Ons lees die 4de kwartaal 2011 die eerste Psalmboek saam deur. Dit is veral Dawidiese Psalms wat daarin voorkom. Ons lees van Psalm 1 tot Psalm 41.
Ek begin 13 Oktober met die eerste bydraes om ’n inleiding op die Psalms te gee. In die gemeente Somerstrand sal ek dit die 19de Oktober bespreek by ons byeenkoms in die ARK om 18:30.
Van die 20ste Oktober begin ek met Psalm 1 en ons maak DV klaar die 28ste November met Psalm 41, waarna ek ’n terugblik gaan gee op die 29ste November veral met verwysing na Psalm 1 (en 2), die inleiding op die hele Psalmboek.
Onthou om te registreer om die bydraes per e-pos te ontvang.
Ek plaas hierdie week ‘n paar inleidende bydraes in voorbereiding vir ons leeswerk in die Psalms:
(vandag) Donderdag 13 Oktober – Indrukwekkende versameling geestelike liedere
Vrydag 14 Oktober – Psalms ingedeel in vyf Psalmboeke
Maandag 17 Oktober – Historiese raamwerk
Dinsdag 18 Oktober – Teologiese temas, soorte Psalms en Jesus in die Psalms
Woensdag 19 Oktober – Samestelling van Psalms 1-41, leesplan en Lectio Divina
Geniet!
Indrukwekkende versameling geestelike liedere
Die Psalms is ’n indrukwekkende versameling van geestelike liedere. Dit is ‘n “boek van lofliedere” soos die Hebreeuse titel Tehillîm dit stel (in Grieks Psalmoi). Dit sing in Psalm 1 van die vreugde om in God se teenwoordigheid soos ’n boom te floreer, en eindig met ’n oproep in Psalm 150 dat alles wat asem haal die Here moet prys. Die mens en die skepping vind sy doel en bestemming in die lewe saam met God. Aan die een kant beleef ons sin in gehoorsaamheid aan God (Ps 1) en aan die ander kant in die uitbundige lof aan God (Ps 150). Dit is ook net die gehoorsame wat God regtig kan loof!
Elke Psalm is aanvanklik onafhanklik geskrywe om uitdrukking te gee aan die Godsbelewenis van individue sowel as die gemeenskap van gelowiges, soos bv. nodig was in die tempel liturgie (1 Kron 25). Meesal word God self aangespreek, hoewel die gemeenskap van gelowiges ook soms aangespreek word (Psalm 33, 37), selfs onderrig word (Psalm 1), en sommige liedere dele bevat wat ook as selfgesprek bedoel is (Psalm 42:6,12; 43:5). Elke Psalm het dus ’n eie betekenis en perspektief op die ervarings met en van God.
Die Psalms het oor ’n baie lang tydperk – waarskynlik meer as 8 eeue – tot stand gekom. Die eerste Psalms kom uit die tyd van die konings, veral Dawid (73 Psalms word aan hom toegeskryf) – 1040-970 vC. Daar is ook ’n Psalm van Moses, Psalm 90, wat, as sy outeurskap aanvaar word, die vroegste Psalm is (ongeveer 14 de eeu vC). Daar is ook Psalms wat na die ballingskap van 597/6-520 vC gedateer word (bv Psalms 85 en 126), waarvan sommige moontlik selfs so laat as die Makkabeër tyd van 167-63 vC gedateer kan word (bv Psalms 44, 74, 79), hoewel die argumente daarvoor nie baie oortuigend is nie, en dit meer waarskynlik is dat die Psalmboek in sy huidige formaat reeds vroeër gefinaliseer is (Nahum Sarna).
Interessant genoeg is die individuele Psalms nie lukraak opgeneem in die Psalmboek nie. Die Psalms is versamel en in 5 boeke of bundels ingedeel: 1-41; 42-72; 73-89; 90-106; 107-150.
’n Mens kan egter agter die huidige indeling van die 5 boeke of bundels waarskynlik ’n historiese raamwerk raaksien[1].
Boek 1-2 (Psalms 1-72) is opgebou uit veral die Dawidiese Psalms wat uit die tyd van die konings kom tot en met die ballingskap – ongeveer die 11de tot 6de eeue vC, met Psalm 1 as inleiding. Die inhoud reflekteer dus die temas van lof en (veral) klag, soos dit verband gehou het met die wel en weë van die volk in daardie tyd, altyd geskets teen die agtergrond van God se oneindige goedheid en sorg vir die volk.
Boek 3 (Psalms 73-89) veronderstel meesal die ballingskap en val van Jerusalem – 6de eeu vC – met die vrae en dreigende wanhoop wat dit in die lewe van die volk opgeroep het. Dit is diep en donker wroeginge oor die toekoms, waarin die voorspoed van die onregverdiges en goddeloses tot baie vrae en worstelinge aanleiding gee. Ons vind hier dus meesal Klaagpsalms met Psalm 73 die inleiding wat die tema van twyfel eerlik op die tafel sit, weliswaar met die uiteindelike boodskap dat twyfel wel in die nabye teenwoordigheid van God tot rus kom.
Boek 4 (Psalms 90-106) fokus op Jahwe se koningskap ten spyte van die problematiek van die Dawidiese koningshuis, met ’n appèl aan Jahwe om die ballinge weer terug te bring na Jerusalem (Ps 106:47). Psalm 90, die Psalm van Moses, kan natuurlik baie vroeër wees en lei die tema van God as toevlug van geslag tot geslag in. Hier is dus veral Lofpsalms.
Boek 5 (Psalms 107-150) werk met die veronderstelling dat die terugkeer uit ballingskap al plaas gevind het (Ps 107:2-3), en loof God vir sy heerskappy oor die nasies (Ps 108) en fokus op die toekoms wat deur Hom moontlik word vir die volk. Psalm 107 funksioneer as ’n inleiding vir hierdie deel en loof die Here vir sy goedheid en liefde waaraan daar geen einde is nie. Die meeste Lofpsalms kom dus in hierdie deel voor.
Benewens bogenoemde narratiewe benadering tot die Psalms, wat ons help om van ons eie storie in die lig van die storie van Israel te kan sin maak, is daar natuurlik ook teologiese temas wat ons help om God se karakter en betrokkenheid by ons beter te kan verstaan. Die volgende twee temas staan vir my uit in die Psalms:
Gemeenskap met God – die Psalms werk met die veronderstelling dat gemeenskap met God die begin en die sin van die lewe is. Enigiets wat die kwaliteit en ervaring van die gemeenskap met God bedreig of in gevaar stel, bedreig die lewe self. God – Jahwe – is die sentrum van die lewe, die sentrum van alles wat bestaan. Om Hom die sentrum van jou eie lewe en dié van jou mense te maak, is daarom die enigste pad na ware geluk, soos Psalm 1 dit so treffend beskrywe, en wat ’n inleiding is vir die hele Psalmboek. God se wese word daarom in vele Psalms in gloeiende en oortreffende trappe van vergelyking beskrywe, waarin veral sy liefde en getrouheid, sy barmhartigheid en goedheid, en sy regverdigheid en betroubaarheid uitstaan. Selfs wanneer daar twyfel is, en die donker dele van die lewe in die oë gestaar moet word, word sin gevind in die nabye teenwoordigheid van God (Psalm 73).
Chris van WykonPsalm 13Daar is geen grens aan die sorg en voorsiening van die Here nie!
langjanonPsalm 13Ook oor die klein dingetjies - gisteroggend 7 Januarie 2026 gaan soek ek vergeefs by die mees waarskynlike winkels vir ‘n blik elektroniese kontakskoonmaker. En iets, my Stemmetjie, keer my om een in Game te gaan koop. Toe ek by die huis kom en iets anders op my rak gaan soek, sien ek daar staan die…
Chris van WykonPsalm 8Hi Chris, die program wat ek gebruik om die e-posse te stuur het probleme vandag. Sommige kry die bydraes. Ander nie. Dit is wel op die webtuiste beskikbaar. Hoop dit werk môre weer. Jammer.
Chris van ZylonPsalm 8Ekt nie die 2deJan "Bid die Psalms" per epos ontvang nie.
optimistica231f5e58aonPsalm 1Dankie baie vir die Psalms reeks. Kan sommer sien en voel dit gaan baie help en my geestelik opbou. Geniet 'n ware Christusfees en mag Jesus die Grootste geskenk wees vir jou en die gesin en almal wat hier lees. (St Nicholas het die boodskap aan kinders op 95 jarige ouderdom gegee.)
Onlangse kommentaar