Lukas 16:1-17:37 – Dissipels leef met integriteit en genade

VIR STILTETYD

Lukas 16:1-13 – Dissipels leef met integriteit en genade

Jesus gebruik regtig ’n baie vreemde gelykenis (16:1-8a), dié van die oneerlike bestuurder, wat nie net aanvanklik sy baas se goed verkwis nie, maar met sy afdanking verdere toegewings maak aan mense wat sy baas geld skuld ter wille van die voordeel wat hy daaruit sal kan kry.  Omdat die sosiale netwerk waarin hy geleef het, gewerk het met die beginsel van wederkerigheid, het hy verseker dat hulle nou by hom in skuld was, en was sy (afsienbare)  toekoms verseker.  Sy baas gee toe dat hy slim opgetree het met die inisiatief wat hy geneem het, waarmee hy natuurlik nie die oneerlikheid goedpraat nie.

Jesus toon met die vertel van die gelykenis dat Hy geen illusies gehad het oor hoe dit baie keer in die besigheidswêreld gaan nie.  Besigheidsmense – dié wat nie aan God gehoorsaam is en volgens sy standaarde lewe nie – oorleef in ’n vyandige omgewing deur alles moontlik te gebruik tot hulle eie voordeel, selfs deur oneerlik te wees.  Sonder om dit natuurlik goed te keur, weet Hy hoe dit werk en volgens watter reëls daar opgetree word (of juis waarsonder daar opgetree word).

Die betekenis van die gelykenis word dan uitgespel en ook verder geneem ( ek kies vir die interpretasies wat vir my die meeste sin maak, want daar is regtig baie maniere om vers 8b-13 te verstaan!):

  • Vers 8b-9 – Jesus tref ’n vergelyking tussen die mense van die wêreld en die mense van die lig (Christene).  En die punt wat Hy maak, is dat mense van die lig moet leer om met dieselfde inisiatief en voorsorg ter wille van die koninkryk en die ewigheid te lewe (dws – anders as die oneerlike bestuurder – nie vir hulleself en hulle eie oorlewing nie).
  • Vers 10-12 – Die lewe in die koninkryk word met integriteit en betroubaarheid geleef, en moet met oorgawe nagejaag word.
  • Vers 13 – Die punt van alles is, jy kan nie vir God saam met enigiets anders – soos Mammon – dien nie (Eks 20:3 – Jy mag naas My geen ander gode hê nie).

Lukas 16:19-31 – Die ryk man en Lasarus

  • Lukas maak ons bewus van die mag wat geld en besittings in ons lewens kan hê, soveel só, dat ons die arm mense wat in ons poorte lê, by wyse van spreke, nie meer kan of wil raaksien nie. Daarmee oortree ons die liefdesgebod wat ons oproep om ons naaste lief te hê soos onsself.
  • Hierdie verhaal is ‘n waarskuwing teen ‘n lewe wat net vir jou eie verryking en bevrediging gelewe word, selfs al verdoesel jy die bedoeling daarvan deur te dink aan wat jy wel vir jou eie mense of eie kring doen.
  • Onthou dat Lasarus se naam “God help” beteken. Dit is dus ‘n aanduiding dat die hoop van hierdie verhaal in God lê, soos Hy Lasarus inderdaad uiteindelik ‘n beter posisie gee in die hiernamaals as wat die ryk man verkry.
  • Dit gaan egter in die verhaal nie oor die meriete van die twee persone nie, maar dat Lasarus geleef het in die hoop dat God Hom sal ontferm oor sy lot, en dat die ryk man geleef het deur vir homself te sorg, en van God en sy gebod tot liefde vir die naaste vergeet het.

VIR BYBELSKOOL

Hoofstuk 16

Waar die tema in die laaste twee gelykenisse van hoofstuk 15 oor geld en eiendom gehandel het, word dit nou voortgesit en gesels Jesus 1) met sy dissipels oor integriteit en betroubaarheid in die hantering van geld – 16:1-13; 2) met die Fariseërs oor hulle geldgierigheid en ontrouheid in die huwelik (16:14-18) sowel as hulle gebrek aan ’n hart vir armes met die verhaal van die ryk man en Lasarus (16:19-31).

’n Bietjie meer oor die vreemde gelykenis van die oneerlike bestuurder:

Jesus gebruik regtig ’n baie vreemde gelykenis (16:1-8a), dié van die oneerlike bestuurder, wat nie net aanvanklik sy baas se goed verkwis nie, maar met sy afdanking verdere toegewings maak aan mense wat sy baas geld skuld ter wille van die voordeel wat hy daaruit sal kan kry.  Omdat die sosiale netwerk waarin hy geleef het, gewerk het met die beginsel van wederkerigheid, het hy verseker dat hulle nou by hom in skuld was, en was sy (afsienbare)  toekoms verseker.  Sy baas gee toe dat hy slim opgetree het met die inisiatief wat hy geneem het, waarmee hy natuurlik nie die oneerlikheid goedpraat nie.

Jesus toon met die vertel van die gelykenis dat Hy geen illusies gehad het oor hoe dit baie keer in die besigheidswêreld gaan nie.  Besigheidsmense – dié wat nie aan God gehoorsaam is en volgens sy standaarde lewe nie – oorleef in ’n vyandige omgewing deur alles moontlik te gebruik tot hulle eie voordeel, selfs deur oneerlik te wees.  Sonder om dit natuurlik goed te keur, weet Hy hoe dit werk en volgens watter reëls daar opgetree word (of juis waarsonder daar opgetree word).

Die betekenis van die gelykenis word dan uitgespel en ook verder geneem ( ek kies vir die interpretasies wat vir my die meeste sin maak, want daar is regtig baie maniere om vers 8b-13 te verstaan!):

  • Vers 8b-9 – Jesus tref ’n vergelyking tussen die mense van die wêreld en die mense van die lig (Christene).  En die punt wat Hy maak, is dat mense van die lig moet leer om met dieselfde inisiatief en voorsorg ter wille van die koninkryk en die ewigheid te lewe (dws – anders as die oneerlike bestuurder – nie vir hulleself en hulle eie oorlewing nie).
  • Vers 10-12 – Die lewe in die koninkryk word met integriteit en betroubaarheid geleef, en moet met oorgawe nagejaag word.
  • Vers 13 – Die punt van alles is, jy kan nie vir God saam met enigiets anders – soos Mammon – dien nie (Eks 20:3 – Jy mag naas My geen ander gode hê nie).

Hoofstuk 17

Hierna volg ‘n paar uitsprake van Jesus gerig aan sy dissipels (17:1-10), die verhaal van die 10 melaatses waarvan net 1 Jesus bedank het (17:11-19), en lering oor die koms van die koninkryk gerig aan die Fariseërs (17:20-37).

17:1-10

Jesus moedig die dissipels aan tot 1) ’n onberispelike lewe wat nie vir ander tot struikeling aanleiding sal gee nie, 2) ’n genadige lewenstyl wat telkens bereid is om berouvolles te vergewe, 3) ’n geloofslewe gewortel in God waardeur wonders vir hulle moontlik sal word, en 4) ’n nederige lewenstyl waarin hulle nie arrogant sal raak oor wat hulle bereik in die koninkryk nie, want uiteindelik behoort die lof aan God self.

17:11-19

Die verhaal van die genesing van die 10 melaatses, waarvan net 1 Jesus kom bedank het (en let op dat hy ’n Samaritaan is!), maak die punt dat genesing van verbygaande aard is, maar geloof in Jesus jou red vir die ewigheid.

17:20-37

Let op hoe Jesus in gesprek met die Fariseërs gaan oor die feit dat die koninkryk van God in Sy aardse bediening raakgesien kan word (die koninkryk van God is hier by julle!), om net daarna met die dissipels te gesels oor hoe Hy in die toekomstige koninkryk van God na die aarde toe sal terugkom.  Die boodskap van die toekoms is vir sy eie mense.

Jesus se koms sal onverwags en duidelik herkenbaar wees.  Die feit moet ons waaksaam en gereed maak om Hom te ontvang, hoewel die wederkoms ook skeiding sal bring tussen dié wat glo en dié wat nie glo nie.

Die laaste sin oor die aasvoëls is moeilik verklaarbaar.  Dit kan dui op die herkenbaarheid van die wederkoms (soos ’n mens weet daar is ’n lyk as aasvoëls daarom vlieg) of op die rypheid van die wêreld vir oordeel (die wêreld as ’n verrottende lyk voorgestel waarom die aasvoëls draai).

View all posts in this series

Lukas


Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

%d bloggers like this: