Rigters 8 – Gideon verhinder die Here se invloed deur politiekery, gierigheid en afgodery

Presies wat die Here wou voorkom, gebeur nou met Efraim wat Gideon verkwalik dat hy hulle uitgesluit het van die oorwinning teen die Midianiete. Gideon probeer hulle heel diplomaties die heuning om die mond smeer met die metafoor van die na-oes van Efraim se druiwe wat dan kwansuis beter sou wees as die volle oes van sy familie in Manasse, Abiëser.

Hy probeer ook wys daarop dat dit God is wat die oorwinning gee, soos in hulle geval met hulle oorwinning oor die twee leiers, Oreb en Seëb, maar loop deurentyd die gevaar dat hy selfs met hierdie paaiende gesprek die oorwinning reeds na ‘n bloot menslike een toe gedegradeer het. Hy begin blote diplomatiese politiek bedryf.

Hy slaag wel daarin om die Efraimiete se bui te laat sak en vrede met hulle te maak, maar die skade is reeds gedoen.

Dit sien ‘n mens by die mense van Sukkot (van Gad) wat hulle nie wil help nie in die agtervolging van twee ander Midianitiese konings, Sebag en Salmunna. Hulle wil sarkasties weet of Gideon-hulle al die twee gevang het dat dit hulle sou verplig om vir Gideon en sy manne kos te gee.

Dit laat Gideon sy humeur verloor en wraak sweer teen hulle, ook teen die mense van Pniël wat hom en sy manne op dieselfde laakbare manier hanteer.

Met Gideon se oorwinning oor dié twee Midianitiese konings na ‘n uitmergelende oorlog het hy dan ook wraak geneem teen 77 van Sukkot se amptenare en leiers, en hulle ‘n les geleer met ‘n wrede marteling met doringstruike en haakdorings. Pniël se toring is platgeslaan en die mense van die stad doodgemaak.

Die verhaal raak nog meer tragies as Gideon sy oudste seun, Jeter, nog ‘n blote kind, probeer oorreed om die twee gevange konings, Sebag en Salmunna, om die lewe te bring. Einde ten laaste maak hy hulle self dood en neem die maanversierings aan hulle kamele se nekke vir hom self. Dié versierings was moontlik ‘n aanduiding van hulle koninklike status.

Geen wonder dat die Israeliete nou vir Gideon koning wil maak nie. Hulle wil hê dat daar ‘n dinastie van konings uit sy nageslag moet kom weens sy heldedade. Die Here en sy verlossing word dus op die agtergrond geskuif, ook in die gedagtes van die mense.

Tot sy krediet weier Gideon dié aanbod, want die Here moes die enigste koning bly, het hy gesê. Maar, Gideon se gierigheid kry die oorhand oor hom, en hy vra ‘n enorme hoeveelheid goud as betaling. Daarmee maak hy ‘n efodbeeld.

Dit is onseker presies hoe dit gelyk het, maar ‘n efod was die skouerkleed van die hoëpriester wat gebruik is wanneer hy die Here se beslissing gevra het (Eks 39). Die Urim en die Tummim was in ‘n sak in die kleed (Eks 28; Lev 8). Miskien was die beeld in die vorm van ‘n mens met ‘n priesterskleed aan.

Hoe dit ook al sy, die efodbeeld is uiteindelik aanbid as ‘n afgodsbeeld. Die beeld het dus vir Gideon self en vir sy mens ‘n valstrik geraak en hulle ontrou aan die Here gemaak.

Ten spyte van die verspilde kanse om die volk te leer dat die oorwinning werklik aan God self behoort en dat niemand sy eer moet probeer steel nie, het hierdie oorwinning 40 jaar se vrede gebring van die Midianiete.

Gideon het sewentig seuns gehad by ‘n hele aantal vrouens. Een van hulle, Abimelek, ‘n seun by ‘n byvrou uit Sigem, dws ‘n Kanaäniet, sou egter vir groot onrus sorg ná Gideon se dood. Die Israeliete het ook begin om ná sy dood die Baäls weer te vereer en Baäl-Berit as god aanvaar. “Berit” is die woord wat vir “verbond” gebruik word, wat aandui dat die Israeliete Baäl letterlik in die plek van Jahwe, die Verbondsgod wat hulle uit Egipte verlos het, aanbid het.

Die familie van Gideon het ook in diskrediet geraak wat die tafel dek vir die onverkwiklike gebeure rondom Abimelek in die volgende hoofstuk.