HANDELINGE 10:44-48

LEES

Raak stil voor die Here in gebed.

Lees die teksgedeelte deeglik deur, selfs 2 of 3 keer, hardop as dit kan. Wat tref jou? Let op vir temas in die gedeelte. Wat sê dit van God? Wat sê dit van mense? Wat sê dit van die wêreld? Skryf dit in jou joernaal neer.

HANDELINGE 10:44-48

‘n Bietjie konteks: die verhaal van Kornelius word in hoofstuk 10 in ses episodes vertel. In die eerste episode (Hand 10:1-8) stuur God ‘n engel na Kornelius om te stuur vir Petrus in Joppe. In die tweede episode (Hand 10:9-16) is Petrus besig om te bid en berei die Here hom met ‘n visioen voor vir die versoek van Kornelius. Die Here leer hom dat God lief is vir almal wat vir Hom ontsag het en wat begeer om reg te doen. In die derde episode (Hand 10:17-23a) ontvang Petrus die mense van Kornelius gasvry in sy huis. In die vierde episode (Hand 10:23b-33) reis Petrus na Kornelius in Seserea, so 50 km van Joppe af.

Ek plaas die teks van die vyfde (Hand 10:34-43) en sesde episode (Hand 10:44-48):

34 Petrus het toe begin praat en gesê: “Ek besef nou werklik dat God niemand volgens sy uiterlike beoordeel nie, 35 maar dat die mens wat ontsag vir Hom het en doen wat reg is, uit watter nasie hy ook mag wees, vir Hom aanvaarbaar is. 36 Dít is die boodskap wat Hy vir die kinders van Israel gestuur het toe Hy die evangelie van vrede wat deur Jesus Christus gekom het, verkondig het: Hy is die Here van alle mense. 37 Julle weet wat dwarsdeur Judea gebeur het – dit het begin in Galilea, ná die doop wat Johannes verkondig het – 38 hoe God Jesus van Nasaret met die Heilige Gees en met krag gesalf het. Hy het die land deurreis, goed gedoen en almal wat onder die mag van die Duiwel was, genees, omdat God met Hom was. 39 Ons is getuies van alles wat Hy in die land van die Jode en in Jerusalem gedoen het. Maar hulle het Hom omgebring deur Hom aan ‘n kruishout op te hang. 40 Vir Hom het God op die derde dag opgewek, en beskik dat Hy verskyn – 41 nie aan die hele volk nie, maar aan getuies wat vroeër reeds deur God aangewys is – aan ons wat saam met Hom geëet en gedrink het nadat Hy uit die dood opgestaan het. 42 En Hy het ons beveel om aan die volk te verkondig en kragtig te getuig dat dit Hy is wat deur God aangewys is as Regter oor die lewendes en die dooies. 43 Oor Hom getuig al die profete dat elkeen wat in Hom glo, deur sy Naam vergewing van sondes ontvang.”

Die Heilige Gees aan heidene 

44 Petrus was nog aan die woord, toe die Heilige Gees op almal wat na die toespraak luister, neerdaal. 45 Die gelowiges uit die besnydenis, almal wat saam met Petrus gekom het, was uiters verbaas dat die gawe van die Heilige Gees selfs op die heidene uitgestort is. 46 Hulle het immers gehoor hoe hulle in tale spreek en God loof. Toe sê Petrus:

47 “Niemand kan tog verhinder dat hierdie mense, wat net soos ons die Heilige Gees ontvang het, met water gedoop word nie?”

48 En hy het opdrag gegee dat hulle in die Naam van Jesus Christus gedoop word. Toe het hulle hom gevra om nog ‘n paar dae aan te bly. (2020-vertaling).

Teks en konteks

Die perikoop vorm deel van ‘n baie belangrike storie van die eerste gemeente in Handelinge, hulle insluiting van nie-Jode, d.w.s. heidene in die gemeente van die Here. En ons moet vir geen oomblik dink dat dit plein-sailing was nie. Dit was een ding om te sien hoe God-vresende Jode van ander nasies op Pinksterdag tot bekering kom en hulle in die gemeente in te sluit. Maar dit was ‘n heel ander ding om selfs net die idee van mense wat van ‘n ander godsdiens kom, mense wat hulle sommer almal saam as heidene beskryf het, in hulle gemeenskap in te sluit.

Die feit dat die Heilige Gees op nie-Jode uitgestort word in Handelinge 10 het hulle asem weggeslaan van verbasing. Dit was nou regtig iets wat hulle nie verwag het nie. Geen wonder dat Petrus hierna tot in die fynste detail in Jerusalem vir die leiers moet gaan verduidelik wat gebeur het. Tot hulle krediet het hulle die hand van die Here hierin herken en was die kerk net nooit hierna weer dieselfde nie.

Die perikoop bevestig ook dat die ervaring van die Heilige Gees ‘n onontbeerlike faset van elke gelowige en elke gemeente se lewe was.

Lukas gebruik hier 3 woorde om die ervaring van die Heilige Gees te beskryf.

  • Lukas sê dat die Heilige Gees neergedaal (letterlik geval) het op almal wat na die woord wat Petrus verkondig het, geluister het. Nou die interessante hiervan is dat dit presies is soos Jesus die ervaring van die Heilige Gees in hoofstuk 1 belowe het: Julle sal krag ontvang as die Heilige Gees op julle neerdaal of val. Dieselfde God is aan die werk in die ervaring wat die heidene hier het. Dit is sy gawe aan alle mense.
  • Lukas sê ook vir ons dat die Joodse gelowiges wat saam met Petrus daar is, die ervaring beskryf as ‘n uitstorting van die Heilige Gees. Nou die interessante hiervan is dat, al is hulle verbaas dat dit met nie-Jode gebeur , hulle onmiddellik weet, maar dit is dieselfde tipe gebeure as op Pinksterdag. Die (werklike) tale is onder andere ‘n bewys daarvan. Wat dit vir die Jode beteken, is dat hulle nou iets deel met die heidene wat vir hulle baie kosbaar is, en dit beteken dat hulle die heidene nooit weer as tweedeklas mense sal kan hanteer nie.
  • En Lukas sê vir ons dat Petrus die gebeure interpreteer as ‘n ontvangs van die Heilige Gees. Die interessante is dat dit presies is soos hy dit aan die eerste gelowiges verduidelik het in hoofstuk 2, bekeer julle, laat julle doop en julle sal die gawe van die Heilige Gees ontvang. Dit is ook dan die rede waarom hy onmiddellik besef daar is niks wat verhinder dat hulle ook met water gedoop word nie, en daarom deel van die liggaam van Christus word.

Daar is eintlik nie ‘n manier om die betekenis hiervan te oorskat nie. Die interpretasie van die uitstorting van die Heilige Gees op hierdie heidene wat tot geloof gekom het, beteken:

  • dat die belofte wat Jesus aan die begin van Handelinge gemaak het ook vir die heidene bedoel was;
  • dat dit nie saak maak dat jy nie by die eerste geleentheid by Pinksterdag was nie. Jy kan die Heilige Gees ontvang te enige tyd wanneer die woord verkondig word;
  • en dit beteken dat jy nie nog iets hoef te doen nadat jy jouself aan die Here toegewy het en gedoop is, om die Gees in ‘n aparte ervaring te ontvang nie. Deur te luister na die woord en jou aan die Here toe te wy is die manier om die Heilige Gees te ontvang. En terloops die orde waarin die doop en die ontvangs van die Heilige Gees gebeur word dikwels omgeruil in Handelinge, sodat ‘n mens kan aflei, albei is belangrik, maar die orde waarin dit gebeur is van geen belang nie.

Die gevolg van die ontvangs van die Heilige Gees is

  • dat die mense God prys met tale – die belangrike is natuurlik dat hulle God prys, en nie soseer met tale nie, soos Paulus later sal aantoon, nie almal kry tale nie, daar is ‘n reeks van gawes wat almal belangrik is (1 Kor 12-14);
  • dat hulle gedoop word wat beteken dat hulle deel van die liggaam van Christus van die kerk word op grond van die ontvangs van die Heilige Gees en
  • Petrus en die Joodse gelowiges gaan bly by hulle wat beteken dat hulle in ‘n gemeenskap met mekaar begin lewe, hoewel die Joodse wet dit verbied het. Die middelmuur van skeiding tussen Jood en heiden is weggeneem.

Dit is die eenvoudige betekenis van die teks:

  • Nie-Jode is ingesluit in die kerk van Christus, maak nie saak waar nie.
  • Die ervaring van die Heilige Gees is ‘n onontbeerlike faset van gelowiges se lewe.

En daarby resoneer dit

  • met beloftes in die Ou Testament – Genesis 12 en Joël 2-3 om maar net twee te noem – dat die nasies ingesluit is in God se plan vir die kerk en resoneer dit ook
  • met die beskrywing van die Heilige Gees regdeur die Bybel as ‘n dinamiese persoon wat werklik en ervaarbaar is, so werklik dat ander dit kan waarneem.

Boodskap en betekenis

Hierdie verhaal is van sleutel belang vir die ontwikkeling van die evangelie. Hiersonder sou die Christelike evangelie ’n Joodse sekte gebly het en nooit sy grense kon oorsteek na elke nasie en volk nie. Waar die Samaritane en die Etiopiese amptenaar (Hand 8) nog deel van die Joodse geloof was (die Samaritane het nou wel ’n gemengde godsdiens gehad, maar het ook die Pentateug as gesaghebbend vir hulle godsdiens beskou), is dit nou onbesnede mense wat die evangelie hoor en glo (en lees die besware van die Jode terug in Jerusalem – in Hand 11:3).

Ek eis as ek dink wat kon gebeur het as Petrus nie uiteindelik ja gesê het vir die visie wat die Here hom gegee het nie. En maak geen fout nie – dit was ’n geweldige uitdaging vir hom wat groot risiko vir hom in sy eie gemeenskap ingehou het. Geen wonder dat dit dan ook die langste verhaal in Handelinge is. Lukas het duidelik die belangrikheid hiervan besef.

Dit is ook opmerklik dat dit ’n beweging van God was, en nie in die eerste plek van Petrus of die kerk nie. Die engel van God sit die proses aan die gang met sy verskyning aan Kornelius. Petrus ervaar dat die Here (Jesus) sowel as die Gees met hom praat om Kornelius se versoek te eer. Wanneer Petrus begin om te preek, nog voordat hy klaar gepraat was, word die Heilige Gees ook aan die heidene gegee met die begeleidende teken van tale, soos in die begin op Pinksterdag.

Wright merk hieroor op: “Cornelius and his household don’t even have a chance to say, ‘We believe’. The Spirit comes upon them and they speak with tongues, just as the apostles did on the day of Pentecost. There are many signs of new life recorded in Acts, of which ‘tongues’ is only one, and it is by no means always present; but sometimes, when it happens, it happens for a purpose. Here the purpose is clear: Peter and those with him (circumcised, that is, Jewish people) need to know that these uncircumcised people have been regarded by the Holy Spirit as fit vessels to be filled with his presence and voice. And if that is so, there can be no barriers to baptism.”

LUISTER

Dink na oor wat God vir jou hiermee wil sê. Waar raak hierdie gedagtes jou lewe in die praktyk? Wat vra dit van jou? Wat belowe dit vir jou? Wat moet jy dink of doen daarmee? Wat is die kern van die boodskap van dié teks vir jou dag en lewe? Dit help jou sin maak van jou eie ervarings in die lig van God se Woord.

LEEF

Besluit hoe jy daarop gaan reageer. Sê dit vir die Here in gebed. Skryf dit in jou joernaal. Geniet Sy teenwoordigheid. Laat die boodskap wat God jou gee met jou saamgaan deur die dag. Leef dit uit.

View all posts in this series

Leesrooster 2021


Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

%d bloggers like this: