Job 15 – Elifas: Jou swaarkry en lyding bewys dat jy goddeloos is

Elifas gaan verder om vanuit sy eie ervaring (15:17), gerugsteun deur die woorde van die wyse mense (15:18), Job die leviete voor te lees.  In die eerste deel – 15:1-16 – fokus hy op die feit dat Job vanselfsprekend sondig moet wees.  In die tweede deel – 15:17-35 – fokus hy op die feit dat die goddelose deur angs geteister word (15:20) – en let op dat hy ‘n direkte verband tussen Job en die goddelose trek – en die dood nie sal vryspring nie (15:30). Dít moet Job tot inkeer bring, sodat hy sy sonde voor God kan bely en hy nie sy woede só op God moet rig nie (15:13).

Waarom is jy so woedend vir God? – 15:1-16

Elifas is ontsteld oor Job se gedagtegang en dink dat hy van beter behoort te weet.  Hy is bang dat sy niksseggende woorde mense sonder eerbied vir God sal laat, só asof Job self God is.  Hy is tog nie wyser as dié wat voor hom gekom het nie.  Hy het nie alleenreg op die wysheid van God nie: “Wat weet jy wat ons nie weet nie?” (15:9).

Let op hoe Elifas geen probleem het om sy eie woorde as dié van God te beskou nie!  “Beteken die troos wat van God kom, vir jou niks, die woorde wat met soveel deernis tot jou gerig is?” (15:11).  Dit lyk asof Elifas baie moeilik ‘n onderskeid tref tussen sy eie woorde en dié van God, gegewe dat hy van ‘n nagtelike gesig in sy eerste toespraak gepraat het – 4:12-5:1 – wat aan hom die boodskap oorgedra het dat geen mens ooit onskuldig kan wees in die oë van God nie, soos hy hier ook weer aanvoer: “Hoe kan ‘n mens rein wees?  Hoe kan ‘n sterfling onskuldig wees?” (15:14).

Dié boodskap was bedoel as ‘n troos aan Job, hoewel ‘n mens natuurlik wonder, soos ek vroeër geskryf het, of hierdie gesig nie ‘n bose oorsprong gehad het nie vanweë die hopelose inhoud daarvan nie.

Elifas se hoogmoed en selfversekerdheid moet ‘n mens baie versigtig maak vir die gewig wat jyself aan jou eie woorde heg wanneer jy met ander in gesprek is. Dit is asof Elifas moeilik ‘n onderskeid tref tussen sy woorde en dié van God – en dit is altyd ‘n resep vir rampspoedige raad.

Goddeloses kry hulle verdiende loon – 15:17-35

Elifas gaan voort om sy verstaansraamwerk oor wat met goddeloses gebeur met Job te deel.  Dit kom uit sy eie ervaring, maar ook gerugsteun deur die woorde van die wyses.  Hy gebruik die metafoor van ‘n enkele goddelose individu wat duidelik – in sy verstaan – op Job van toepassing gemaak kan word.

Die goddelose word sy hele lewe lank deur angs geteister, hy verval onder rowers, hy word kos vir die aasvoëls, en swaarkry en lyding storm op hom af.  Hoekom?  Want hy daag God uit en verset hom teen die Almagtige. Hy is oormoedig in sy interaksie met God.

Die goddelose se uiteinde sal verwoesting wees: die verwoesting van sy stede en huise, sy rykdom en besittings, sy eie dood sowel as die dood van sy nakomelinge, en sy woorde verdwyn in die wind.  ‘n Grusame werklikheid (vgl. Ps. 73) wat egter op gruwelike wyse op die verkeerde persoon van toepassing gemaak word.

Ironies genoeg gee dié prentjie eintlik vir Job troos, want dit is inderdaad juis nie hoe hy is nie.  Dit gee daarby vir hom verdere skietgoed in sy verdediging van homself en sy vroomheid, soos ons in die volgende hoofstuk gaan sien, want dit is nie hy wat só kwaad is nie, maar God self (16:9)!  En hy het eers rustig gelewe, vóórdat die Here van hom ‘n teiken gemaak het (16:12).  Hy kon dus nie goddeloos gewees het nie.  Die vraag is egter steeds, wat is dan fout?  Elifas help hom dus regtig nie verder om die Here se werkinge met hom te begryp nie.