Bybelskool

Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments (3)

  • Avatar

    Vince Aslett

    |

    Wat my verstom is dat die Dissipels nog steeds nie verstaan nie, hulle het in die eerste vermeerdering van die brood gesien wat Jesus gedoen het, en het nie die insig om dit weer van Hom te verwag nie? Ej het vanoggend ook gedink dat die rede dalk kan wees dat dit dieselfde verhaal is wat twee keer vertel word. Ek neem egter kennis wat jy hierbo aantoon in terme daarvan.

    Reply

  • Avatar

    viniefurstenberg

    |

    Chris, ek wil vanoggend `n onderwerp aanraak wat baie problematies is! Jy het so vinnig daarna verwys een aand by Bybelskool: die Teodisee-probleem!
    Waar begin `n mens? Ons is besig om die pad saam met Jesus te loop, en sien hoe Jesus besig is om die wese van God aan ons te demonstreer! God se LIEFDE en Sy ALMAG. Dit val my op dat Jesus Sy dissipels toerus, voordat hulle uitgestuur word, met kennis, maar ook met krag/mag om duiwels uit te dryf en mense gesond te maak! Maar in die volksmond en vandag nog lê die klem eerder op Jesus as Leermeester. Ons wat vandag Sy dissipels is, besig om ook ander op te lei in dissipelskap, kan nie aanspraak maak op die volle toedeling nie. (Natuurlik leer ons van besondere gawes wat God aan Sy kinders gee soos Hy wil……. of is daar fout met ons geloof?).
    Maar `n groter probleem nog, ons lees telkens dat Jesus so innig jammer gevoel het vir die mense en selfs die Siro-Feniciese vrou se dogter en talle ander van die bose verlos het.
    Hoe verstaan ons dan God se ALMAG en LIEFDE in die aangesig van sinlose lyding?
    Hoeveel van wat in ons verwysingsraamwerk ingevleg is, is te danke aan insigte van kerkvaders deur die eeue: God se toelatende wil (Arminius) , God voorbeskik ALLES (Calvyn)! Ferdinand Deist se boekie: Sê God So?, het daarop gewys hoe dit moontlik is om `n mens se eie siening te verhef en te regverdig asof dit presies is wat God wil!
    Prof. Adrio König se siening van sinlose lyding gooi ons op `n ander syspoor. Dit lyk vir my asof ons siening van die duiwel/Satan hier ook `n rol speel: OF Satan is `n hemelwese wat in God se diens staan soos in Job (toelatende wil van God), OF Satan het geen keuse nie want God beskik oor alles , en bring selfs die slegte oor ons (Calvyn) cf Jes 45:7 en Matteus 10:29ev. Jesus/Paulus leer ons egter dat ons self in stryd sal wees met die Bose/ die brullende leeu/ die owerste van die wêreld , maar met die geweldige vertroosting van Jesus se oorwinning en ons bevryding. Ons word gemaan om die volle wapenrusting van God aan te trek (Ef:6), maar ons weet ook van die triomftog (2 Kor 2). Ons leer egter ook dat die finale oorwinning eers by die Wederkoms gevestig sal wees. Hoe som ons dit nou op: Sou dit reg wees om af te lei dat dit dus nie net God is wat besluit(beskik) wat gebeur nie maar dat die Bose/Duiwel/Satan ook `n rol speel EN dat die mens `n keuse/verantwoordelikheid het wat God reeds by die Skepping aan die mens gegee het. En sou ek dan kon sê daar is dinge wat God sou wou keer/voorkom maar Hy hét nie want Hy “kon” nie teruggaan op SY eie beskikking naamlik om verantwoordelikheid aan die mens af te gee nie? Dit is mos darem ook deel van God se plan om die mens nie maar net as pionne op `n skaakbord rond te skuif nie !
    Dit help my om die konflik tussen God se liefde en Sy almag te probeer versoen! En wanneer Paulus ons verseker dat alles ten goede sal meewerk, weet ons mos hy verwys daarna dat dit so sal wees wanneer die Nuwe Hemel en die Nuwe Aarde kom!
    Na alles gesê is, bly dit maar moeilik om tot `n slotsom te kom. Daar is nog seker ander faktore ook soos kollektiewe skuld…verkeerde keuses wat ons as `n volk gemaak het waaronder baie moet ly? Maar dit vir `n ander keer.
    Soms dink ek dit moes seker rustiger gewees het om in die dae voor die Enlightenment te kon geleef het!
    Baie dankie Chris, vir die moeite wat jy doen om lig te werp op al ons vrae! Mag die Here jou ryklik seën en steeds toerus !

    Reply

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Een van die maniere om na te dink oor die probleem van lyding in die lig van God se almag, word met die term teodisee weergegee. Dit beteken letterlik die “regverdiging van God”. Al die oplossings wat egter daarmee voorgestel word, het die probleem dat dit logiese sin probeer maak van iets wat eintlik nie vir ons logika deursigtig is nie.
    • Sommige probeer bv. lyding harmonieer met God se liefde en almag, maar loop die gevaar dat die kwaad óf goedgepraat word (masochisme) óf dat afbreek aan God se liefde en almag gedoen word (sadisme).
    • Sommige probeer om die kwaad en die goeie as twee teenoorstaande oerbeginsels te beskryf, wat eintlik vir ewig dualisties naas mekaar geplaas word. Hoewel God volledig onthef word van enige aandeel in die kwaad, tas jy tog in wese sy almag aan en doen jy daaraan afbreek.
    • Ander probeer weer om God se liefde en almag te regverdig deur te wys dat aan die einde van die tyd alles ten goede sal meewerk: “Eind goed, alles goed”. Dit is die sogenaamde teleologiese teodisee. Dit hef egter nie die probleem van die ervaring van die lyding in die hede op nie, en bring God se liefde in gedrang.

    Die poging om God (en daarmee die lyding, soos Job se vriende gedoen het) te regverdig, moet dus afgewys word. Die teodisee bring 'n mens nêrens nie.

    ‘n Mens moet eerder die weg van die Bybel volg, wat oor die probleem van lyding praat in terme van werklike stories.

    • Bv. die verhaal van Johannes oor die blindgebore seun (Joh 9). Jesus wys die dissipels se oorsaaklike teodisee verklaring af wat lyding as 'n straf op sonde sien (om God te regverdig!) en verklaar self dat die seun blind is “sodat die werke wat God doen, in hom gesien sal kan word”.
    • Ons het ook die afgelope week uitvoerig begin lees oor Jesus wat oor sy eie lydenspad en dié van sy dissipels te sê het. Lyding is daarvolgens deel van die pad van dissipelskap, sonder om daarmee óf die lyding te verheerlik óf God se rol daarin te regverdig óf om dit te wyt aan die kwaad in die wêreld. Jesus aanvaar (openbaar) doodgewoon in sy lering aan Petrus en die dissipels dat lyding (en sekere voorsienings!) deel van die dissipelskappad is, sonder om dit te verklaar of te verdedig: “Dit verseker Ek julle: Daar is niemand wat ter wille van My en ter wille van die evangelie afgesien het van sy huis of broers of susters of moeder of vader of kinders of eiendom nie, of hy kry nou in hierdie tyd honderd keer soveel: huise en broers en susters en moeders en kinders en eiendom, saam met baie vervolging, en in die bedeling wat kom, die ewige lewe. Maar baie wat eerste is, sal laaste wees, en wat laaste is, eerste.” (Mark 10:29-31)

    Ek kan ook nog verwys na die wyse waarop sommige teoloë (Moltmann, Sölle) kies om eerder oor die teopasgitisme (of teopasgüisme) as die teodisee te praat. Teopasgitisme gaan oor die hart van God vir lyding, dat Hy simpatiek is oor mense in lyding, dat Hy inderdaad ook self ly. Daarmee probeer teoloë dus nie vir God regverdig nie, maar eintlik wys hoe Hy by ons staan in ons lyding en Homself selfs daaraan onderwerp. Dit is vir my alreeds 'n beter manier om oor lyding te praat, maar dit verklaar natuurlik steeds nog nie die probleem van lyding nie. Dit ontglip dus telkens ons rede!

    Oor die ander sake wat jy aanraak sal ek later reageer.

    Reply

Leave a comment

Onlangse kommentaar

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Chris, ja, daar is ‘n ooreenkoms met die finale oorlog, die Armageddon (Openb 16:16), aan die einde van die laaste dae, soos Johannes dit ook verder in Openbaring 20:8 vir ons beskryf. Hy gebruik ook die terme Gog en Magog soos Esegiël dit doen.

  • Avatar

    Chris Vermeulen

    |

    Môre. Die vernietiging van Gog, is dit die “armaggedon” waarvan die Woord ons ook vertel? God bless!

  • Avatar

    Lerina

    |

    Ek stem saam met Chris, ja mens moet daarna kyk in konteks en dus ook eintlik die hele 2 Kor 12 bestudeer. Wat my keer op keer opval wanneer ek mensies teëkom wat so onwaardig voel omdat hulle God voluit dien, die vrugte van die Gees uitleef en ‘n diep verhouding met die Vader het, en tog nie die gawe van tale ontvang het nie, is vanaf vers 7 – 11 … want aan EEN word deur die Gees ‘n woord van wysheid gegee … aan ‘N ANDER, ‘n woord van kennis, … aan ‘N ANDER geloof …. ens. ……. en dan vers 11 wat sê AL hierdie dinge werk een en dieselfde Gees wat aan elkeen afsonderlik uitdeel soos Hy wil.
    Glo my tale is belangrik, en moet verseker be-oefen word as dit jou gawe is. Ek is net so versigtig om dit as enigste kriteria te gebruik as teken van vervulling met die Heilige Gees.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Roeleen. Die 1983 vertaling is nie baie helder nie. Hier is ‘n paar ander vertalings wat die betekenis van die Hebreeus beter weergee:

    • “Aangaande die handelinge van die mens, ék het deur die woord van u lippe die paaie van die geweldenaar vermy.” (OAV)
    • “Wat die optrede van mense betref:  Volgens die woord van u lippe  het ek die paaie van geweldenaars vermy.” (BDV)
    • “I’m not trying to get my way in the world’s way. I’m trying to get your way, your Word’s way.” (Message)

    Dit beteken, die mens wat sy vreugde vind in die Woord van God vermy die weg van sondaars wat baie keer met geweld gepaard gaan. ‘n Goeie voorbeeld vind ‘n mens in die verhaal van Dawid wat deur Abigail gekeer word om met geweld teen Nabal op te tree (1 Samuel 25:2-38). Baldwin dink in sy kommentaar dat dié verhaal moontlik die agtergrond vorm van Dawid se Psalm 17.

  • Avatar

    Roeleen Nel

    |

    Help my asb met Ps 17 vers 14 in 1983 vertaling. Ek stoei met daardie vers.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Lou. Die eerste twee gebooie probeer op omvattende wyse enigiets afraai wat in die plek van of naas God aanbid word. Dit is gemik teen die aanbidding van ‘n ander god in die plek van God. Dit is ook gemik teen die aanbidding van ‘n ander langsaan God. Dit wil sê dat jy jou brood aan twee kante gebotter wil hê.

    Hier is wat ek vroeër daaroor geskrywe het:

    Eerste gebod – geen ander gode

    Die eerste gebod in Eks. 20:3 (Deut. 5:7) is die verbod op ander gode. Dit beteken dat God niemand duld wat langs Hom aanbid en vereer word nie. Alle afgodery word dus daarmee verbied. Die Here verwag dat daar net met Hom as die ware God in ‘n verhouding getree mag word. Sy weë moet ten alle koste leer ken word, want dit is net Hy alleen wat vertrou kan word met die lewe. Daarom moet die Godsvolk Hom met hulle hele hart liefhê, vrees en eer, soos die Heidelbergse Kategismus vraag en antwoord 94 dit uitlê.

    Dieselfde waarskuwing word reg deur die NT gevind (1 Tes. 1:9; Gal. 4:8; Rom. 1:23; 2 Kor. 6:16; Openb. 9:20), onder andere met betrekking tot die eet van afgodsoffers (Hand. 15:20,29; 1 Kor. 8:7; 10:7; 12:2; Openb. 2:20). Afgodery word ook regdeur die NT verbind aan moreel-etiese sake, soos bv. die verbod op losbandigheid en gierigheid (Ef. 5:5) sowel as vraatsug (Fil. 3:19). Sorg moet ook gedra word dat daar nie hoog opgegee word oor die afsku aan afgode, maar tog deelgeneem word aan ‘n onwettige berowing van heidense tempels vir eie gewin nie (Rom. 2:22).

    Dit is interessant hoe Johannes in sy briewe ook dié wet as waarskuwing inspan vir gelowiges van die NT (1 Joh. 5:21). Johannes gee drie motiverings daarvoor. Die eerste motivering is dat: “ons weet dat die Seun van God gekom het en ons verstand gegee het om die ware God te ken.” In Jesus kan ons dus die ware God van die afgode onderskei. Die tweede motivering is dat: “ons in die ware God is, in sy Seun, Jesus Christus.” Ons hele lewe word deur God bepaal, dié God wat ons in sy Seun, Jesus Christus, leer ken het. Die derde motivering is dat: “Hy die ware God is en die ewige lewe.” Daar is niemand anders as God nie, en deur Hom het ons toegang tot die ewige lewe. Daarom sê Johannes: “Liewe kinders, bly dus weg van die afgode af.”

    Tweede gebod – geen afbeelding van God mag aanbid word nie

    Die tweede gebod in Eks. 20:5 (Deut. 5:8-10) verbied die maak van enige afbeelding van God wat aanbid of vereer word. Hy is ‘n jaloerse God wat onverdeelde trou aan Hom van sy mense eis. Gehoorsaamheid sal geseën word, en ongehoorsaamheid gestraf word. Die uitwerking daarvan sal in die geslagte gesien kan word.

    Dieselfde waarskuwing word ook in die NT gevind. in Jakobus 4:5 wy hy uit oor God wat onverdeelde trou van ons vra en begrond dit op ‘n verwysing na die skeppingsverhaal dat God: “die gees wat Hy in ons laat woon, heeltemal vir Homself wil hê”.

    Dieselfde geld Paulus in Romeine 1:23 waar die problematiek van afgodery uitgespel word dat: “beelde wat lyk soos ’n verganklike mens of soos voëls of diere of slange”, d.w.s. afgode: “in die plek van die heerlikheid van die onverganklike God” gestel en aanbid word. Dit is: “bloot skeppinge van menslike vaardigheid en verbeelding”, soos Paulus op die Areopagus sê (Hand. 17:29).

    Lees meer hier:

  • Avatar

    Lou Pistorius

    |

    Ek sit nou die dag weer en wonder hoekom die eerste twee gebooie aparte gebooie is – eintlik is dit tog maar dieselfde? Is daar nie erens ‘n vermiste tiende gebod nie?

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Awie. Ek sal later weer antwoord as ons daar kom. Weereens ‘n lusmaker:

    Jesus praat waarskynlik in Lukas 6:29 van mense wat jou haat en beledig. Vir hulle moet jy ook jou ander wang aanbied (gee). Dit dui moontlik op mense wat jou publiek verwerp of verneder. Jesus bedoel dan waarskynlik dat ‘n mens nie moet ophou om uit te reik na sulke mense nie. Jy stel jou dus bloot aan verdere verwerping deur “die ander wang” aan te bied.

    Jesus praat duidelik in Matteus 5:39 van kwaadwillige mense. Dit is mense wat jou met die agterkant van die regterhand op die regterwang slaan. Die toppunt van minagting en mishandeling. Teenoor sulke mense, sê Jesus, moet jy jou nie verset nie. As hulle jou op die regterwang slaan, moet jy ook die ander wang na hulle toe draai.

    Hoekom? Want Jesus wil ten diepste hê dat vyande in vriende verander sal word. Dit beteken dat gelowiges die risiko sal moet neem om verder te ly onder kwaadwilligheid ter wille van die uitreik na sulke mense. Vergelding sal verwydering bring. Verdraagsaamheid kan van vyande vriende maak.

    Dit maak nog meer sin in die konteks wat ‘n mens in Matteus raaksien, dié van geregtelike aksies. Jesus is hier duidelik meer begaan oor litigasie, mense wat gelowiges hof toe sleep (vgl vers 40), as oor die moontlikheid van fisieke geweld of publieke verwerping, soos dit wel die geval is in sy uitsprake in Lukas.

    Gelowiges wat op Jesus vertrou, sal bereid wees om hulle persoonlike regte te laat vaar ter wille van die impak van die evangelie. Die doel is heling en versoening.

    Soos Paulus ook later skryf in 1 Korintiërs 6. Ly liewer persoonlik onreg in die gemeenskap ter wille van die evangelie. Moenie die hof opsoek om verskille uit te sorteer nie.

    Dit beteken egter vir seker nie dat ‘n mens daarmee ‘n lamsak of ‘n slaansak word nie. Paulus het telkens wanneer die owerhede of Joodse Raad betrokke geraak het, gestaan op die regte wat die regstelsel aan burgers verleen het (Hand 16:37; 22:25; 25:8-12). Dieselfde voorrreg geld ook vir ons vandag.

  • Avatar

    Awie Coetsee

    |

    Baie dankie vir u verklaring dit maak sin.maar dit is vreemd dat Jesu vroer gese het dat jy die ander wang moet draai

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Jenny. ‘n Kort antwoord:

    Die probleem met dobbel is dat dit ‘n gierigheid verraai en voed in ‘n mens se hart. ‘n Begeerte aan meer as wat jy het. En dit is ‘n onversadigbare monster. Dit illustreer nie net dat jy ontevrede is met wat jy het nie, maar kan jou nog meer ontevrede maak as jy verder en verder daarin ingetrek word. Daarmee oortree ‘n mens die tiende gebod (Eks 20:17).

    Daarom sê die Hebreërskrywer: “Julle gedrag moet vry van geldgierigheid wees. Wees tevrede met wat julle het, want Hy het gesê: Ek sal jou nooit begewe en jou nooit verlaat nie.” (Hebr 13:5).

    Dobberl dwarsbooom ook die Bybelse opdrag om in jou eie behoeftes te voorsien deur eerlike werk en het baie keer ‘n destruktiewe uitwerking op die mense rondom jou, veral as suurverdiende geld daardeur verloor word en families daaronder ly.

Prontuit die Waarheid