Ons lees vervolgens van die roeping van die dissipel Levi/Matteus. Al drie Sinoptiese Evangelies vertel dit vir ons. Lukas sit die verhaal op die tafel met ‘n spesifieke fokus op die onweerstaanbare roeping van Jesus en die spontane reaksie van Matteus sowel as die tweespalt wat die Fariseërs probeer saai en die antwoord van Jesus dat Hy gekom het om sondaars tot bekering te roep. Markus plaas die verhaal hierbenewens in die konteks van onderrig. Matteus doen dit ook en plaas dit daarby in die belangrike konteks van barmhartigheid gebaseer op die Skrifte, terwyl hy ook Lukas se breë aksente verwoord.

MATTEUS 9:9-13

9 En terwyl Jesus daarvandaan verder gegaan het, het Hy ’n man met die naam Matteus by die tolhek sien sit, en Hy sê vir hom: “Volg My,” en hy het opgestaan en Hom gevolg.

10 En terwyl Hy in die huis aanlê vir ete, het daar baie tollenaars en sondaars gekom en saam met Jesus en sy dissipels geëet.

11 En toe die Fariseërs dit sien, het hulle vir sy dissipels gesê: “Hoekom eet julle leermeester saam met tollenaars en sondaars?”

12 Maar toe Hy dit hoor, het Hy gesê: “Gesondes het nie ’n dokter nodig nie, maar dié wat siek is.

13 Gaan leer wat dit beteken: ‘Ek wil barmhartigheid hê en nie offerande nie,’ (Hos 6:6) want Ek het nie gekom om regverdiges te roep nie, maar sondaars.”

Teks en konteks

9:9 Jesus is steeds in Kapernaum (Matt. 9:1) en het die volgende dag ná Hy die verlamde man genees het, verby die tolhek naby die See van Galilea gegaan. Daar het Hy Matteus sien sit en hom geroep om Jesus te volg. Matteus praat van homself in die derde persoon. Hy het opgestaan en Jesus terug na sy huis toe gevolg.

9:10 Matteus maak nie veel van die feit dat hy ‘n onthaal vir Jesus gehou en baie tollenaars en sondaars geroep het om Hom te ontmoet nie. Hy vertel net dat hulle almal vir ete aangelê het saam met Jesus en sy dissipels. Hy noem nie eers dat dit sy huis was nie, soos in die ander Evangelies vermeld word nie. Hy sê net hulle het in “die huis” geëet.

9:11 Die Fariseërs sweep die dissipels egter teen Jesus op en maak beswaar dat hulle “leermeester” (didaskalos) saam met tollenaars en sondaars eet. Hulle erken dus Jesus se status, maar probeer hom op grond van sy sosiale kontak met tollenaars en sondaars as ‘n dwaalleraar afmaak.

9:12 Jesus het dit egter gehoor en verklaar dat gesondes nie ‘n dokter nodig het nie, maar dié wat siek is. Dit is waarvoor Jesus gekom het, en dit is waaraan Hy gehoorsaam is.

9:13 Getrou aan Matteus se gehegtheid aan die Skrifte vertel hy ons dat Jesus hierdie lering op ‘n aanhaling uit Hosea 6:6 baseer: “Ek wil barmhartigheid hê en nie offerande nie.”

In Hosea word die Hebreeuse woord ḥěʹsěḏ gebruik – troue liefde – wat hier met die Griekse woord eleos vertaal word – barmhartigheid (kindness or concern for someone in serious need – Louw-Nida).

In die konteks van Hosea se boodskap wou God dus naasteliefde hê, eerder as offerandes by die tempel. Ook Godskennis eerder as brandoffers, soos die res van vers 6 in Hosea 6 lui. God wou dus gehoorsaamheid aan albei dele van die wet hê, liefde vir Hom en liefde vir die naaste.

Belangrik egter, is barmhartigheid en troue liefde soos dit in die gemeenskap en die lewe daarbuite prakties uitgevoer word, eerder as om net gehoorsaam te wees aan die formele rituele voorskrifte van die godsdiens by die tempel, en jou eie kop te volg in jou hantering van mense daarbuite.

Jesus se toepassing daarvan is dat Hy nie gekom het om regverdiges te roep nie – veral nie mense soos die Fariseërs wat net dink hulle is regverdig nie – maar sondaars – mense wat bewus is van hulle sonde en behoefte het aan bekering.

Jesus bewys dus barmhartigheid aan tollenaars en sondaars in sy gemeenskap met hulle, sodat hulle tot inkeer kan kom, tot ware Godskennis. Hy verwag dieselfde van almal van ons.

Betekenis en boodskap

Fokus vandag op Jesus se begronding van sy bediening aan tollenaars en sondaars op die dubbele liefdesgebod. Hy wil op voetspoor van Hosea 6:6 aan hulle barmhartigheid verleen sodat hulle tot die regte Godskennis kan kom. Hy wil hulle as’t ware deur sy liefde aan God bekendstel, sodat hulle tot bekering en in die regte verhouding met God kan kom.

Die bewys van barmhartigheid sonder die boodskap van bekering is blote humanisme. Die boodskap van bekering sonder die bewys van barmhartigheid is blote vormgodsdiens. Ons het albei nodig: naasteliefde wat mense lei tot Godskennis. Dit gebeur waar jy die moeite doen om iemand in te trek in gemeenskap met jou sodat hulle God in jou teenwoordigheid, jou woorde en werke kan leer ken. Dit is wonderlik wat ‘n ete of onthaal kan doen as dít jou doel daarmee is!

MATTEUS 9:1-8

1 Hy het in ’n skuit geklim en na die oorkant gevaar en in sy eie dorp aangekom.

2 Hulle het toe ’n verlamde man na Hom gebring wat op ’n draagbaar lê. En toe Jesus hulle geloof sien, het Hy vir die verlamde gesê: “Skep moed, my kind, jou sondes word vergewe.”

3 En toe het sommige van die skrifkenners by hulleself gesê: “Hierdie man laster.”

4 Omdat Jesus hulle gedagtes geken het, het Hy gesê: “Waarom bedink julle slegte dinge in julle harte?

5 Wat is makliker, om te sê: ‘Jou sondes word vergewe,’ of om te sê: ‘Staan op en loop’?

6 Maar Ek sal julle wys dat die Seun van die mens gesag het op aarde om sondes te vergewe.” Hy sê toe vir die verlamde: “Staan op, tel jou draagbaar op en gaan huis toe.”

7 Hy het opgestaan en huis toe gegaan.

8 Toe die skares dit sien, was hulle bang en het God verheerlik wat sulke gesag aan mense gegee het.

MATTEUS 8:28-34

28 En toe Hy aan die oorkant kom in die gebied van die Gadareners, het twee demoonbesetenes uit die grafte gekom en Hom tegemoetgetree. Hulle was baie gevaarlik, met die gevolg dat niemand met daardie pad langs kon verbygaan nie.

29 En skielik het hulle uitgeroep en gesê: “Wat gaan U met ons maak, Seun van God? Het U hierheen gekom om ons voor die tyd te pynig?”

30 Daar was ver van hulle af ’n groot trop varke besig om te wei.

31 En die demone het Hom gesmeek en gesê: “As U ons uitdryf, stuur ons in die trop varke in.”

32 En Hy het vir hulle gesê: “Gaan.” Hulle het toe uitgegaan en in die varke gevaar; en skielik het die hele trop teen die berghang af die see in gestorm en in die water omgekom.

33 En die oppassers het gevlug en na die dorp toe gegaan en alles vertel, asook wat met die demoonbesetenes gebeur het.

34 Toe het die hele dorp Jesus tegemoetgegaan, en toe hulle Hom sien, het hulle Hom gesmeek om uit hulle gebied weg te gaan.

Al drie Sinoptiese Evangelies het die verhaal van Jesus wat saam met sy dissipels oor die See van Galilea na die ander kant toe vaar en in ‘n windstorm beland waarin Jesus sy mag oor die natuur demonstreer.

MATTEUS 8:23-27

23 Hy het toe in die skuit geklim en sy dissipels het Hom gevolg.

24 En skielik was daar ’n groot storm op die see sodat die skuit besig was om deur die golwe verswelg te word, maar Hy het geslaap.

25 En hulle het nadergegaan en Hom wakker gemaak en gesê: “Here, red ons, ons is besig om te vergaan.”

26 En Hy sê vir hulle: “Hoekom is julle bang, kleingelowiges?” Toe het Hy opgestaan en die winde en die see beveel om te bedaar, en daar het ’n groot kalmte gekom.

27 En die mense was verstom en het gesê: “Watter soort man is hierdie dat selfs die winde en see Hom gehoorsaam?”

MATTEUS 8:18-22

18 Toe Jesus die skare rondom Hom sien, het Hy opdrag gegee om na die oorkant toe te vertrek.

19 En ’n skrifgeleerde het na Hom gekom en vir Hom gesê: “Leermeester, ek sal u volg waar u ook al gaan.”

20 En Jesus sê vir hom: “Jakkalse het gate en voëls van die lug neste, maar die Seun van die mens het nêrens waar Hy sy kop kan neerlê nie.”

21 En ’n ander een van sy dissipels het vir Hom gesê: “Here, laat my toe om eers terug te gaan en my vader te begrawe.”

22 Maar Jesus sê vir hom: “Volg jy My, en laat die dooies hulle eie dooies begrawe.”