Bybelskool

Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments (2)

  • Avatar

    Sonja

    |

    Goeiedag Ds Chris. Ek is besig om die kruisiging deur te werk in Markus, en het die e-bybel gebruik en sien Markus 15:28 is toe gemis. Toe ek die Bybel lees, sien ek dieselfde. My 1953 het wel die vers in. My vraag is, hoekom sou “hulle” dit nodig geag het om die stukkie nie weer te gee nie? Soos ook Mattheus 6:13 se laaste deel? Dit is tog so n bekende gebed, waarom die laaste sin nie weergee nie?

    Reply

    • Avatar

      Chris van Wyk

      |

      Markus 15:28

      Die beste oorgelewerde tekste (Aleksandrynse en Westerse manuskripte asook in ander tekste: א A B C D Ψ pc – vgl. NET Bible vir die verwysings) het in Markus 15 net vers 27 en 29, nie vers 28 ook nie: “27 Saam met Hom het hulle ook twee rowers gekruisig, een regs en een links van Hom … 29 Die mense wat daar verbygeloop het, het Jesus gelaster.” (Mrk. 15:27-29).

      Dit is eers by van die latere manuskripte (L Θ 083 0250 f1, 13 33 ? lat – vgl. NET Bible vir die verwysings) wat ‘n vers 28 bygevoeg word wat as volg lees: “Daarmee is die Skrifwoord vervul wat sê: ‘Hy is as misdadiger beskou.'”

      Die woorde is waarskynlik deur latere kopieerders van die oorspronklike tekste bygevoeg uit Jesus se woorde in Lukas 22:37 waar Jesus die volgende sê: “Ek sê vir julle: Die Skrifwoord wat sê: ’En Hy is as misdadiger beskou,’ moet aan My bewaarheid word, want wat op My betrekking het, gaan nou in vervulling.” Jesus haal hier uit Jes. 53:12 aan: “Hy sal saam met magtiges oorwinning vier omdat hy hom in die dood oorgegee het en as misdadiger beskou is, omdat hy die sondes van baie op hom geneem het en vir oortreders gebid het.”

      Omdat dit só ‘n belangrike woord was wat ook op die kruisgebeure betrek kan word, het die kopieerders Markus se teks hiermee aangepas. Die 1933 OAV het latere manuskripte gebruik vir hulle vertaling wat die woorde bygevoeg het. Die 1983 NAV het vroeëre manuskripte gebruik vir hulle vertaling wat die woorde weglaat.

      Vers 28 verwoord dus wel ‘n uitspraak oor Jesus wat Bybels is, maar pas eerder in Lukas 22 in Jesus se eie mond, as in Markus 15 in die mond van die evangelis.

      Matteus 6:13

      Dieselfde geld die geliefde einde van die Ons Vader: “Aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” Die beter en oor die algemeen vroeër manuskripte (א B D Z 0170 f1 pc lat mae Or – vgl. NET Bible vir die verwysings) het nie dié woorde ingehad nie. Die meeste ander manuskripte (L W Θ 0233 f13 33 ? sy sa Didache – vgl. NET Bible vir die verwysings) het wel dié woorde in, met kleiner variasies, waarskynlik gebaseer op 1 Kronieke 29:11-13 wat deel van Salomo se gebed by die inwyding van die tempel was. Die kopieerders van die teks het dit waarskynlik bygevoeg vir gebruik in die publieke lees van die Ons Vader as deel van die liturgie. Só ‘n wonderlike gebed vra eintlik vir só ‘n einde!

      Weereens is die woorde deel van die Bybelse boodskap, en kan goedskiks deel bly van die Ons Vader in ons gebruik daarvan, maar was waarskynlik nie deel van die oorspronklike gebed nie soos ons dit in Lukas se weergawe van die Ons Vader sien. Lukas 11:2-4 het in geen manuskrip dié woorde in nie en sluit die Ons Vader af net met die sesde bede van Jesus. Dit is waarskynlik nader aan die oorspronklike en daarom laat die 1983 NAV dit ook weg, terwyl die 1933 OAV dit wel in het, weens die latere grondteks wat hulle gebruik het.

      Reply

Leave a comment

Onlangse kommentaar

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Heinrich, die term apokaliptiek is afgelei van ‘n Griekse woord wat “openbaring” beteken. Dit verwys na literatuur wat geskryf is oor die toekomstige oordeel aan die einde van die tyd. Dit word gekenmerk deur simboliek en hemelse agente wat optree. Apokaliptiese geskrifte verwag dat God die ou onvolmaakte orde sal vernietig en die wêreld na sy oorspronkilke paradys-agtige toestand sal herstel. Dit is Bybelse boeke soos Daniël (hfst 7-12) en Openbaring, asook Bybelgedeeltes soos Jesaja 24-27 en Matteus 24-25.

  • Avatar

    Heinrich Du Preez

    |

    Hi
    Ek wil graag weet wat beteken apokapliptiese boeke

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Kobie,

    Jesus leer dat oud en nuut uit die Skrif belangrik is in die koninkryk van die hemele

    Matteus is die enigste wat hierdie gelykenis van Jesus vertel (Matt 13:51-52).

    Nuwe en ou skatte 
    51 “Verstaan julle al hierdie dinge?” “Ja,” het hulle geantwoord. 52 En Hy het vir hulle gesê: “Daarom is elke skrifkenner wat ‘n leerling in die koninkryk van die hemele geword het, soos ‘n huiseienaar wat nuwe en ou dinge uit sy skatkamer haal.” (Bybel 2020-vertaling).

    Daarom rond Jesus ‘n gesprek af wat Hy oor sy geestelike familie gehad het (“Elkeen wat die wil doen van my Vader wat in die hemele is, dié is my broer en suster en moeder.” – Matt 12:50). Hy het in die loop van die gesprek sewe gelykenisse oor die koninkryk van die hemele vertel, die gelykenisse van die saaier, onkruid, mosterdsaad, suurdeeg, verborge skat, pêrel en treknet.

    Jesus het hierdie gelykenisse vertel, sodat dié wat ore het om te hoor, kan hoor (Matt 13:9-17). Die ongemaklike waarheid was dat daar talle Jode was wat juis nie wou hoor nie, en daarom was die gelykenisse vir hulle onverstaanbaar. Die gelykenisse was net verstaanbaar vir dié wat ore gekry het van sy Vader om te hoor (Matt 13:11), dié wat bereid was om te doen wat God vra (Matt 12:50).

    Jesus vra dan die disspels of hulle regtig verstaan wat Hy deur die gelykenisse geleer het. Hy moet seker maak dat hulle verstaan voor Hy verder die evangelie met hulle deel.

    Op hulle positiewe antwoord vertel Jesus dan ‘n verdere gelykenis, die gelykenis van die huiseienaar en sy voorraadkamer, om hulle te bevestig in hulle verstaan van die evangelie. Hulle is soos ‘n huiseienaar wat nuwe en ou dinge uit sy voorraadkamer haal.

    Dit is trouens ‘n beskrywing van wat met elke skrifkenner gebeur wat tot insig kom. Wanneer hy of sy deel word van Jesus se familie, omdat hulle bereid is om die wil van God te doen, word hulle leerlinge in die koninkryk van die hemele. En kry hulle die voorreg om kreatief te werk met beide die nuwe – Jesus se lering – en die oue – die Skrif van die OT. Saam vorm dit die Woord van God.

    Boodskap en betekenis

    Hierdie gelykenis is ‘n absoluut fundamentele uitspraak oor die relevansie van beide die Skrif – die Ou Testament – en die boodskap van Jesus – die uiteindelike Nuwe Testament. Elkeen wat ‘n leerling word in die koninkryk van die hemele sal nuut kyk na die openbaring van God, sê Jesus.

    Aan die een kant sal hulle ‘n nuwe perspektief op die waarde van die oue kry – die OT. Aan die ander kant sal hulle insig kry in die waarde van die nuwe – die NT. Trouens, deur die bril van die openbaring van Jesus – die NT – sal hulle juis die oue nuut kan waardeer – die OT.

    Charles Quarles gebruik hierdie gelykenis van Jesus as die invalshoek van sy teologie van Matteus – A Theology of Matthew: Jesus Revealed as Deliverer, King, and Incarnate Creator. Hy sê dat daar ‘n goeie saak uit te maak is daarvoor dat Matteus die gelykenis ook outobiografies verstaan het. Dit is nie net waar van elke skrifkenner nie, maar ook van Matteus wat ‘n kenner van die OT was.

    Daarvan getuig die talle aanhalings wat hy uit die OT maak. Onder andere is daar 19 profesieë uit die OT wat Matteus op Jesus van toepassing maak as getuienis dat dit in Hom vervul is.

    Vir jou verstaan van die oue en die nuwe en die blywende waarde van albei sal dit die moeite werd wees om die verwysings in hierdie lys na te gaan en te oordink.

    Matteus stel Jesus aan ons voor as die vervulling van die volgende OT profesieë:

    1. Matteus 1:22-23 sê Jesaja 7:14 is vervul in Jesus dat die Messias uit ‘n maagd gebore sou word.
    2. Matteus 2:6 sê Miga 5:2 is vervul in Jesus dat die Messias in Bethlehem gebore sal word.
    3. Matteus 2:15 sê Hosea 11:1 is vervul in Jesus dat die Messias uit Egipte geroep sal word.
    4. Matteus 2:18 sê Jeremia 31:15 is vervul in Jesus dat ‘n kindermoord in sy tyd sou plaasvind.
    5. Matteus 3:3 sê Jesaja 40:3 is vervul in Jesus dat ‘n profeet in die woestyn die koms van die Here sou voorberei.
    6. Matteus 4:14-16 sê Jesaja 9:1-2 is vervul in Jesus dat die Messias na die nasies van Galilea sou kom.
    7. Matteus 8:17 sê Jesaja 53: 4 is vervul in Jesus dat die Messias ons siektes en swakhede sou dra as ‘n offerlam.
    8. Matteus 10: 35-36 sê Miga 7:6 is vervul in Jesus dat die Messias familielede teen mekaar sou draai.
    9. Matteus 11: 5 en 15:31 sê Jesaja 26:19; 29:18; 35:5; 42:18; en 61:1 is vervul in Jesus dat die Messias blindes sal laat sien, lammes sal laat loop, die dowes laat hoor, dooies sal opwek en die evangelie aan die armes sal verkondig.
    10. Matteus 11:10 sê Eksodus 23:20 en Maleagi 3:1 is vervul in Jesus dat ‘n boodskapper die koms van die Messias sou voorafgaan.
    11. Matteus 12:18-21 sê Jesaja 42:1-4 is vervul in Jesus dat die Messias nie luid of pretensieus sou wees nie.
    12. Matteus 13:14-15 sê Jesaja 6: 9-10 is vervul in Jesus dat die Messias se leer misverstaan sou word.
    13. Matteus 13:35 sê Psalm 78:2 is vervul in Jesus dat die Messias met gelykenisse die mense sal leer.
    14. Matteus 15: 8-9 sê Jesaja 29:13 is vervul in Jesus dat God se volk teen hom sou rebelleer en valse dinge oor Hom sal versprei.
    15. Matteus 17: 10-13 sê Maleagi 4:5 is vervul in Jesus dat die koms van die Messias voorafgegaan sal word deur die koms van ‘n Elia-figuur.
    16. Matteus 21:5 sê Jesaja 62:11 en Sagaria 9: 9 is vervul in Jesus wat die Messias se oorwinning in Jerusalem voorspel.
    17. Matteus 26:31 sê Sagaria 13:7 is vervul in Jesus dat die Messias se dissipels hom sou verlaat.
    18. Matteus 27: 9 sê Sagaria 11:13 is vervul in Jesus dat die Messias vir dertig silwerstukke verraai sou word.
    19. Matteus 27:35,43,46 sê Psalm 22:1-2, 6-8,18 is vervul in Jesus dat mense vir die Messias se klere sou loot en Hom bespot en dat die Vader hom sou verlaat tydens sy lyding vir die kwaad.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Pieter (ek sal nog antwoord oor die doop – net vasgedraai), ek gaan daaroor skryf in my Prontuit die Waarheid reeks vanaf die begin van Julie af.

  • Avatar

    Pieter

    |

    Middag Chris
    Jy het nie ‘n skrywe oor Lent wat meer die laaste 40 dae van Jesus na die kruis verduidelik.

    Groete
    Pieter

  • Avatar

    Kobie Marais

    |

    Verduidelik asb vir my Matteus 13vers 52

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Dankie, Jan. Eintlik verstommend hoe diep die Noag-verhaal ingebed is in die hele Bybel. Dit het selfs ‘n invloed op die “sinode”-sitting in Jerusalem (Hand 15) gehad en op ons siening van die doop (1 Pet 3). Noag is nie ‘n liggewig nie. Ons ignoreer hom tot ons skade.

  • Avatar

    Jan Louw

    |

    Baie waardevol. Dankie Chris

  • Avatar

    Denver

    |

    Ek soek graag meer inligting oor Matteus