Bybelskool

Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments (8)

  • Avatar

    juriejurgens

    |

    Sien ons hier die verskeidenheid van opdragte/bedienings/gawes in Jesus se kerk? Vir sommiges (die dissipels) vra hy om huis en familie te verlaat en saam met Hom te gaan, terwyl Jesus hierdie man, wat vra om saam met Jesus te gaan, aanse om by sy tuiste en sy mense te bly en “gaan vertel vir hulle”. Kan ek dit sien as 'n voorbeeld hoe Jesus vandag nog sommiges roep om op ander plekke vir Hom te werk en vir ander roep om tuis te bly en daar hulle dissipelskap uit te leef? So bv. word die Brinks geroep na die sendingveld in Holland, en nou die dag ontmoet ek twee Hollanders wat weer na Jeffreysbaai geroep is om daar sendingwerk in die Joshua projek te doen!

    Reply

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Ek dink jy maak 'n geldige afleiding! Een van die groot probleme wat ons met ons lees van die Bybel het, is dat ons te maklik 'n reglynige brug slaan na ons eie situasie, asof die opdrag wat die Here op 'n spesifieke dag vir sy dissipels of iemand anders in die Bybel gegee het, net so op ons self van toepassing gemaak moet word. Een dag lees ons dat die dissipels uitgestuur is, en dan gaan ons ook. Die volgende dag lees ons van hierdie man wat moet agterbly, en dan bly ons weer.

    Daarom is dit so goed om die hele boodskap van die Bybel in gedagte te hou, die bly en ry tekste, en dan met jou lewe en gawes en passie voor die Here te staan en te onderskei wat Sy wil is. Daar is natuurlik ook opdragte wat algemeen geldig is, jy moet God liefhê en jou naaste soos jouself. Maar dan is daar ander wat 'n mens nie net so van toepassing kan maak nie, voordat jy nie deur 'n hermeneutiese oefening gegaan het nie, in gewone taal: geloofsonderskeiding. En dit is waarom Gerrit en Sonja Brink na Holland geroep kan word, en die twee Hollanders na Jeffreysbaai toe, deur dieselfde God en dieselfde Bybel, omdat hulle deur 'n proses van onderskeiding gegaan het, waarin die liggaam van Christus ook 'n rol gespeel het.

    Reply

  • Avatar

    viniefurstenberg

    |

    Dit is opvallend dat die man uit wie Jesus die onrein gees uitdryf in die Sinagoge in Kapernaum, vir Jesus vra: “Wat het ONS met U te doen..het U gekom om ONS te verdelg…(Mark1:24) en hier is dit andersom: ” Wat het U met my te doen”. Is dit maar woordspeling of is daar `n dieper betekenis?
    Ek vind nogal soms dat `n enkele woord `n verskil kan maak as dit “verkeerd” vertaal word soos ook na aanleiding van Stefan Bothma se opmerking en jou kommentaar oor “sodat “en “omdat”
    En is dit nie ook moontlik dat ons Bybels waarin elke perikoop `n opskrif het wat nie oorspronklik daar was nie, nou met `n voorveronderstelling gelees word nie? Ek dink aan jou klem op die gelykenis van die SAAD, dus met die klem nie net op die Saaier nie.

    Reply

  • Avatar

    Vince Aslett

    |

    Daar is mense wat krities na die detail van die verhale in die verskillende Evangelies kyk en dus dan gebruik om te probeer bewys dat die verhale nie waar kan wees nie. Ek lees vanoggend moontlike verklarings in “A popular survey of the New Testament” deur Norman L Geisler;

    In die verhaal van die man(s) van Gedara waaruit Legio gedryf is sê Geisler dat n moontlike oplossing eerstens eenvoudig n “textual error” kan wees en ook dat die moontlikheid bestaan dat Gedara moontlik die hoofstad van die area kon wees en dat Matteus dalk kon verwys het na die area van die Gadareners omdat die mense wat in daardie omgewing gewoon het, bekend was as Gadareners. Markus en Lukas kon dalk verwys het na die (Geraseners ?) wat die wyer omliggende area aangedui het?

    In terme van die verskil in die hoevvelheid mans wat betrokke was, sê Geisler dat waar daar twee is , is daar altyd ook een – en dat Markus en Lukas dalk net een genoem het vir watter rede ook al.( Dit is dus nie noodwendig in kontras met mekaar nie?

    Reply

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Ek dink nie daar is 'n dieper betekenis nie. Die man in die sinagoge in Kapernaum het heel waarskynlik ook meer as een bose gees gehad. Dit sou die gebruik van “ons” verklaar. In Legio se geval lyk dit asof daar 'n soort Leiergees (as daar so iets bestaan!?) was in die man wat as woordvoerder opgetree het. Want die gees sê: MY naam is Legio … want ONS is baie.” Die man smeek Jesus ook om “hulle” nie uit die landstreek uit weg te stuur nie, wat weereens lyk na 'n woordvoerder wat met Jesus gesprek voer.

    Die opskrifte het inderdaad die effek dat 'n mens die teks met 'n voorveronderstelling lees. Maar, die vertaling as sodanig het ook daardie effek. Dit hang af van die keuses wat 'n mens maak met die kennis en begripsraamwerk tot jou beskikking. Daarom dat 'n mens klem moet lê op die deeglike en verantwoorde uitleg van 'n gedeelte, en 'n vergelyking met en saamlees met ander kommentaar en insigte, voordat jy die boodskap daarvan regtig met gesag kan verkondig. En dan bly dit ook nog steeds net een perspektief, wat 'n mens nederig as 'n bydrae aanbied.

    Reply

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Jy is reg dat daar 'n verskeidenheid verklarings moontlik is vir die verskille. Tereg kan 'n mens ook redeneer dat Markus net van die een praat, vir 'n rede wat vir ons nie toeganklik is nie, waar Matteus van twee praat, wat volgens sommige met sy poging om 2 getuies vir 'n wonderwerk te voorsien, saamhang. Maar ek dink ons moet eerder elke verhaal op sy eie as 'n perspektief op die gebeure neem, en binne die verhaalkonteks bly, en só in 'n eerste rondte die boodskap van die gedeelte vir onsself toeëien. In 'n tweede rondte werk mens met die verskille, maar nie net om dit te harmoniseer nie, maar ook te probeer verstaan uit watter hoek dit geskryf is en wat die betekenis daarvan vir ons is. Matteus en Lukas moet natuurlik ook weer op hulle beurt in hulle eie verhaalkonteks gelees word, iets wat ons nie nou in die Bybelskool doen nie, doodgewoon weens die tyd wat dit sou verg (Sou graag dit wou doen, as dit al is wat ek doen!). Ek is minder gespanne oor die verskille of kontraste, selfs waar dit so groot is soos 1 of 2 manne wat betrokke is. Dit dra vir my by tot die outensiteit van die verhale, want hulle vertel dié goed oor 30 en meer jare na dit al gebeur het, en vertel dit soos hulle dit onthou, en probeer juis nie om kunsmatig alles te harmonieer nie. Dit sou sameswering beteken! Geheues vervaag, en gebeure smelt soms saam, wat vir my heel verstaanbaar is, en 'n genoegsame verklaring vir die verskille is.

    Maar hoe lyk dit? Kom ons kry 'n bietjie ander se kommentaar op die verskille. Is dit 'n probleem of nie?

    Reply

  • Avatar

    juriejurgens

    |

    Daar was 'n lang tyd in my lewe waar ek ook nie kon, wou of mog erken dat daar verskille of feitlike onakkuraathede in die Bybel is nie – dis immers die Woord van God en daarom perfek waar in alle opsigte in elke sin, woord en letter. Ja elke jota en titel in letterlike sin. Jare gelede, egter, het my liefde, respek, ontsag en “awe' vir die Bybel egter na 'n dieper vlak verskuif, en ek die Boodskap, die Betekenis, die ontsaglike Waarheid van die Bybel belangriker ag as die indiwiduele woorde waarin daardie Boodskap vervat is. God se evangelie is mensewoorde!!.
    Daarom is daar vir my geen pyn of verleentheid om verskille te herken nie, en ek hoef nie te voel ek moet hierdie oenskynlike verskille “goedpraat” of harmoniseer nie. Trouens, sommige pogings tot harmonisasie wat ek al gelees het is eerder vir my 'n probleem.
    Dit is net die ouens wat vasklou aan 'n siening van letterlike inspirasie en letterlike interpretasie vir wie hierdie verskille 'n probleem is, en wat geroepe voel om die verskille te ontken en te probeer om dit weg te verduidelik. Vir my is die werklike waarheid en die integriteit van hierdie verhaal intakt, en maak dit geen verskil aan die trefkrag en boodskap of daar een of twee mans was nie. Elke weergawe van die verhaal is, soos die hele Bybel, deel van God se blye boodskap aan die mensdom, en ons moet dit nie lees soos ons more se koerante gaan lees en toets welke een vandag se gebeure waar en korrek rapporteer nie.
    Die blote feit dat die evangelieskrywers en die eerste paar geslagte Christene nie hierdie oenskynlike verskille probeer “regdokter” het nie (net soos bv Konings en Kronieke in die Ou Testament) bewys vir my dat my liefde, respek, ens vir die Bybel op 'n dieper vlak moet le.
    Ek respekteer ander kinders van die Here wie se liefde en respek vir die Bybel hulle laat vashou aan 'n letterlike siening, en die enigste pyn wat ek rondom hierdie kwessie ervaar is dat sommige van my mede Christene my lefde en respek bevraagteken, en my in dieselfde kamp wil sit as diegene wat die kernwaarhede van die Bybel bevraagteken of bloot ontken.

    Reply

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dit is vir my 'n geweldige bevryding om te kan werk met 'n organiese inspirasie – God wat mense se gawes en beperkinge gebruik in sy openbaring – eerder as 'n verbale inspirasie – God wat mense soos robotte laat buikspreek. En jy stel die saak daarvoor met soveel deernis en begrip, met tegelykertyd praktiese wysheid! Dankie!

    Reply

Leave a comment

Onlangse kommentaar

  • Avatar

    Lerina

    |

    Ek stem saam met Chris, ja mens moet daarna kyk in konteks en dus ook eintlik die hele 2 Kor 12 bestudeer. Wat my keer op keer opval wanneer ek mensies teëkom wat so onwaardig voel omdat hulle God voluit dien, die vrugte van die Gees uitleef en ‘n diep verhouding met die Vader het, en tog nie die gawe van tale ontvang het nie, is vanaf vers 7 – 11 … want aan EEN word deur die Gees ‘n woord van wysheid gegee … aan ‘N ANDER, ‘n woord van kennis, … aan ‘N ANDER geloof …. ens. ……. en dan vers 11 wat sê AL hierdie dinge werk een en dieselfde Gees wat aan elkeen afsonderlik uitdeel soos Hy wil.
    Glo my tale is belangrik, en moet verseker be-oefen word as dit jou gawe is. Ek is net so versigtig om dit as enigste kriteria te gebruik as teken van vervulling met die Heilige Gees.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Roeleen. Die 1983 vertaling is nie baie helder nie. Hier is ‘n paar ander vertalings wat die betekenis van die Hebreeus beter weergee:

    • “Aangaande die handelinge van die mens, ék het deur die woord van u lippe die paaie van die geweldenaar vermy.” (OAV)
    • “Wat die optrede van mense betref:  Volgens die woord van u lippe  het ek die paaie van geweldenaars vermy.” (BDV)
    • “I’m not trying to get my way in the world’s way. I’m trying to get your way, your Word’s way.” (Message)

    Dit beteken, die mens wat sy vreugde vind in die Woord van God vermy die weg van sondaars wat baie keer met geweld gepaard gaan. ‘n Goeie voorbeeld vind ‘n mens in die verhaal van Dawid wat deur Abigail gekeer word om met geweld teen Nabal op te tree (1 Samuel 25:2-38). Baldwin dink in sy kommentaar dat dié verhaal moontlik die agtergrond vorm van Dawid se Psalm 17.

  • Avatar

    Roeleen Nel

    |

    Help my asb met Ps 17 vers 14 in 1983 vertaling. Ek stoei met daardie vers.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Lou. Die eerste twee gebooie probeer op omvattende wyse enigiets afraai wat in die plek van of naas God aanbid word. Dit is gemik teen die aanbidding van ‘n ander god in die plek van God. Dit is ook gemik teen die aanbidding van ‘n ander langsaan God. Dit wil sê dat jy jou brood aan twee kante gebotter wil hê.

    Hier is wat ek vroeër daaroor geskrywe het:

    Eerste gebod – geen ander gode

    Die eerste gebod in Eks. 20:3 (Deut. 5:7) is die verbod op ander gode. Dit beteken dat God niemand duld wat langs Hom aanbid en vereer word nie. Alle afgodery word dus daarmee verbied. Die Here verwag dat daar net met Hom as die ware God in ‘n verhouding getree mag word. Sy weë moet ten alle koste leer ken word, want dit is net Hy alleen wat vertrou kan word met die lewe. Daarom moet die Godsvolk Hom met hulle hele hart liefhê, vrees en eer, soos die Heidelbergse Kategismus vraag en antwoord 94 dit uitlê.

    Dieselfde waarskuwing word reg deur die NT gevind (1 Tes. 1:9; Gal. 4:8; Rom. 1:23; 2 Kor. 6:16; Openb. 9:20), onder andere met betrekking tot die eet van afgodsoffers (Hand. 15:20,29; 1 Kor. 8:7; 10:7; 12:2; Openb. 2:20). Afgodery word ook regdeur die NT verbind aan moreel-etiese sake, soos bv. die verbod op losbandigheid en gierigheid (Ef. 5:5) sowel as vraatsug (Fil. 3:19). Sorg moet ook gedra word dat daar nie hoog opgegee word oor die afsku aan afgode, maar tog deelgeneem word aan ‘n onwettige berowing van heidense tempels vir eie gewin nie (Rom. 2:22).

    Dit is interessant hoe Johannes in sy briewe ook dié wet as waarskuwing inspan vir gelowiges van die NT (1 Joh. 5:21). Johannes gee drie motiverings daarvoor. Die eerste motivering is dat: “ons weet dat die Seun van God gekom het en ons verstand gegee het om die ware God te ken.” In Jesus kan ons dus die ware God van die afgode onderskei. Die tweede motivering is dat: “ons in die ware God is, in sy Seun, Jesus Christus.” Ons hele lewe word deur God bepaal, dié God wat ons in sy Seun, Jesus Christus, leer ken het. Die derde motivering is dat: “Hy die ware God is en die ewige lewe.” Daar is niemand anders as God nie, en deur Hom het ons toegang tot die ewige lewe. Daarom sê Johannes: “Liewe kinders, bly dus weg van die afgode af.”

    Tweede gebod – geen afbeelding van God mag aanbid word nie

    Die tweede gebod in Eks. 20:5 (Deut. 5:8-10) verbied die maak van enige afbeelding van God wat aanbid of vereer word. Hy is ‘n jaloerse God wat onverdeelde trou aan Hom van sy mense eis. Gehoorsaamheid sal geseën word, en ongehoorsaamheid gestraf word. Die uitwerking daarvan sal in die geslagte gesien kan word.

    Dieselfde waarskuwing word ook in die NT gevind. in Jakobus 4:5 wy hy uit oor God wat onverdeelde trou van ons vra en begrond dit op ‘n verwysing na die skeppingsverhaal dat God: “die gees wat Hy in ons laat woon, heeltemal vir Homself wil hê”.

    Dieselfde geld Paulus in Romeine 1:23 waar die problematiek van afgodery uitgespel word dat: “beelde wat lyk soos ’n verganklike mens of soos voëls of diere of slange”, d.w.s. afgode: “in die plek van die heerlikheid van die onverganklike God” gestel en aanbid word. Dit is: “bloot skeppinge van menslike vaardigheid en verbeelding”, soos Paulus op die Areopagus sê (Hand. 17:29).

    Lees meer hier:

  • Avatar

    Lou Pistorius

    |

    Ek sit nou die dag weer en wonder hoekom die eerste twee gebooie aparte gebooie is – eintlik is dit tog maar dieselfde? Is daar nie erens ‘n vermiste tiende gebod nie?

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Awie. Ek sal later weer antwoord as ons daar kom. Weereens ‘n lusmaker:

    Jesus praat waarskynlik in Lukas 6:29 van mense wat jou haat en beledig. Vir hulle moet jy ook jou ander wang aanbied (gee). Dit dui moontlik op mense wat jou publiek verwerp of verneder. Jesus bedoel dan waarskynlik dat ‘n mens nie moet ophou om uit te reik na sulke mense nie. Jy stel jou dus bloot aan verdere verwerping deur “die ander wang” aan te bied.

    Jesus praat duidelik in Matteus 5:39 van kwaadwillige mense. Dit is mense wat jou met die agterkant van die regterhand op die regterwang slaan. Die toppunt van minagting en mishandeling. Teenoor sulke mense, sê Jesus, moet jy jou nie verset nie. As hulle jou op die regterwang slaan, moet jy ook die ander wang na hulle toe draai.

    Hoekom? Want Jesus wil ten diepste hê dat vyande in vriende verander sal word. Dit beteken dat gelowiges die risiko sal moet neem om verder te ly onder kwaadwilligheid ter wille van die uitreik na sulke mense. Vergelding sal verwydering bring. Verdraagsaamheid kan van vyande vriende maak.

    Dit maak nog meer sin in die konteks wat ‘n mens in Matteus raaksien, dié van geregtelike aksies. Jesus is hier duidelik meer begaan oor litigasie, mense wat gelowiges hof toe sleep (vgl vers 40), as oor die moontlikheid van fisieke geweld of publieke verwerping, soos dit wel die geval is in sy uitsprake in Lukas.

    Gelowiges wat op Jesus vertrou, sal bereid wees om hulle persoonlike regte te laat vaar ter wille van die impak van die evangelie. Die doel is heling en versoening.

    Soos Paulus ook later skryf in 1 Korintiërs 6. Ly liewer persoonlik onreg in die gemeenskap ter wille van die evangelie. Moenie die hof opsoek om verskille uit te sorteer nie.

    Dit beteken egter vir seker nie dat ‘n mens daarmee ‘n lamsak of ‘n slaansak word nie. Paulus het telkens wanneer die owerhede of Joodse Raad betrokke geraak het, gestaan op die regte wat die regstelsel aan burgers verleen het (Hand 16:37; 22:25; 25:8-12). Dieselfde voorrreg geld ook vir ons vandag.

  • Avatar

    Awie Coetsee

    |

    Baie dankie vir u verklaring dit maak sin.maar dit is vreemd dat Jesu vroer gese het dat jy die ander wang moet draai

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Jenny. ‘n Kort antwoord:

    Die probleem met dobbel is dat dit ‘n gierigheid verraai en voed in ‘n mens se hart. ‘n Begeerte aan meer as wat jy het. En dit is ‘n onversadigbare monster. Dit illustreer nie net dat jy ontevrede is met wat jy het nie, maar kan jou nog meer ontevrede maak as jy verder en verder daarin ingetrek word. Daarmee oortree ‘n mens die tiende gebod (Eks 20:17).

    Daarom sê die Hebreërskrywer: “Julle gedrag moet vry van geldgierigheid wees. Wees tevrede met wat julle het, want Hy het gesê: Ek sal jou nooit begewe en jou nooit verlaat nie.” (Hebr 13:5).

    Dobberl dwarsbooom ook die Bybelse opdrag om in jou eie behoeftes te voorsien deur eerlike werk en het baie keer ‘n destruktiewe uitwerking op die mense rondom jou, veral as suurverdiende geld daardeur verloor word en families daaronder ly.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Awie. Ek gaan dit later behandel. Hier is solank iets om aan te herkou:

    Lukas 22:35-38 is deel van die materiaal wat uniek is aan sy evangelie. Jesus is hier besig om die dissipels voor te berei vir sy arrestasie. Hy wil hulle voorberei vir die krisis wat hulle gaan tref.

    Tydens hulle vorige sending (Luk 9:1-6), het Hy hulle gestuur met die opdrag om niks saam te vat vir die reis nie. God sou vir hulle sorg deur die gasvryheid van die mense wat hulle sou ontvang.

    Hulle was egter nie toe in lewensgevaar nie. Die komende krisis was egter ‘n totaal ander situasie. Hulle sou nie net gevaar loop om dieselfde lot as Jesus self te tref nie, maar hulle sou uitmekaar gejaag word waarin hulle voorrade sou nodig hê.

    Die feit dat Hy hulle beveel om ‘n swaard saam te neem, is gemik daarop dat hulle hulle self kan verdedig. Dit het egter nie ingesluit dat hulle tot die aanval kon oorgaan nie, soos Hy Petrus dan ook aanspreek as hy Malgus se oor afkap net hierna (Luk 22:50-51).

    Hy koppel sy komende lyding – deur tussen twee misdadigers aan die kruis te sterf – aan Jesaja 53:12 om die versoening te onderstreep wat daardeur bewerk sal word. Die tyd daarvoor het nou finaal aangebreek.

Prontuit die Waarheid