) gewoon het, het ‘n lig (Jesus) nou opgekom.

4:17 Hiermee begin Jesus dus sy bediening in Galilea waarin Hy almal roep tot inkeer, want die koninkryk van die hemele is naby – ‘n geliefde beskrywing van Matteus. Die lig sal die houvas van die duisternis deurbreek. Deur bekering sal Jesus hulle lewens nuut en hoopvol maak.

Betekenis en boodskap

Daar is niemand wat te ver verlore is in die duisternis nie. Die lig van die Messias skyn tot in die diepste duisternis, selfs waar mense in die skaduwee van die dood lewe, en bring nuwe lewe. Sebulon en Naftali was al vir 8 eeue verlore, totdat die tyd vir die Messias aangebreek het, en hulle deur bekering weer ingelyf kon word in die geloofsgemeenskap wat Jesus kom skep het. Watter hoopvolle verhaal!

Jesus word van die doop in die Jordaan in die woestyn van Judea deur die Gees ingelei om deur die Satan versoek te word.

Matteus vertel hierdie verhaal van Jesus se versoeking as belangrike inleiding tot die begin van sy verkondiging (Matt. 4:12-17), die roeping van sy eerste dissipels (Matt. 4:18-22) en die barmhartige hart wat Hy aan sy mense bewys deur hulle nie net te onderrig nie, maar ook van elke siekte en kwaal te genees (Matt. 4:23-25).

Jesus woon op dié stadium nog in Nasaret. Hy sou egter hierna Kapernaum sy hoofkwartier maak (Matt. 4:13), sy “eie stad” (Matt. 9:1). Kapernaum was ‘n groter stad met ‘n hawe by die See van Galilea vanwaar Jesus baie gebiede kon bereik.

MATTEUS 3:13-17

13 Toe kom Jesus van Galilea af na Johannes by die Jordaan om deur hom gedoop te word.

14 Maar Johannes het Hom probeer keer en gesê: “Ek het nodig om deur U gedoop te word, en U kom na my toe?”

15 Maar Jesus het geantwoord en vir hom gesê: “Laat dit nou toe, want so is dit paslik vir ons om alles te doen wat God vereis.” Toe laat hy Hom toe.

16 Nadat Hy gedoop is, het Jesus dadelik opgekom uit die water; en kyk, die hemele is vir Hom geopen en Hy het die Gees van God sien neerdaal soos ’n duif en op Hom kom.

17 En kyk, daar was ’n stem uit die hemel wat sê: “Hý is my geliefde Seun in wie Ek ’n welbehae het.”