Bybelskool

Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments (4)

  • Avatar

    Vinie

    |

    Dit gaan maar net my verstand te bowe om die kontraste in Dawid se lewe te sien:
    * Dit wat hy toelaat om met Saul se familie te gebeur (Rispa) en net `n bietjie verder aan word na hom verwys as “U wat die lamp van Israel is” (2 Sam 21:17);
    * Die aangrypende lied in 2 Sam 22 waar hy lof aan die Here bring vir die oorwinning en tog in verse 21 tot 25 besing hy sy eie voortreflikheid;
    * en dan die verbond in hoofstuk 23 waar hy bely dat die Gees van die Here deur hom praat!
    * Hy weet so goed dat hy nie `n volkstelling moet deurvoer nie en tog doen hy dit! Hy het so `n persoonlike verhouding met die Here en tog ,nadat hy om vergifnis vra vir die volkstelling (hoofstuk 24) praat God nie direk met hom nie maar wel deur die siener/profeet Gad!

    Reply

  • Avatar

    chrisvanwyk

    |

    Jy is reg – die kontraste is erg. Vannaand by die kerkraadsvergadering het ons weer die verhaal in Lukas 14 gelees van die man wat die maaltyd vir die genooide gaste reggemaak het, en hulle toe so ongeskik en arrogant was om die uitnodiging met verskonings te begroet. Maar dan gaan die slawe uit om dié wat dit nie verdien nie, die armes, kreupeles, blindes en verlamdes in die stad en die buitewyke in te dwing na die feesmaal. Dit sê vir my, niemand verdien die genade nie. Niemand nie! Nie Dawid nie, selfs nie in sy beste oomblikke nie. So Dawid se storie is God se storie, waar God selfs instaan vir sy foute, en dit “terugwerkend” transformeer deur die proses rondom die ware Messias 10 eeue later. Genade is onverdiende guns alleen!

    Reply

  • Avatar

    juriejurgens

    |

    Die verhaal van Rispa is my my “vreemd” in baie opsigte, en tog so aangrypend! Ek sukkel om dit te verstaan (of dalk moet mens dit nie hard probeer ontleed maar dit bloot “at face value” aanvaar?). :-
    1. Dawid reageer op die hongersnood deur die Here te raadpleeg. Ons verstaan vandag baie beter die natuurlike oorsaak en gevolg van weerpatrone en sikliese droogtes, en hoe God die natuur beheer deur natuurwette wat Hy geskep het. Nogtans, dink ek, moet mens sonder voorbehoud aanvaar dat die Here wel ook direkte ingrepe maak in Sy natuurwette.
    2. Dawid soek na God se wil/boodskap in die droogte. God praat met mense op verskillende maniere, en een daarvan is seker deur natuurgebeure, en veral in die tyd voor Christus, toe die volle Bybel nog nie ge-openbaar was nie. Dit kan seker vandag nog gebeur, maar ek is baie skepties oor mense wat “verklaar” dat ‘n droogte God se boobskap aan ons is om die een of ander sonde/euwel stop te sit. Ek neem, ons weet mos God wil he ons moet die sonde teenstaan, ons weet dit uit sy Woord.
    3. Dawid kry die antwoord dat ‘n sonde/vergryp van Saul die oorsaak van die droogte is. Die Bybel sê nie hoe David vir God geraadpleeg het, en hoe die antwoord gekom het nie. Deur die priesters en die urim en tumin? Ek het eenkeer ‘n preek van Allan Boesak oor Rispa gelees (ek dink dit was die boodskap wat hy voorberei het vir Adelaide Tambo se begrafnis, maar wat hy deur die ANC verhoed is om te lewer). As ek reg onthou het Boesak gesê dat die Priesters dalk nie die regte boodskap aan David gegee het nie, en dalk hulle eie agenda gevolg het.
    4. Ek onthou die baie dae van verootmoediging en gebed wat oor die dekades deur kerk en staat uitgeroep is, en dat sommige dominees die droogte toesegkryf het as God se boodskap aan ons – van minirokke tot Sondagkoerante het deurgeloop. Nou onlangs sê iemand dis ons laksheid oor homoseksualiteit waaroor God ons straf met die huidge droogte. Om nie van Vigs te praat nie! Dis nie altyd maklik om te navigeer tussen ‘n skeptisisme oor menselike uitsprake en ‘n ontsag vir Gods Woord nie!
    5. David aanvaar die Gibeoniete se voorstel. Met vandag se kennis en insig en voordeel van die hele Bybel kan ons seker maklik oordeel dat David nie God se hart reg verstaan het toe hy hierdie gruwel toegelaat het nie. Maar ons leef nie in ‘n tyd toe bloedwraak die aanvaarde norm was, toe kollektiewe skuld baie meer van ‘n werklikheid was, toe die sondes van die vaders letterlik vertsaan is, voordat die latere profete verduidelik het dat elke mens op sy eie verantwoordelikheid voor God staan, en voordat Christus die liefdesgebod en Gods groot genade vir sondaars benadruk het.
    6. Die veroordeeldes se liggame word “voor die Here” op die berg opgehang. Het die heidense Gideoniete nou gedink dat dat hulle die God van Israel hierdeur sou behaag? Sou dit voor ‘n plek van aanbidding en offerande wees? Of was dit ‘n daad van finale wraak, vernedering en genoegdoening teenoor Saul en sy nageslag?
    7. Rispa se moederliefde. Hier is nou die aangrypende deel van die verhaal – ‘n weduwee, ‘n byvrou van ‘n verslane koning se moederliefde, lojaliteit, versorging, en (man?!)moedigheid. Rispa staan nie daar teenoor slegs die roofdiere en asvoels nie, maar inderdaad teen die Gibeoniete wat hulle daar opgehang het, teen die heersende koning wat die daad goedgekeur het, teen die priesters wat God se oordeel verwoord het, en sommige sou seker ook sê teen God self!
    8. Dawid se reaksie. Hoe wonderlik dat hierdie heldedaad van Rispa ook iets mooi en goeds uit David haal – hy veroordeel haar nie, maar bewys die laaste eer en respek aan Saul en sy seuns en kleinseuns. Hy kry kans om sy woorde van eer teenoor Saul om te sit in dade. (2 Sam1:19-27) En dit laat my sommer graag wil glo dat jy reg is dat dit eers hierna is dat Dawid aan Mefiboset goed doen. Dan pas dit ook in by jou seining dat die merkwaardige van Dawid is dat hy leerbaar was, en sy foute berou en probeer regstel! Dat hy hier reageer op wat Rispa deur haar dade vir hom sê.

    Reply

  • Avatar

    chrisvanwyk

    |

    Jy skets 'n baie moontlik scenario ivm die priesters en hulle interpretasie van God se Woord. Dit is ook opmerklik dat daar nie staan dat Dawid rondom sy uiteindelike optrede die raad van die Here vra nie, maar slegs die Gibeoniete vra (vgl dit met sy vraag oor waar hy sy koningskap moet begin en met die eerste antwoord, Juda, verder vra na waar spesifiek, en die antwoord Hebron kry). Ek dink dit was 'n fout. Maar die heel vreemdste is natuurlik die feit dat die droogte gebreek word deur hierdie publieke genoegdoening (dit is waarom hulle voor die Here opgehang is) sowel as die publieke rousmart (Rispa). Ek weet nou nie of die reën kom agv die teregstelling of die trane van Rispa nie, maar feit is, dit reën hierna. En die verhaal koppel die gebeure aan God se voorsiening in die natuur. Miskien is die uiteindelike wonder van die verhaal, dat in die grusaamheid daarvan, regte interpretasie of nie, Dawid en sy mense leer dat dinge nie só gedoen kan word nie, en hy anders optree teenoor Mefiboset. Dit het nou nie vir Joab gehelp nie, maar darem! Die deurbreking van hierdie vergeldingsteologie kom eers, soos jy tereg opmerk, in die profete en uiteindelik met Jesus. Rispa se verhaal is dus 'n stasie op pad na die volkom openbaring van wie God is en wat Hy regtig van sy mense wil hê: “moenie self wraak neem nie, geliefdes, maar laat dit oor aan die oordeel van God”(Rom 12:19)

    Reply

Leave a comment

Onlangse kommentaar

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Jessie – heeltemal reg. Die suurdeeg wat die Israeliete gebruik het, het altyd van ‘n reeds gefermenteerde stuk deeg gekom wat van ‘n vorige baksel oorgehou is. Hierdie klont gesuurde deeg is óf in water opgelos voordat nuwe meel bygevoeg is, óf is in die meel ingewerk met die knie daarvan (vgl Matt 13:33). Dit is waarom die brood wat aldus gemaak is, bekend gestaan het as “gesuurde” brood, onderskei van “ongesuurde” brood (Eks 12:15).

    Toe die Israeliete uit Egipte getrek het, het hulle net die deeg geneem sonder die suurdeeg van Egipte om ‘n nuwe begin te simboliseer (Eks 12:34-39). Die Here het daarom die fees van die ongesuurde brood deel gemaak van die Pasga (Eks 23:15). Die suurdeeg het die korrupterende invloed van Egipte gesimboliseer. Die fees het hulle telkens daaraan herinner.

    Jesus gebruik dié simboliek in die NT om van die leringe van die Fariseërs te praat (Matt 16:6). So volg Paulus Hom ook na deur van immoraliteit as suurdeeg in die geloofsgemeenskap te praat (1 Kor 5:6). Op dieselfde wyse beskryf hy die suurdeeg van die klem op die besnydenis (Gal 5:9).

    Maar, Jesus transformeer uiteindelik ook die metafoor van die suurdeeg om die koninkryk van God met dieselfde metafoor as sy nuwe transformerende krag in dissipels se lewe te beskryf (Matt 13:33). Soos die suurdeeg van die sonde ons lewens verwoes, só heilig die suurdeeg van die koninkryk van God ons lewens.

  • Avatar

    Jessie Van Rooyen

    |

    Goeiedag Ds Chris
    As ek reg verstaan, is die ongesuurde brode vry van suurdeeg (waaarvan ‘n klein bietjie alles suur maak) ‘n teken van ‘n nuwe begin. Dws – ‘n ‘vars’ begin – vry van die ‘suur’/smet/verderf van swaarkry/sonde … Regso?

  • Avatar

    reinette coetzee

    |

    Ook asb sinoptiese/parallel evangelies

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi André, Prediker 7:26 lui: “En ek het iets uitgevind bitterder as die dood: die vrou wat strikke is, haar hart nette, haar hande boeie; hy wat goed is voor die aangesig van God, sal van haar vryraak, maar die sondaar word deur haar gevang.” (1933/53-vertaling)

    Die Prediker som hier sy gevolgtrekkings op van sy soeke na wysheid in die sondigheid van die mens – die wysheid in sy goddeloosheid, dwaasheid en onverstandigheid (vgl vers 25).

    Die eerste gevolgtrekking is oor ‘n spesifieke tipe dwase vrou. Sy is bitterder as die dood (vgl Spr 5:4). Haar hele menswees is gemik daarop om ander tot ‘n val te bring. Sy is soos ‘n slagyster wat jou vasvang. Haar gedagtes (hart) is soos nette wat jou verstrik. Haar hande is soos kettings in die tronk wat jou vasbind. Dit is net God wat jou kan red van só ‘n vrou (óf ‘n vrou kan gee wat die radikaal teenoorgestelde is, soos die Prediker skryf in hoofstuk 9:9).

    Onthou dat die Prediker hier mense teken wat goddeloos, dwaas en onverstandig is. Hy praat nie hier oor regverdiges, mense wat die Here dien nie. Sondige mense word deur sulke vroue gevang. En, onthou, dwase mans doen nie veel beter as dwase vroue nie. Trouens, daar is net een regverdige man uit ‘n duisend (Pred 7:28). En dit is nie God se skuld nie. Hy het die mens reg geskape. Hulle het egter gekies om sy wil vir hulle lewe met allerhande slim planne – lees dwase dom planne – te ignoreer (Pred 7:29).

  • Avatar

    Andre

    |

    Halo pastoor
    Wat is die betekenis van prediker 7:26
    Ek kry nie iets om dit oop te maak nie om nog beter te verstaan

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Heinrich, die term apokaliptiek is afgelei van ‘n Griekse woord wat “openbaring” beteken. Dit verwys na literatuur wat geskryf is oor die toekomstige oordeel aan die einde van die tyd. Dit word gekenmerk deur simboliek en hemelse agente wat optree. Apokaliptiese geskrifte verwag dat God die ou onvolmaakte orde sal vernietig en die wêreld na sy oorspronkilke paradys-agtige toestand sal herstel. Dit is Bybelse boeke soos Daniël (hfst 7-12) en Openbaring, asook Bybelgedeeltes soos Jesaja 24-27 en Matteus 24-25.

  • Avatar

    Heinrich Du Preez

    |

    Hi
    Ek wil graag weet wat beteken apokapliptiese boeke

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Kobie,

    Jesus leer dat oud en nuut uit die Skrif belangrik is in die koninkryk van die hemele

    Matteus is die enigste wat hierdie gelykenis van Jesus vertel (Matt 13:51-52).

    Nuwe en ou skatte 
    51 “Verstaan julle al hierdie dinge?” “Ja,” het hulle geantwoord. 52 En Hy het vir hulle gesê: “Daarom is elke skrifkenner wat ‘n leerling in die koninkryk van die hemele geword het, soos ‘n huiseienaar wat nuwe en ou dinge uit sy skatkamer haal.” (Bybel 2020-vertaling).

    Daarom rond Jesus ‘n gesprek af wat Hy oor sy geestelike familie gehad het (“Elkeen wat die wil doen van my Vader wat in die hemele is, dié is my broer en suster en moeder.” – Matt 12:50). Hy het in die loop van die gesprek sewe gelykenisse oor die koninkryk van die hemele vertel, die gelykenisse van die saaier, onkruid, mosterdsaad, suurdeeg, verborge skat, pêrel en treknet.

    Jesus het hierdie gelykenisse vertel, sodat dié wat ore het om te hoor, kan hoor (Matt 13:9-17). Die ongemaklike waarheid was dat daar talle Jode was wat juis nie wou hoor nie, en daarom was die gelykenisse vir hulle onverstaanbaar. Die gelykenisse was net verstaanbaar vir dié wat ore gekry het van sy Vader om te hoor (Matt 13:11), dié wat bereid was om te doen wat God vra (Matt 12:50).

    Jesus vra dan die disspels of hulle regtig verstaan wat Hy deur die gelykenisse geleer het. Hy moet seker maak dat hulle verstaan voor Hy verder die evangelie met hulle deel.

    Op hulle positiewe antwoord vertel Jesus dan ‘n verdere gelykenis, die gelykenis van die huiseienaar en sy voorraadkamer, om hulle te bevestig in hulle verstaan van die evangelie. Hulle is soos ‘n huiseienaar wat nuwe en ou dinge uit sy voorraadkamer haal.

    Dit is trouens ‘n beskrywing van wat met elke skrifkenner gebeur wat tot insig kom. Wanneer hy of sy deel word van Jesus se familie, omdat hulle bereid is om die wil van God te doen, word hulle leerlinge in die koninkryk van die hemele. En kry hulle die voorreg om kreatief te werk met beide die nuwe – Jesus se lering – en die oue – die Skrif van die OT. Saam vorm dit die Woord van God.

    Boodskap en betekenis

    Hierdie gelykenis is ‘n absoluut fundamentele uitspraak oor die relevansie van beide die Skrif – die Ou Testament – en die boodskap van Jesus – die uiteindelike Nuwe Testament. Elkeen wat ‘n leerling word in die koninkryk van die hemele sal nuut kyk na die openbaring van God, sê Jesus.

    Aan die een kant sal hulle ‘n nuwe perspektief op die waarde van die oue kry – die OT. Aan die ander kant sal hulle insig kry in die waarde van die nuwe – die NT. Trouens, deur die bril van die openbaring van Jesus – die NT – sal hulle juis die oue nuut kan waardeer – die OT.

    Charles Quarles gebruik hierdie gelykenis van Jesus as die invalshoek van sy teologie van Matteus – A Theology of Matthew: Jesus Revealed as Deliverer, King, and Incarnate Creator. Hy sê dat daar ‘n goeie saak uit te maak is daarvoor dat Matteus die gelykenis ook outobiografies verstaan het. Dit is nie net waar van elke skrifkenner nie, maar ook van Matteus wat ‘n kenner van die OT was.

    Daarvan getuig die talle aanhalings wat hy uit die OT maak. Onder andere is daar 19 profesieë uit die OT wat Matteus op Jesus van toepassing maak as getuienis dat dit in Hom vervul is.

    Vir jou verstaan van die oue en die nuwe en die blywende waarde van albei sal dit die moeite werd wees om die verwysings in hierdie lys na te gaan en te oordink.

    Matteus stel Jesus aan ons voor as die vervulling van die volgende OT profesieë:

    1. Matteus 1:22-23 sê Jesaja 7:14 is vervul in Jesus dat die Messias uit ‘n maagd gebore sou word.
    2. Matteus 2:6 sê Miga 5:2 is vervul in Jesus dat die Messias in Bethlehem gebore sal word.
    3. Matteus 2:15 sê Hosea 11:1 is vervul in Jesus dat die Messias uit Egipte geroep sal word.
    4. Matteus 2:18 sê Jeremia 31:15 is vervul in Jesus dat ‘n kindermoord in sy tyd sou plaasvind.
    5. Matteus 3:3 sê Jesaja 40:3 is vervul in Jesus dat ‘n profeet in die woestyn die koms van die Here sou voorberei.
    6. Matteus 4:14-16 sê Jesaja 9:1-2 is vervul in Jesus dat die Messias na die nasies van Galilea sou kom.
    7. Matteus 8:17 sê Jesaja 53: 4 is vervul in Jesus dat die Messias ons siektes en swakhede sou dra as ‘n offerlam.
    8. Matteus 10: 35-36 sê Miga 7:6 is vervul in Jesus dat die Messias familielede teen mekaar sou draai.
    9. Matteus 11: 5 en 15:31 sê Jesaja 26:19; 29:18; 35:5; 42:18; en 61:1 is vervul in Jesus dat die Messias blindes sal laat sien, lammes sal laat loop, die dowes laat hoor, dooies sal opwek en die evangelie aan die armes sal verkondig.
    10. Matteus 11:10 sê Eksodus 23:20 en Maleagi 3:1 is vervul in Jesus dat ‘n boodskapper die koms van die Messias sou voorafgaan.
    11. Matteus 12:18-21 sê Jesaja 42:1-4 is vervul in Jesus dat die Messias nie luid of pretensieus sou wees nie.
    12. Matteus 13:14-15 sê Jesaja 6: 9-10 is vervul in Jesus dat die Messias se leer misverstaan sou word.
    13. Matteus 13:35 sê Psalm 78:2 is vervul in Jesus dat die Messias met gelykenisse die mense sal leer.
    14. Matteus 15: 8-9 sê Jesaja 29:13 is vervul in Jesus dat God se volk teen hom sou rebelleer en valse dinge oor Hom sal versprei.
    15. Matteus 17: 10-13 sê Maleagi 4:5 is vervul in Jesus dat die koms van die Messias voorafgegaan sal word deur die koms van ‘n Elia-figuur.
    16. Matteus 21:5 sê Jesaja 62:11 en Sagaria 9: 9 is vervul in Jesus wat die Messias se oorwinning in Jerusalem voorspel.
    17. Matteus 26:31 sê Sagaria 13:7 is vervul in Jesus dat die Messias se dissipels hom sou verlaat.
    18. Matteus 27: 9 sê Sagaria 11:13 is vervul in Jesus dat die Messias vir dertig silwerstukke verraai sou word.
    19. Matteus 27:35,43,46 sê Psalm 22:1-2, 6-8,18 is vervul in Jesus dat mense vir die Messias se klere sou loot en Hom bespot en dat die Vader hom sou verlaat tydens sy lyding vir die kwaad.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Pieter (ek sal nog antwoord oor die doop – net vasgedraai), ek gaan daaroor skryf in my Prontuit die Waarheid reeks vanaf die begin van Julie af.

  • Avatar

    Pieter

    |

    Middag Chris
    Jy het nie ‘n skrywe oor Lent wat meer die laaste 40 dae van Jesus na die kruis verduidelik.

    Groete
    Pieter