Skip to main content

Spreuke 20:1-30 – Erken God in alles

Hierdie spreuke is weereens woordprentjies van die wyse lewe teenoor die dwase een.  In elkeen word ‘n lewensituasie op ‘n baie bondige, maar ook boeiende manier geskilder, waarin die lewenswysheid van die Spreukedigter, Salomo, weergegee word.  Die onderwerpe word uit alle lewensfere geneem: die ekonomie, die politiek, die regbank, die geestelike lewe, die gesinslewe, en die sosiale lewe.

Hier is my opsomming van die betekenis van die onderskeie spreuke, met ‘n klein bietjie kommentaar daarby:

  • Drank laat jou respek verloor – jy vir ander, en ander vir jou – vers 1.  Drank word gepersonifieer, en kry amper ‘n lewe van sy eie, soos drank natuurlik ook jou anders laat optree as wat jy is.
  • Die gramskap van ‘n koning spel gevaar – vers 2.  Die koning kan natuurlik ook ‘n metafoor wees vir iemand onder die invloed van drank.
  • Om ‘n rusie te vermy, is wys – vers 3.
  • Die wet van die plaas: as jy nie plant nie, sal jy nie oes nie – vers 4.
  • Oorwoë menings gee diepte aan die lewe – vers 5.
  • Betroubaarheid is skaars – vers 6.
  • Regdoen en eerlikheid is tot die voordeel van jou kinders – vers 7.
  • Die koning is goed met foutvindery – vers 8 (vgl vers 26,28 – integriteit en liefde en trou is nodig).
  • Onskuld is skaars – vers 9.
  • Die Here gril vir onregverdige besigheid – vers 10 (vgl vers 23 vir dieselfde gedagte).
  • Jou gedrag wys jou eerlikheid en opregtheid al dan nie – vers 11.
  • God het ons ons luister- en onderskeidingsvermoë gegee – vers 12.
  • Hardwerkendheid bring oorvloed – vers 13.  Interessant: “staan vroeg op” is eintlik die vertaling van “maak jou oë vroeg oop” wat dié vers met die vorige een, vers 12, verbind.  Spreuke wil dus sê, God het jou oë gegee, gebruik dit dan van vroeg af om jou werk met passie en oorgawe te doen.
  • Kopers maak nie hulle ware gevoelens oor ‘n winskopie bekend nie, tot hulle eie voordeel – vers 14.
  • Kennis is meer werd as goud en edelstene – vers 15.
  • Tref voorsorg as jy vir ‘n vreemde borg staan – vers 16.
  • Oneerlike wins kan jou suur bekom – vers 17.
  • Oorleg in beplanning bring sukses – vers 18.
  • Pasop vir skindertonge – vers 19.
  • ‘n Gebrek aan respek vir jou ouers beskadig jou eie lewe – vers 20.
  • Oneerlike besit bring nie geluk nie – vers 21.
  • Los die wraak vir die Here en vertrou Hom – vers 22.  Die wet het dit al voorgeskryf (Deut 32:35) en Paulus het dit ook as een van die kenmerke van die Christelike lewenstyl beskryf (Rom 12:19).
  • Die Here gril vir onregverdige besigheid – vers 23 (uitbreiding van vers 10).
  • Laat die Here jou koers bepaal – vers 24.  Hoewel daar baie is wat ons van God se werkinge nie verstaan nie, onthef dit ons nie van die verantwoordelikheid om te onderskei en Sy wil ons lewe te laat bepaal nie.
  • Wees baie versigtig wat jy die Here belowe – vers 25.  Dié vers sluit baie nou aan by vers 24.  Om God se wil te soek en te doen, en veral jou daaraan te verbind, moet met groot omsigtigheid gedoen word.
  • ‘n Wyse koning oordeel met integriteit – vers 26 (vgl vers 8 – sonder integriteit kan dit foutvindery ‘n nagmerrie wees; ook vers 28: liefde en trou is nodig).
  • Die Here ken ons van begin tot end – vers 27.  Dié spreuk is beide ‘n waarskuwing dat ons nie moet dink dat ons dinge vir Hom kan wegsteek nie, maar ook ‘n vertroosting, dat in ons soeke na sy wil ons op Sy betrokkenheid kan reken (vers 24-25).
  • Liefde en trou bevestig die heerskappy van ‘n koning – vers 28.
  • Jongmans is trots op hulle krag; oumense op hulle grysheid – vers 29.
  • Streng dissipline hou jou weg van die kwaad – vers 30.

Wat my vandag tref, is die wyse waarop daar op ‘n diepsinnige manier oor die geestelike lewe, die wandel met God, gepraat word.  Nie net word daar oor betroubaarheid en onskuld gepraat nie (vers 6,9), maar ook oor hoe om die Here te ken op jou pad (vers 25), veral omdat Hy nie net die begin en die einde daarvan bepaal nie (vers 27), maar deurgaans van alles bewus is (vers 24).

Die konteks waarbinne hierdie uitsprake geplaas word, beteken dat ‘n mens Hom in ag moet neem in jou gedrag (vers 11), jou passie vir werk (vers 4,13), jou verhouding met jou ouers (vers 20), jou eerlikheid in besigheid (vers 10,14,15,16,17,23), jou oorleg in beplanning (vers 5,18), en in jou sosiale lewe (vers 1,19).  Selfs in jou hantering van onreg, moet jy eerder op die Here vertrou as op jou eie wraakgedagtes (vers 22).

View all posts in this series

Spreuke


Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments (6)

Maak 'n opmerking

  • Chris van Wyk on 1 Kronieke 28-29Groete!
  • Wansen Engelbrecht on 1 Kronieke 28-29Baie dankie. Groetnis Wansen Engelbrecht Klerksdorp
  • Chris van Wyk on Genesis 1:1-2:3Is dit op 'n selfoon?
  • Johan Kirsten on Genesis 1:1-2:3Middag Chris. Ek merk dat as jy op die "menu" hierbo tik, die blok wat aan die linkerkant verskyn, blanko is. Daar is wel "onsigbare" skakels wat jou na die verskillende bladsye neem. Groete. Johan
  • Chris van Wyk on Psalm 11Dankie, Jenny. Ek het self weer baie moed uit dié Psalm 11 gekry. Veral uit die feit dat ons nie baie beheer het oor die fondamente nie, maar op God kan vertrou wat opregtes suiwer en goddeloses skroei, soos dit in die laaste deel van die Psalm uitgespel word. God kan oneindig meer doen as wat ons k…
  • Jenny on Psalm 11Baie dankie vir die boodskap wat weereens soos vorige boodskappe my help om deur baie swaar tye te kan kom. Die laaste jaar is daar so baie berge wat my toesak dat ek net kan vasklou aan God se woord en U maak dit makliker om sekere dinge beter te verstaan en net aan te hou glo en vertrou. Baie dank…
  • Chris van Wyk on Die Twaalf Kleiner ProfeteDankie Johan, waardeer.
  • Johan v Zyl on Die Twaalf Kleiner ProfeteHi Chris net so baie dankie vir die enorme werk wat jy in Bybelskool doen. Ek gebruik dit elke dag in my bediening hier in Lichtenburg Klipkerk. Ek het op 60 die Bybel herontdek met nuwe passie . Jesusliefde Johan v Zyl
  • Chris van Wyk on Salwing in die BybelEk is bly, Stoffie, dat ek kon help. Die waarhede in die Skrif is ons diepste en enigste beskerming teen dwaling.
  • Stoffie Van Dyk on Salwing in die BybelEk het die afgelope Sondag 'n diens bygewoon wat my baie ontstem het - mense in die gehoor is gesalf deur 'n "profetes", en snaakse dinge het gebeur. Hierdie hele skrywe oor die salfgebruik, en van die antwoorde op vrae was vir my baie leersaam omdat dit vir my Skriftuurlik is. Baie dankie
  • Chris van Wyk on 2 Samuel 18Dankie Lesley, waardeer.
  • Lesley Barnard on 2 Samuel 18Pragtig, ñ mooi toepaslike verduideliking.
  • Chris van Wyk on 2 Samuel 17Hi Hettie. Daar is twee letters in Hebreeus wat amper dieselfde geskryf word, maar verskillend uitgespreek word. Daar is die normale h wat uitgespreek word soos ons dit normaalweg doen. Dan is daar egter ook die letter ḥ (geskryf met 'n h met 'n punt onder) wat anders uitgespreek word. Die uitspraak…
  • Hettie Swart on 2 Samuel 17Baie dankie vir die oopbreek van die Woord. Ek sien dat my Bybel 35 vertaling na Husai verwys en nie Gusai soos in die Bybelstudie aangetoon word nie. Is dit verskillende uitsprake vir dieselfde mens? Help my reg asseblief.
  • Chris van Wyk on Josua 2 – Ragab se ontsag vir Jahwe spaar die verkenners se lewe👍