Prediker 1:1-11 – Alles kom tot niks. Daar is niks blywends nie.

Lees vir feite, onveranderlikhede en vreugdes

‘n Handige manier om Prediker te lees, is aan die hand van drie aspekte van die Prediker se wysheid, soos RBY Scott dit in sy kommentaar opsom (Anchor Bible):
  1. One must face facts;
  2. One must learn to live with what cannot be changed;
  3. One must develop the capacity to find enjoyment in work and wisdom and in the very experience of living.

Probeer dus, soos jy lees, die dele in die teks te merk wat vir jou tref as:

  1. feite waarmee jy rekening moet hou (bv regverdiges word nie noodwendig meer as goddeloses beloon nie – 8:14),
  2. onveranderlikhede wat jy moet leer om te aanvaar (bv korrupsie is deel van enige burokrasie – 5:7-8), en
  3. vreugdes wat jy deel van jou lewe moet maak (bv geniet die lewe met die vrou/man wat jy liefhet – 9:9).

Kies dan een van dié feite, onveranderlikhede of vreugdes om (losweg gebaseer op Lectio Divina):

  1. diep daaroor na te dink, veral oor die praktiese betekenis vir jou lewe,
  2. met die Here daaroor te gesels in gebed, en
  3. jou lewe daarop te baseer of daaraan toe te wy.

Dit kan (en sal!) jou lewe verander.

Lees die inleiding 1:1-11

Ons vind hier twee van die hooftemas van die boek, beide oorhoofse feite en onveranderlikhede:

  • “Alles is hebel” (alles kom tot niks).  Die woord kan op baie verskillende maniere vertaal word: niks, nietigheid, ’n rookwalmpie, ’n miswolkie, ’n wasempie.  En Hebel word in die boek op alles van toepassing gemaak – op die soeke na plesier en vreugde, op die keuse vir wysheid eerder as dwaasheid, op die ritmes van die lewe, op die wanbalans tussen reg en onreg, op die voorkoms van verdrukking en geweld, op fluksheid sowel as luiheid.  Kortom, in die 37 keer wat dit gebruik word, beskryf die woord eintlik alles “onder die son”!  Die woord funksioneer dus eintlik as  ’n metafoor vir die kern of die wese van die menslike toestand – “Alles kom tot niks”.  Dit is nou behalwe drie goed: om iets as ’n gawe van God te geniet; om saam te wees en om God te dien – maar daaroor praat hy eers ’n bietjie later …
  • Daar is geen wins “onder die son” nie.  Vers 3 kan vertaal word met: “Watter wins het die mens vir al die moeite waarmee hulle swoeg onder die son.” En die antwoord is duidelik – daar is geen wins nie!  Daar is niks nuut of permanent  nie.  In die ewige siklus van lewe en dood, bly alles altyd maar net dieselfde.  En daarom kan alles vir die Prediker met hebel beskryf word, kom alles tot niks.  Met vele voorbeelde uit die geskiedenis en natuur, sowel as uit die menslike werklikheid, motiveer hy sy argument: die kom en gaan van geslagte, die gang van die son, die rigting van die wind, die vloei van die riviere, die vlugtigheid van woorde, die onversadigbaarheid van sig, die onklaarkomstigheid van gehoor, en die verydeling van die vergetelheid.  Niks gee vir jou permanensie nie.  Niks is ooit werklik nuut nie.  Soos Peterson daarvan sê: “Everything’s boring, utterly boring”.  Alles kom tot niks.

Die Prediker se rasionele reis om alles in die lewe te deurdink, het dus uitgeloop op sy bevinding dat die lewe moeilik is. Alles kom tot niks. Daar is niks wat blywend is nie. Selfs die wysheid as sodanig het geen blywende nut nie. Dit is die harde werklikheid van die lewe.

onveranderlikhede, Prediker, wysheid


Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Maak 'n opmerking

%d bloggers like this: