Psalm 44 – Kom ons tog te hulp in ons ellende

Hierdie Psalm is ’n roerende liturgie (maskîl) van die geloofsgemeenskap na ’n vernietigende (ongeïdentifiseerde) nederlaag teen hulle vyande wat hulle verstrooid gelaat het onder die nasies (vers 12) en verbysterd onder die minagting van hulle vyande (vers 14).  Afwisselend verwoord die Psalm die gebed van die voorganger, waarskynlik die koning self, in persoonlike formaat (vers 5, 6, 16-17 – in die eerste persoon: ek,my) en die gebed van die Koragitiese voorganger(s) namens die gemeenskap (die res van die Psalm – in die derde persoon: ons).   Dié Psalm is dus doelbewus vir verskillende “stemme” geskryf om dit liturgies in die geloofsgemeenskap te gebruik, sodat almal kon deelneem.

Die Psalm is opgebou uit drie dele: ’n Terugblik na die verlede, ’n evaluering van hulle huidige nood en ’n gebed om hulp en verandering vir die toekoms.

1.  ’n Herinnering aan God se betrokkenheid in die verlede – vers 2-9

Die Psalm bring die glorieryke verlede van God se groot dade vir sy volk in herinnering waardeur Hy hulle ’n vaste woonplek gegee het en die nasies se mag verbreek het (vers 2-3).  Die koning bely dat hierdie oorwinning(s) nie deur die volk se eie mag behaal is nie, maar deur God se krag, mag en teenwoordigheid.  Met verlangende verwondering spel hy God se motivering vir hulp uit: “omdat U hulle liefgehad het.” (vers 4).

God se betrokkenheid in die verlede word dus in herinnering geroep as basis vir die gebed om uitkoms na die nederlaag teen hulle vyande: “Gee tog aan Jakob se nageslag die oorwinning.  Met u hulp sal ons ons teëstanders verslaan …” (vers 5-6).

2.  ’n Roerende klaaglied oor die skande en veragting wat hulle nou getref het – vers 10-23

Saam, onder begeleiding van die Koragiete (vers 1), rou hulle oor die skande van die nederlaag (vers 16), veral omdat dit hulle ervaring van God se krag, mag en teenwoordigheid afgesny het (vers 4).  Hulle het die ervaring dat hulle deur God verstoot is (“Tog het U ons nou verstoot …” – vers 10) en bely dat dit ten diepste die rede is waarom hulle die onderspit gedelf het in die oorlog teen hulle vyande (vers 11-17).

Wat die ontsetting van hulle ervaring so onverstaanbaar maak, is dat dit gebeur het terwyl hulle God nie vergeet het nie, nie aan die verbond ontrou was nie, nie afvallig geword het nie en nie van sy pad afgewyk het nie (vers 18-20).  Hiermee word die persoonlike klaaglied van Job geëggo in dié ervaring en lyding van die geloofsgemeenskap.

3.  ’n Smeekgebed om hulp in hulle ellende – vers 24-27

Desnieteenstaande verenig hulle steeds in ’n verdere smeekgebed om hulp en pleit by die Here (Jahwe), die Verbondsgod, om hulle “nie vir altyd” te verstoot nie (vers 24) en nie sy rug op hulle te draai en Hom nie aan hulle ellende te steur nie (vers 25).  Uitkoms is net moontlik van God self, selfs al kan hulle die ellende waarin hulle verkeer nie verklaar nie.  Om die waarheid te sê, die verklaring vir hulle ellende is minder belangrik as die verlossing daarvan en daarvoor bid hulle eendragtig saam.  God se weë is vol van misterie en die geloofspad is om te volhard in die vashou aan God ten spyte van die onbegrip vir sy oënskynlike afwesigheid.

Let op hoe God se universele naam deurgaans gebruik word in die Psalm om daarmee sy soewereine mag oor alles en almal wat leef en beef te bevestig, maar dat die dieptepunt van die gebed om hulp in vers 24-27 aan die Here (Jahwe) gerig word, die persoonsnaam van God.  Daarmee word aan die een kant God, die Here, se persoonlike verbintenis aan die volk van Jakob (vers 5) uitgedruk, maar aan die ander kant ook die geloofsgemeenskap se verbintenis aan God bevestig.  Hulle smeekgebed maak ook staat op dieselfde motivering wat in vers aangehaal is, dat die Here se troue liefde uit sy bevryding sal blyk.

Betekenis

Dit is duidelik dat hierdie Psalm ’n groot rol gespeel het in die vorming van Paulus se verwoording van God se betrokkenheid in lyding, soos hy dit op so ’n onvergelyklike wyse uitspel in Romeine 8 veral van vers 26-36.  In sy loflied op God se prysgawe van Christus ter wille van ons (8:31-36), vind Paulus in hierdie Psalm die bevestiging dat niks ons van die liefde van God kan skei nie, selfs al gebeur dit dat ons ter wille van Christus deur die dood bedreig word en ons soos slagskape behandel word.  In Rom 8:36 haal Paulus dan Ps. 44:23 aan om sy punt te staaf.  Lees dit gerus hier in sy volle konteks:

35Wie kan ons van die liefde van Christus skei? Lyding of benoudheid of vervolging, honger of naaktheid, gevaar of swaard? 36Daar staan immers geskrywe:

‘Dit is oor U dat die dood

ons dag vir dag bedreig,

dat ons soos slagskape

behandel word.’

37Maar in al hierdie dinge is ons meer as oorwinnaars deur Hom wat vir ons liefhet. 38Hiervan is ek oortuig: geen dood of lewe of engele of magte of teenswoordige of toekomstige dinge of kragte 39of hoogte of diepte of enigiets anders in die skepping kan ons van die liefde van God skei nie, die liefde wat daar is in Christus Jesus ons Here.”

Oorwinning lê nie in die afwesigheid van lyding nie, en bestaan nie net in die ervarings van voorspoed en sukses nie.  Oorwinning lê in die ervaring van die liefde van Christus Jesus, ons Here.  Niks kan ons daarvan skei nie, en dít is die tipe oorwinning waarvan Paulus praat.

En let op dat Christus HERE genoem word, presies dieselfde woord wat vir God gebruik word in Ps 44:24 in die smeekgebed van die OT geloofsgemeenskap.  Dit is hierdie tipe verwysings en ooreenkomste tussen Jahwe van die OT en Jesus van die NT wat teoloë soos NT Wright (The Challenge of Jesus) die volgende standpunt laat formuleer: “the Old Testament portrait of YHWH (Jahwe) fits Jesus like a glove”.

Trouens, soos die Gees vir ons intree (Rom 8:26-30), só doen Christus dit ook vir ons.  Christus is eintlik ons eerste Voorspraak, die een wat by God is en onverhinderde toegang tot die Vader het.  Die Heilige Gees is die tweede, die Een wat by ons is en in ons bid om verlossing en verandering, ‘n verandering wat eers volledig sal aanbreek met die nuwe hemel en aarde.

Met hierdie perspektief van Paulus op die Psalm kan ek met meer oorgawe my rus vind in die gedagte dat ons in alles oorwinnaars is, al bly sommige goed ‘n misterie en onverklaarbaar.  En ek kan met meer oorgawe bely dat alles ten goede meewerk vir dié wat God liefhet (Rom 8:26).

Laat die gedagtes jou eie geloofsverbintenis aan God nie net bevestig nie, maar jou hoop op (die finale) uitkoms aanvuur.

View all posts in this series

Psalms


Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

  • Chris van Wyk on OpenbaringHi Ronel, dit hang af wat die selgroepe doen. As dit net daar is vir die bestaande lidmate sal dit die gelowiges opbou, maar nie die gemeente groei nie. As daar 'n strategie is om ongelowiges te bevriend en te evangeliseer - uiteraard waar dit moontlik is in julle konteks - dan is kleingroepe 'n wes…
  • Ronel on OpenbaringDs Chris, wat is u mening oor selgroepe in die gemeente die belangrikste manier is om die evangelie in n gemeente uit the brei en gemeente getalle te vergroot? Sal graag u mening wil hoor. Ons is tans in die VAE in Al Ain. Hier is ongeveer 35 verskillende dominansies van gelowiges waarvan ons Suid A…
  • Chris van Wyk on OpenbaringHi Marelize, ja, jy kan dit hier aflaai: https://bybelskool.com/ek-kom-gou-n-boek-oor-openbaring-deur-chris-van-wyk/. (direkte skakel na die boek: https://ngkerksomerstrand.co.za/wp-content/uploads/2020/05/Ek-kom-gou.pdf) Daar is ook 'n skakel na 9 video's wat ek gemaak het oor Openbaring vir 'n Pin…
  • Marie Elizabeth on OpenbaringHi Chris Is dit moontlik om die studie materiaal tov die boek Openbaring as een n boek te onvang? Ons wil met die boek as bybelstudie begin maar wil nie elke hoofstuk apart aflaai nie Laat weet asb? Groete Marelize Van Niekerk Cell: 083 321 4666
  • Chris van Wyk on Lukas 16:1-13 – God vertrou ons met die ware rykdom as ons betroubaar is met aardse rykdomHi Mike, "ewige tente" of "ewige woonplekke" in Lukas 16:9 verwys na die lewe by God in die hemel (vgl Joh 14:2). Paulus skryf ook hieroor in 2 Korintiërs 5:1 en gebruik 'n ooreenstemmende metafoor vir die onverganklike liggaam wat ons in die hemel van God sal ontvang. Hy noem dit 'n "ewige gebou" o…
  • Mike on Lukas 16:1-13 – God vertrou ons met die ware rykdom as ons betroubaar is met aardse rykdomHi Chris, verduidelik vir my wat word bedoel met die woorde, "ewige tente".
  • Chris van Wyk on Genesis 35 – Jakob voltooi sy verbintenis aan God by Bet-El waar alles begin hetHi Petrus, in albei gevalle het die broers wel opgetree, maar in Dina se geval heeltemal oorboord gegaan, en in Tamar se geval sonder 'n regsproses. Dat Jakob en Dawid nie self opgetree het nie is waarskynlik te wyte aan nalatigheid, hoewel die Bybel nie hulle gedagtegang uitspel nie. Met Absalom se…
  • Petrus on Genesis 35 – Jakob voltooi sy verbintenis aan God by Bet-El waar alles begin hetBeste Chris Ek is weer by Genesis en met die Jakob verhaal is daar iets wat my opval: Jakob and Dawid se dogters is onteer en seuns was in opstand teen hul vaders, maar is nie gestraf vir hulle oortredings nie. Dit blyk ook uit ander verhale. Jakob het Ruben met sy seen "vervloek," maar hoekom het d…
  • Chris van Wyk on Psalm 29Dankie Tertia, my voorreg en plesier.
  • Tertia Botha on Psalm 29Dr Chris dankie dat jy met jou kennis en wysheid my sommer ook vandag toerus. Vandag word ek opnuut herinner van God se krag bo die natuur maar ook God se stem in die natuur!! Alledaagse herinneringe aan ons GOD wat alles goed geskep het en steeds daaroor heers.
  • Chris van Wyk on Inleiding op OpenbaringHou moed Amanda! Lees wat ek geskryf het vir Yvonne oor Psalm 103:5: https://bybelskool.com/psalm-1031-5-loof-die-here-wat-al-jou-siektes-genees/comment-page-1/#comment-29597
  • Chris van Wyk on Psalm 103:1-5 – Loof die Here wat al jou siektes geneesHi Yvonne Vers 5 moet in die konteks van die Psalm uitgelê word. Die eerste vyf verse vorm 'n eenheid: 1 Van Dawid. Loof die Here, o my siel, ja, alles wat in my is, sy heilige Naam! 2 Loof die Here, o my siel, en moenie enige van sy weldade vergeet nie – 3 Hy wat al jou sondeskuld vergewe, wat al j…
  • amanda on Inleiding op Openbaringhoe ( op aarde ) gaan God se koninkryk op aarde so gevestig word, dat Hy uiteindelik deur almal as Alleenheerser erken gaan word. Elkeen is so besig om sy eie ding te doen, dat dit byna onmoontlik klink. Dis vir my n moedelose gedagte.
  • Yvonne on Psalm 103:1-5 – Loof die Here wat al jou siektes geneesEk wil graag meer weet oor psalm 103vers 5
  • Chris van Wyk on 1 Samuel 28Hi Elsa, die doderyk is in twee gedeel. Kyk in Lukas 16 vir 'n beskrywing daarvan.
%d bloggers like this: