Romeine 4 – Die genade van geloof

Paulus roep drie OT figure op as bevestiging van sy standpunt dat God se vryspraak, sy genade (4:16), deur geloof ontvang word: Abraham, Dawid en Moses.

4:1-12: In die eerste perikoop fokus hy op Abraham en Dawid.

Met die aanhaling uit Gen 15:6 bevestig Paulus dat Abraham God se vryspraak gekry het deur die geloof.  Hy het nie daarvoor gewerk nie, en kon ook nie staatmaak op sy wetsonderhouding nie – dié is immers eers in die woestyntyd aan die volk gegee.  “Abraham het in God geglo, en God het hom vrygespreek.” Die besnydenis was ’n teken van die vryspraak deur die geloof en nie andersom nie (4:11).

Net so haal Paulus vir Dawid in Ps 32:1-2 aan om vryspraak buite wetsonderhouding om te bevestig.  Dié uitspraak het betrekking op dié wat besny is, sowel as dié wat nie besny is nie.

4:13-25: In die tweede perikoop fokus Paulus op Abraham se nalatenskap (vgl Galasiërs waar hy net so ’n belangrike rol speel) in kontras met dié van Moses.

Let op hoe Paulus hier nie net oor die vryspraak praat nie, maar oor die gevolge daarvan: Abraham en sy nageslag het die belofte ontvang dat hulle die wêreld as besitting (“erfgenaam van die kosmos”) sou ontvang.  Dit is ’n droom-belofte, dié visie waaraan gelowiges, veral in swaar tye, vasgehou het, ’n visie op ’n nuwe volkome werklikheid waar die vryspraak in sy volle konsekwensies geniet kan word, en waar die sonde en die gevolge van die sonde geen invloed meer sal hê nie.

Paulus wys egter weereens onomwonde enige verdienste vir hierdie belofte op grond van wetsonderhouding af, en daarmee ’n lewe gebaseer op die nalatenskap van die wet van Moses.  Vryspraak sowel as die belofte word uit genade gegee, deur die geloof (4:16). Geloof is ’n leë hand wat na God uitgesteek word, waarmee die genade van vryspraak uit God se hand ontvang word. Anders sou geloof sy betekenis verloor en die belofte sy krag.  Daarmee staan hy direk teenoor die werkheiligheid van die Joodse interpretasie van Abraham.

Maar daar is meer.  Daardeur kon Abraham die vader van baie nasies word (Gen 17:5) en kon hulle deel in die genade van geloof.  Let op hoe die beskrywings van God gekoppel word aan Abraham se geloof.  Dit is asof die openbaring van God net sigbaar is vir die geloofsoog.

Nog dieper: Abraham se geloof kom ooreen met die beskrywings van God.  God maak dooies lewend; Hy bring dinge uit niks uit (ex nihilo) tot stand.  Net so het Abraham aan die belofte van God dat hy ’n kind sou hê vasgehou, al was sy liggaam gedaan en Sara al te oud (vgl Hebr 11:11-12).  Dit is asof hy ’n kind uit die niks uit in aanskyn geglo het, omdat hy aan die God vasgehou het wat juis sulke dinge kan doen!  (Dieselfde is natuurlik eintlik waar van die land as gawe van God en wat uiteindelik uitmond in die hemelse stad – vgl Hebr 11:8-10)

Let op hoe Paulus, anders as wat hy tot dusvêr gedoen het (Rom 3:25-26), in vers 25 die vryspraak aan Jesus se opstanding verbind, eerder as aan sy kruisdood.  Dit is dus nie net die offerdood van Jesus wat die vryspraak bewerk nie, maar ook sy opstandingslewe.  Dit is betekenisvol, omdat dit die opgestane Here is wat ’n teenswoordige krag in ons word om in die vryspraak te kan lewe (vgl Rom 8:10-11 – “Omdat Christus in julle is, gee die Gees aan julle die lewe op grond van God se vryspraak … die Gees van Hom deur wie Jesus uit die dood opgewek is”).

Twee goed bly my by: 1) geloof wat vashou aan God, “toe daar geen hoop meer was nie” en 2) die belofte van die kosmos wat opnuut by my ’n verlange na God se toekoms vir ons aangesteek het.