Bybelskool

Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments (4)

  • Avatar

    Vinie

    |

    Dit gaan maar net my verstand te bowe om die kontraste in Dawid se lewe te sien:
    * Dit wat hy toelaat om met Saul se familie te gebeur (Rispa) en net `n bietjie verder aan word na hom verwys as “U wat die lamp van Israel is” (2 Sam 21:17);
    * Die aangrypende lied in 2 Sam 22 waar hy lof aan die Here bring vir die oorwinning en tog in verse 21 tot 25 besing hy sy eie voortreflikheid;
    * en dan die verbond in hoofstuk 23 waar hy bely dat die Gees van die Here deur hom praat!
    * Hy weet so goed dat hy nie `n volkstelling moet deurvoer nie en tog doen hy dit! Hy het so `n persoonlike verhouding met die Here en tog ,nadat hy om vergifnis vra vir die volkstelling (hoofstuk 24) praat God nie direk met hom nie maar wel deur die siener/profeet Gad!

    Reply

  • Avatar

    chrisvanwyk

    |

    Jy is reg – die kontraste is erg. Vannaand by die kerkraadsvergadering het ons weer die verhaal in Lukas 14 gelees van die man wat die maaltyd vir die genooide gaste reggemaak het, en hulle toe so ongeskik en arrogant was om die uitnodiging met verskonings te begroet. Maar dan gaan die slawe uit om dié wat dit nie verdien nie, die armes, kreupeles, blindes en verlamdes in die stad en die buitewyke in te dwing na die feesmaal. Dit sê vir my, niemand verdien die genade nie. Niemand nie! Nie Dawid nie, selfs nie in sy beste oomblikke nie. So Dawid se storie is God se storie, waar God selfs instaan vir sy foute, en dit “terugwerkend” transformeer deur die proses rondom die ware Messias 10 eeue later. Genade is onverdiende guns alleen!

    Reply

  • Avatar

    juriejurgens

    |

    Die verhaal van Rispa is my my “vreemd” in baie opsigte, en tog so aangrypend! Ek sukkel om dit te verstaan (of dalk moet mens dit nie hard probeer ontleed maar dit bloot “at face value” aanvaar?). :-
    1. Dawid reageer op die hongersnood deur die Here te raadpleeg. Ons verstaan vandag baie beter die natuurlike oorsaak en gevolg van weerpatrone en sikliese droogtes, en hoe God die natuur beheer deur natuurwette wat Hy geskep het. Nogtans, dink ek, moet mens sonder voorbehoud aanvaar dat die Here wel ook direkte ingrepe maak in Sy natuurwette.
    2. Dawid soek na God se wil/boodskap in die droogte. God praat met mense op verskillende maniere, en een daarvan is seker deur natuurgebeure, en veral in die tyd voor Christus, toe die volle Bybel nog nie ge-openbaar was nie. Dit kan seker vandag nog gebeur, maar ek is baie skepties oor mense wat “verklaar” dat ‘n droogte God se boobskap aan ons is om die een of ander sonde/euwel stop te sit. Ek neem, ons weet mos God wil he ons moet die sonde teenstaan, ons weet dit uit sy Woord.
    3. Dawid kry die antwoord dat ‘n sonde/vergryp van Saul die oorsaak van die droogte is. Die Bybel sê nie hoe David vir God geraadpleeg het, en hoe die antwoord gekom het nie. Deur die priesters en die urim en tumin? Ek het eenkeer ‘n preek van Allan Boesak oor Rispa gelees (ek dink dit was die boodskap wat hy voorberei het vir Adelaide Tambo se begrafnis, maar wat hy deur die ANC verhoed is om te lewer). As ek reg onthou het Boesak gesê dat die Priesters dalk nie die regte boodskap aan David gegee het nie, en dalk hulle eie agenda gevolg het.
    4. Ek onthou die baie dae van verootmoediging en gebed wat oor die dekades deur kerk en staat uitgeroep is, en dat sommige dominees die droogte toesegkryf het as God se boodskap aan ons – van minirokke tot Sondagkoerante het deurgeloop. Nou onlangs sê iemand dis ons laksheid oor homoseksualiteit waaroor God ons straf met die huidge droogte. Om nie van Vigs te praat nie! Dis nie altyd maklik om te navigeer tussen ‘n skeptisisme oor menselike uitsprake en ‘n ontsag vir Gods Woord nie!
    5. David aanvaar die Gibeoniete se voorstel. Met vandag se kennis en insig en voordeel van die hele Bybel kan ons seker maklik oordeel dat David nie God se hart reg verstaan het toe hy hierdie gruwel toegelaat het nie. Maar ons leef nie in ‘n tyd toe bloedwraak die aanvaarde norm was, toe kollektiewe skuld baie meer van ‘n werklikheid was, toe die sondes van die vaders letterlik vertsaan is, voordat die latere profete verduidelik het dat elke mens op sy eie verantwoordelikheid voor God staan, en voordat Christus die liefdesgebod en Gods groot genade vir sondaars benadruk het.
    6. Die veroordeeldes se liggame word “voor die Here” op die berg opgehang. Het die heidense Gideoniete nou gedink dat dat hulle die God van Israel hierdeur sou behaag? Sou dit voor ‘n plek van aanbidding en offerande wees? Of was dit ‘n daad van finale wraak, vernedering en genoegdoening teenoor Saul en sy nageslag?
    7. Rispa se moederliefde. Hier is nou die aangrypende deel van die verhaal – ‘n weduwee, ‘n byvrou van ‘n verslane koning se moederliefde, lojaliteit, versorging, en (man?!)moedigheid. Rispa staan nie daar teenoor slegs die roofdiere en asvoels nie, maar inderdaad teen die Gibeoniete wat hulle daar opgehang het, teen die heersende koning wat die daad goedgekeur het, teen die priesters wat God se oordeel verwoord het, en sommige sou seker ook sê teen God self!
    8. Dawid se reaksie. Hoe wonderlik dat hierdie heldedaad van Rispa ook iets mooi en goeds uit David haal – hy veroordeel haar nie, maar bewys die laaste eer en respek aan Saul en sy seuns en kleinseuns. Hy kry kans om sy woorde van eer teenoor Saul om te sit in dade. (2 Sam1:19-27) En dit laat my sommer graag wil glo dat jy reg is dat dit eers hierna is dat Dawid aan Mefiboset goed doen. Dan pas dit ook in by jou seining dat die merkwaardige van Dawid is dat hy leerbaar was, en sy foute berou en probeer regstel! Dat hy hier reageer op wat Rispa deur haar dade vir hom sê.

    Reply

  • Avatar

    chrisvanwyk

    |

    Jy skets 'n baie moontlik scenario ivm die priesters en hulle interpretasie van God se Woord. Dit is ook opmerklik dat daar nie staan dat Dawid rondom sy uiteindelike optrede die raad van die Here vra nie, maar slegs die Gibeoniete vra (vgl dit met sy vraag oor waar hy sy koningskap moet begin en met die eerste antwoord, Juda, verder vra na waar spesifiek, en die antwoord Hebron kry). Ek dink dit was 'n fout. Maar die heel vreemdste is natuurlik die feit dat die droogte gebreek word deur hierdie publieke genoegdoening (dit is waarom hulle voor die Here opgehang is) sowel as die publieke rousmart (Rispa). Ek weet nou nie of die reën kom agv die teregstelling of die trane van Rispa nie, maar feit is, dit reën hierna. En die verhaal koppel die gebeure aan God se voorsiening in die natuur. Miskien is die uiteindelike wonder van die verhaal, dat in die grusaamheid daarvan, regte interpretasie of nie, Dawid en sy mense leer dat dinge nie só gedoen kan word nie, en hy anders optree teenoor Mefiboset. Dit het nou nie vir Joab gehelp nie, maar darem! Die deurbreking van hierdie vergeldingsteologie kom eers, soos jy tereg opmerk, in die profete en uiteindelik met Jesus. Rispa se verhaal is dus 'n stasie op pad na die volkom openbaring van wie God is en wat Hy regtig van sy mense wil hê: “moenie self wraak neem nie, geliefdes, maar laat dit oor aan die oordeel van God”(Rom 12:19)

    Reply

Leave a comment

Onlangse kommentaar

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Chris, ja, daar is ‘n ooreenkoms met die finale oorlog, die Armageddon (Openb 16:16), aan die einde van die laaste dae, soos Johannes dit ook verder in Openbaring 20:8 vir ons beskryf. Hy gebruik ook die terme Gog en Magog soos Esegiël dit doen.

  • Avatar

    Chris Vermeulen

    |

    Môre. Die vernietiging van Gog, is dit die “armaggedon” waarvan die Woord ons ook vertel? God bless!

  • Avatar

    Lerina

    |

    Ek stem saam met Chris, ja mens moet daarna kyk in konteks en dus ook eintlik die hele 2 Kor 12 bestudeer. Wat my keer op keer opval wanneer ek mensies teëkom wat so onwaardig voel omdat hulle God voluit dien, die vrugte van die Gees uitleef en ‘n diep verhouding met die Vader het, en tog nie die gawe van tale ontvang het nie, is vanaf vers 7 – 11 … want aan EEN word deur die Gees ‘n woord van wysheid gegee … aan ‘N ANDER, ‘n woord van kennis, … aan ‘N ANDER geloof …. ens. ……. en dan vers 11 wat sê AL hierdie dinge werk een en dieselfde Gees wat aan elkeen afsonderlik uitdeel soos Hy wil.
    Glo my tale is belangrik, en moet verseker be-oefen word as dit jou gawe is. Ek is net so versigtig om dit as enigste kriteria te gebruik as teken van vervulling met die Heilige Gees.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Roeleen. Die 1983 vertaling is nie baie helder nie. Hier is ‘n paar ander vertalings wat die betekenis van die Hebreeus beter weergee:

    • “Aangaande die handelinge van die mens, ék het deur die woord van u lippe die paaie van die geweldenaar vermy.” (OAV)
    • “Wat die optrede van mense betref:  Volgens die woord van u lippe  het ek die paaie van geweldenaars vermy.” (BDV)
    • “I’m not trying to get my way in the world’s way. I’m trying to get your way, your Word’s way.” (Message)

    Dit beteken, die mens wat sy vreugde vind in die Woord van God vermy die weg van sondaars wat baie keer met geweld gepaard gaan. ‘n Goeie voorbeeld vind ‘n mens in die verhaal van Dawid wat deur Abigail gekeer word om met geweld teen Nabal op te tree (1 Samuel 25:2-38). Baldwin dink in sy kommentaar dat dié verhaal moontlik die agtergrond vorm van Dawid se Psalm 17.

  • Avatar

    Roeleen Nel

    |

    Help my asb met Ps 17 vers 14 in 1983 vertaling. Ek stoei met daardie vers.

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Lou. Die eerste twee gebooie probeer op omvattende wyse enigiets afraai wat in die plek van of naas God aanbid word. Dit is gemik teen die aanbidding van ‘n ander god in die plek van God. Dit is ook gemik teen die aanbidding van ‘n ander langsaan God. Dit wil sê dat jy jou brood aan twee kante gebotter wil hê.

    Hier is wat ek vroeër daaroor geskrywe het:

    Eerste gebod – geen ander gode

    Die eerste gebod in Eks. 20:3 (Deut. 5:7) is die verbod op ander gode. Dit beteken dat God niemand duld wat langs Hom aanbid en vereer word nie. Alle afgodery word dus daarmee verbied. Die Here verwag dat daar net met Hom as die ware God in ‘n verhouding getree mag word. Sy weë moet ten alle koste leer ken word, want dit is net Hy alleen wat vertrou kan word met die lewe. Daarom moet die Godsvolk Hom met hulle hele hart liefhê, vrees en eer, soos die Heidelbergse Kategismus vraag en antwoord 94 dit uitlê.

    Dieselfde waarskuwing word reg deur die NT gevind (1 Tes. 1:9; Gal. 4:8; Rom. 1:23; 2 Kor. 6:16; Openb. 9:20), onder andere met betrekking tot die eet van afgodsoffers (Hand. 15:20,29; 1 Kor. 8:7; 10:7; 12:2; Openb. 2:20). Afgodery word ook regdeur die NT verbind aan moreel-etiese sake, soos bv. die verbod op losbandigheid en gierigheid (Ef. 5:5) sowel as vraatsug (Fil. 3:19). Sorg moet ook gedra word dat daar nie hoog opgegee word oor die afsku aan afgode, maar tog deelgeneem word aan ‘n onwettige berowing van heidense tempels vir eie gewin nie (Rom. 2:22).

    Dit is interessant hoe Johannes in sy briewe ook dié wet as waarskuwing inspan vir gelowiges van die NT (1 Joh. 5:21). Johannes gee drie motiverings daarvoor. Die eerste motivering is dat: “ons weet dat die Seun van God gekom het en ons verstand gegee het om die ware God te ken.” In Jesus kan ons dus die ware God van die afgode onderskei. Die tweede motivering is dat: “ons in die ware God is, in sy Seun, Jesus Christus.” Ons hele lewe word deur God bepaal, dié God wat ons in sy Seun, Jesus Christus, leer ken het. Die derde motivering is dat: “Hy die ware God is en die ewige lewe.” Daar is niemand anders as God nie, en deur Hom het ons toegang tot die ewige lewe. Daarom sê Johannes: “Liewe kinders, bly dus weg van die afgode af.”

    Tweede gebod – geen afbeelding van God mag aanbid word nie

    Die tweede gebod in Eks. 20:5 (Deut. 5:8-10) verbied die maak van enige afbeelding van God wat aanbid of vereer word. Hy is ‘n jaloerse God wat onverdeelde trou aan Hom van sy mense eis. Gehoorsaamheid sal geseën word, en ongehoorsaamheid gestraf word. Die uitwerking daarvan sal in die geslagte gesien kan word.

    Dieselfde waarskuwing word ook in die NT gevind. in Jakobus 4:5 wy hy uit oor God wat onverdeelde trou van ons vra en begrond dit op ‘n verwysing na die skeppingsverhaal dat God: “die gees wat Hy in ons laat woon, heeltemal vir Homself wil hê”.

    Dieselfde geld Paulus in Romeine 1:23 waar die problematiek van afgodery uitgespel word dat: “beelde wat lyk soos ’n verganklike mens of soos voëls of diere of slange”, d.w.s. afgode: “in die plek van die heerlikheid van die onverganklike God” gestel en aanbid word. Dit is: “bloot skeppinge van menslike vaardigheid en verbeelding”, soos Paulus op die Areopagus sê (Hand. 17:29).

    Lees meer hier:

  • Avatar

    Lou Pistorius

    |

    Ek sit nou die dag weer en wonder hoekom die eerste twee gebooie aparte gebooie is – eintlik is dit tog maar dieselfde? Is daar nie erens ‘n vermiste tiende gebod nie?

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Awie. Ek sal later weer antwoord as ons daar kom. Weereens ‘n lusmaker:

    Jesus praat waarskynlik in Lukas 6:29 van mense wat jou haat en beledig. Vir hulle moet jy ook jou ander wang aanbied (gee). Dit dui moontlik op mense wat jou publiek verwerp of verneder. Jesus bedoel dan waarskynlik dat ‘n mens nie moet ophou om uit te reik na sulke mense nie. Jy stel jou dus bloot aan verdere verwerping deur “die ander wang” aan te bied.

    Jesus praat duidelik in Matteus 5:39 van kwaadwillige mense. Dit is mense wat jou met die agterkant van die regterhand op die regterwang slaan. Die toppunt van minagting en mishandeling. Teenoor sulke mense, sê Jesus, moet jy jou nie verset nie. As hulle jou op die regterwang slaan, moet jy ook die ander wang na hulle toe draai.

    Hoekom? Want Jesus wil ten diepste hê dat vyande in vriende verander sal word. Dit beteken dat gelowiges die risiko sal moet neem om verder te ly onder kwaadwilligheid ter wille van die uitreik na sulke mense. Vergelding sal verwydering bring. Verdraagsaamheid kan van vyande vriende maak.

    Dit maak nog meer sin in die konteks wat ‘n mens in Matteus raaksien, dié van geregtelike aksies. Jesus is hier duidelik meer begaan oor litigasie, mense wat gelowiges hof toe sleep (vgl vers 40), as oor die moontlikheid van fisieke geweld of publieke verwerping, soos dit wel die geval is in sy uitsprake in Lukas.

    Gelowiges wat op Jesus vertrou, sal bereid wees om hulle persoonlike regte te laat vaar ter wille van die impak van die evangelie. Die doel is heling en versoening.

    Soos Paulus ook later skryf in 1 Korintiërs 6. Ly liewer persoonlik onreg in die gemeenskap ter wille van die evangelie. Moenie die hof opsoek om verskille uit te sorteer nie.

    Dit beteken egter vir seker nie dat ‘n mens daarmee ‘n lamsak of ‘n slaansak word nie. Paulus het telkens wanneer die owerhede of Joodse Raad betrokke geraak het, gestaan op die regte wat die regstelsel aan burgers verleen het (Hand 16:37; 22:25; 25:8-12). Dieselfde voorrreg geld ook vir ons vandag.

  • Avatar

    Awie Coetsee

    |

    Baie dankie vir u verklaring dit maak sin.maar dit is vreemd dat Jesu vroer gese het dat jy die ander wang moet draai

  • Avatar

    Chris van Wyk

    |

    Hi Jenny. ‘n Kort antwoord:

    Die probleem met dobbel is dat dit ‘n gierigheid verraai en voed in ‘n mens se hart. ‘n Begeerte aan meer as wat jy het. En dit is ‘n onversadigbare monster. Dit illustreer nie net dat jy ontevrede is met wat jy het nie, maar kan jou nog meer ontevrede maak as jy verder en verder daarin ingetrek word. Daarmee oortree ‘n mens die tiende gebod (Eks 20:17).

    Daarom sê die Hebreërskrywer: “Julle gedrag moet vry van geldgierigheid wees. Wees tevrede met wat julle het, want Hy het gesê: Ek sal jou nooit begewe en jou nooit verlaat nie.” (Hebr 13:5).

    Dobberl dwarsbooom ook die Bybelse opdrag om in jou eie behoeftes te voorsien deur eerlike werk en het baie keer ‘n destruktiewe uitwerking op die mense rondom jou, veral as suurverdiende geld daardeur verloor word en families daaronder ly.

Prontuit die Waarheid