WEEK 2: 1 Konings 12 – Die magswellus van Rehabeam skeur die ryk … deur die beskikking van die Here

Dit tref my hoe die geskiedenis hom herhaal.  Dawid het moeite gehad om ’n goeie pa vir sy kinders te wees, met tragiese gevolge vir Absalom en Adonia.  Salomo vaar nog slegter.  Waar dit darem nog lyk asof Dawid  ’n verhouding met Salomo het en aan hom sekere opdragte gee, wat Salomo uitvoer, lyk dit asof Salomo geen verhouding met Rehabeam het nie.  Hy het wel ’n oneffektiewe poging om Jerobeam te opponeer (11:40), maar min impak op die verdere prosesse.

Rehabeam se koningskap word aanvanklik beide in die Noorde as die Suide aanvaar.  In Sigem (vgl Josua 24) tree hy egter baie onwys op met die eerste uitdaging wat die Israeliete aan hom stel: hoe hy die dwangarbeid gaan hanteer.  Sy radikalisering van sy pa se beleid teenoor die dwangarbeiders lei regstreeks tot die skeuring van die ryk.

Let op hoe Jerobeam die “spokesperson” word vir die arbeiders, veral dié van Israel se noordelike stamme.  ’n Mens weet nie of sy aanbod om deel van die ryk te bly, as die arbeidslas ligter gemaak sou word, ernstig bedoel was nie, maar dit het in elk geval nie die gewenste uitwerking nie.  Rehabeam steur hom nie aan die billike versoek nie, maar volg die raad van die jonger manne – manne wat interessant genoeg “saam met hom grootgeword het” (vers 10) en sy perspektief op die lewe deel – en vervreem so vir Jerobeam en die noordelike stamme.

Sy optrede word egter ook aan die beskikking van die Here toegeskryf, “sodat Hy sy belofte kon hou wat Hy deur Agija van Silo aan Jerobeam seun van Nebat gegee het.” (vers 15; vgl 11:29)  Hier sien ’n mens weer ’n getuienis van die dubbele oorsaak van dieselfde gebeure, beide van menslike kant gesien as van Goddelike kant.  Dit bly ’n paradoks wat moeilik met mekaar versoen kan word.

Rehabeam se pogings om die opstand teen hom te onderdruk word maklik deur die 10 noordelike stamme afgeweer en die breuk is nooit weer geheel nie.  Hy het nie rekening gehou met die feit dat selfs Dawid se koningskap in die Noorde op grond van ’n ooreenkoms/verdrag was (2 Sam 5:3) en nie op grond van oorerwing, soos wel in die Suide die geval was nie.  Boonop stuur hy ook nog die hoof van die dwangarbeid, Adoniram, om sy wil op hulle af te dwing, met tragiese gevolge vir Adoniram.

Let op hoe selfs die oorlogspogings van Rehabeam deur die Here in die wiele gery word, deur ’n profeet te stuur, Semaja, omdat die Here verantwoordelikheid neem vir die skeuring: “wat gebeur het, kom van My af.” (24).  Daarmee het Rehabeam nie net baie grondgebied ingeboet nie, maar ook ’n groot klomp belasting en moes met ’n kleiner werks- en oorlogsmag tevrede wees.  Sy magswellus boemerang lelik op hom.

Jerobeam se koningskap oor die 10 stamme word deur ’n volksvergadering bevestig.  Maar sy poging om beheer ook van die godsdienstige lewe van sy volk te neem, lei tot ’n dwase keuse om twee goue kalwerbeelde te maak wat in die twee heiligdomme Betel (suide – vgl Gen 12:8: Abraham) en Dan (noorde) opgerig word as teenvoeter vir die tempel in Jerusalem, wat Israeliet 3 keer ’n jaar vir die feeste besoek het.  Daarmee oortree hy egter die wet van die Here, soos Aäron lank tevore.  Die Israeliete volg hom in die aanbidding op die hoogtes en by die twee heiligdomme.  Selfs priesters uit ander stamme word aangestel teen die voorskrifte van die Here.

Jerobeam word daarmee ’n voorbeeld van afvalligheid van die Here, al was dit die Here wat hom die koningskap gegee het.  Net soos Salomo, verkwis hy die gawe van die Here aan hom.  Jerobeam vergestalt daarmee vir die Koningskrywers alles wat verkeerd is met die Israelitiete konings, omdat hulle aandadig was aan die spreekwoordelike: “sondes wat Jerobeam die seun van Nebat vir Israel laat doen het.” (15:26; 16:26, 30 ens.)

Wys ’n mens net weer hoe moeilik ’n bevryder ’n goeie koning word.