Skip to main content

Spreuke 8:1-36

Written by Chris van Wyk on . Posted in Kronologiese Bybelleesplan.

Die Wysheid laat jou regtig leef

Spreuke 8 besing die lewe wat Wysheid gee. In vier dele word haar waarde besing (Spr 8:1-11), die omvattende inhoud van haar wysheid uitgespel (Spr 8:12-21), haar impak as eersteling van die skepping op alles wat bestaan verheerlik (Spr 8:22-31), en die lewe wat sy gee vir dié wat na haar luister, erken (Spr 8:22-36). Die Wysheid laat jou regtig leef!

Let op dat die Wysheid as ‘n vrou voorgestel word. Haar ander naam is Insig (understanding) wat die intellektuele kant van die wysheid beklemtoon. Dit vul die praktiese perspektief op die wysheid in die res van Spreuke aan.

Spreuke 8:1-11

In die eerste deel – Spreuke 8:1-11 – besing die pa die waarde van die Wysheid vir gewone mense in die gang van die gewone lewe, nie net vir Israeliete of gelowiges nie, maar vir alle mense.

Dit is verder uiters insiggewend dat die wysheid beskikbaar is oral waar besluite geneem moet word. Dit lei ‘n mens af van die feit dat hier van kruispaaie, stadspoorte, en ingange gepraat word. Dit is waar die wysheid dan ook gevind sal word, Nie soseer in die onttrekking van die gewone lewe nie, maar in die hitte van die stryd, in die besig wees en worsteling in en met die lewe, daar waar besluite gevra en geneem moet word.

Vrou Wysheid staan ook in kontras met Vrou Dwaasheid, die owerspelige losbandige vrou van Spreuke. Owerspel en losbandigheid is gevolglik nie net ‘n beskrywing van buite-egtelike verhoudings nie, maar ook ’n metafoor vir enige onwyse of dwase optrede.

Dít is waarom die Wysheid uiteindelik met God self verbind word, soos ‘n mens in die derde deel van Spreuke 8 gaan lees.

Spreuke 8:12-13

In die tweede deel – Spreuke 8:12-21 – word die omsigtigheid van die Wysheid verheerlik. Die Wysheid soek en vind kennis en goeie oordeel (diskresie). Dit leer ons om te leef in die vrees van die Here.

Dit beteken noodwendig dat jy sal haat dit wat sleg is; dit wat afwyk van God se standaard. Dit sluit houdings (verwaandheid en hoogmoed), bose gedrag en perversiteit – ‘n verdorwe mond – in. Laasgenoemde beskryf iemand wat woorde se betekenis in die teenoorgestelde daarvan verander.

Spreuke 8:14-21

‘n Mens kom egter net by ‘n halwe waarheid uit as jy haat dit wat sleg is. Jy moet ook kies om deur die Wysheid begelei te word om paraat te wees om sukses te kan behaal, en veral lief te wees om mag en gesag op die regte manier uit te oefen.

Weereens word die intellektuele kant van die wysheid – verstand, kennis, skranderheid (of diskresie) – beklemtoon, maar nie in die sin van ‘n ivoortoring akademiese aktiwiteit nie, eerder in die sin van die impak wat dit het op ontsag vir God en die gedrag wat ‘n fokus op God tot gevolg het. Wysheid is toegepaste kennis, vindingrykheid, kennis wat met onderskeiding en finesse aangewend word in die lewe.

Daarom word die wysheid gepersonifieer in vers 17 as ’n begeleier van regeerders en regters in geregtigheid. “Ek het dié lief wat my liefhet, en die wat my soek, sal my vind.” Dit teken God as Iemand wat graag gee vir dié wat na wysheid, dws na Hom, soek. En let op dat die Wysheid in vers 18 sê: “Welvaart en eer is by my, bestendige rykdom en geregtigheid.” Wysheid bring dus welvaart en permanensie, soos ons al vroeër gelees het (Spr 3:13-18).

‘n Diep geestelike perspektief skemer hier deur, dat dit uiteindelik oor die Gewer van die gawes gaan, dws oor God self, nie net oor die gawes as sodanig nie. In die NT brei Paulus verder hierop uit deurdat Hy ons leer dat selfs die dood ons nie van God verwyder nie, omdat die bewussyn van God en die verhouding met Hom eintlik alles anders troef (Rom 8:31-39).

Spreuke 8:22-31

Die gordyn word in die derde deel – Spreuke 8:22-31 – nog verder oopgetrek om die karakter van die Wysheid aan ons bekend te maak.

Let op hoe die wysheid se voorrang bo alles uitgespel word. Telkens word gesê dat die wysheid voor alles was, van die begin af, voor die skepping in aanskyn geroep is (die skepping van die aarde, water, berge, grond, hemelgewelf, wolke ensovoorts).

‘n Mens moet natuurlik die beskrywing figuurlik verstaan, omdat dit poëties bedoel is (fondamente van die aarde is afgesteek, soos ‘n mens ‘n huis se fondamente sou afsteek – Spr 8:29). Die punt is dat die Wysheid voor alles was, en in alles gebruik is.

Maar let ook op dat die Wysheid nie as deel van die skepping beskou word nie. Dit maak dat ‘n mens ‘n verband kan lê na die Logos, die Woord, in die Johannes evangelie.

Paulus sê ook dat Jesus vir ons die Wysheid geword het wat van God kom (1 Kor 1:30; vgl 1 Kor 1:24; 8:6), en verbind die wysheid aan die vryspraak, heiliging en verlossing wat ons deel is met ons eenwording met Christus. Lees ook wat Paulus oor Jesus sê in terme van die skepping in Kol 1:15-23: “Alles is deur Hom en vir Hom geskep.” (vgl ook Hebr 1:1-3).

Met hierdie prentjie van die genot wat die Wysheid in die grootsheid van die skepping van God gevind het sowel as haar vreugde in die mense wat God gemaak het, motiveer Spreuke ons om dieselfde te doen. Dié wat na die Wysheid bly luister en op haar paaie bly wandel, vind hierdie ware vreugde.

Spreuke 8:32-36

In die laaste deel van die Wysheid, die vierde deel – Spreuke 8:32-36 – moedig die pa sy kinders aan om elke dag te wag vir die wysheid. Omdat die Wysheid van die begin af daar was, en haar in alles verlustig het, veral in die mense, roep Spreuke alle mense op om na haar te luister. In die luister na die Wysheid lê die sin van die lewe opgesluit: “Dit sal goed gaan met die mense wat na my luister” (Spr 8:34).

Soms sal die wysheid ons wel dissiplineer, maar steeds al hoe dieper in die lewe voor God inneem. Wie nie wag vir die wysheid en dit beskerm nie, doen hulleself skade aan.

Waar Spreuke 8:1-11 gesê het dat die Wysheid in die lewenskeuses haar stem laat hoor, sê hierdie gedeelte dat daar ook elke dag na haar geluister moet word, tyd gemaak moet word om na haar stem te luister en “op my drumpel (te) staan en wag” (Spr 8:34). Die woord huis kan hier op die tempel dui, hoewel in die konteks dit eintlik op enige ruimte dui waar tyd geneem word om stil genoeg te word om te luister.

Dit is nogal ‘n diepsinnige lewensmotto wat die moeite werd is om na te volg: “Dit sal goed gaan met die mens wat na my luister, die mens wat elke dag na my huis toe kom en op my drumpel staan en wag.”

View all posts in this series

Discover more from Bybelskool

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Kronologiese Bybelleesplan

Chris van Wyk

Ek is Direkteur van Bediening en Geestelike Vorming by Veritas College International. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am Director of Ministry and Spiritual Formation at Veritas College International. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

Onlangse kommentaar