Prediker 4:17-5:6 – Om met ontsag na God te luister

Dit is ook die eerste keer dat hy die leser aanspreek: “Wees baie versigtig …”.  Hy sal dit hierna meer gereeld begin doen, waarmee hy sy self-nagevorsde lewenswysheid in die vorm van onderrig begin uitdeel  (Pred 5:7; 7:9-10, 13-14, 16-18, 21; 8:2-3; 9:7-10; 10:4, 20; 11:1-2, 6, 9-10; 12:1-8, 12-14).

Sy oorwoë mening is dat luister in die tempel meer waarde het as praat – iets wat Jakobus in die NT eintlik in alles situasies aanbeveel (Jak1:19 –“elke mens moet maar te gewillig wees om te luister, nie te gou te praat nie …”).  Luister het meer waarde as offers, veral die offers wat met min nadenke gebring word.  Die rede is dat die fokus op offers jou fokus kan verskuif van die Een oor wie dit in die tempel gaan, na die ritueel waarmee jy besig is. En dan is jy besig met alles behalwe met God, en om van Hom te leer.  “Enter to learn” vertaal Peterson in The Message.

Geen wonder dat Jesus die tempel in die NT skoongemaak het van die handelaars wat die klem op (die geldmaak uit) die offers geplaas het, eerder as die ontmoeting met God in die huis van Sy Vader (Joh 2:13-22).  Daarna kon Jesus sy lering oor die geestelike geboorte aan Nikodemus met gesag oordra, sonder om na die tempel te verwys (Joh 3), sowel as sy lering aanbied oor die aanbidding in Gees en waarheid buite die tempel aan die Samaritaanse vrou (Joh 4).  Die tempel was eintlik altyd net ’n plek van ontmoeting met God, iets wat oral in Sy wêreld moontlik was, en sal bly.

Die rede hiervoor is nie omdat God ver is nie, of nie ook in die tempel teenwoordig was nie, soos ‘n mens sou kon aflei uit die kontras tussen God in die hemel en ons op die aarde nie.  Die Prediker spel drie redes uit:

• Die eerste rede is dat God soewerein en in beheer is, en ons van Hom afhanklik.   Daarom moet die luister na Hom die eerste plek in ons lewens kry, al is Sy weë soms onnaspeurbaar, en kan ’n mens net dele daarvan verstaan.
• Die tweede rede is dat God nie gemanipuleer kan word nie. ‘n Stortvloed van woorde sal Hom nie oorrompel nie, soos Jesus ook in die Bergrede sê (Matt 6:7). Om met ontsag jou fokus op die luister na God te plaas, is die pad van wysheid in jou godsdiens beoefening.
• Die derde rede is die goeie nuus dat God hoor, baie beter as wat ons dink. Hy het nie ’n stortvloed van woorde nodig om ons gebede te verhoor nie (Matt 6:7).  Om die waarheid te sê, God hoor nog voordat ons praat, omdat Hy weet wat ons nodig het (Matt 6:8)!  Die slegte nuus is egter, volgens die Prediker, dat ons gevaar kan loop om nie met Sy goeie ore rekening te hou nie! Hy het die eerste keer al gehoor … en jou woorde tel voor God!

Die slotsom is dus, wees baie versigtig wat jy vir God sê – hier beskryf as iets wat in die tempel plaasvind waar ‘n priester kon hoor, soos ons lees van Hanna in Eli se teenwoordigheid (1 Sam 1:9-19). En, sê die Prediker, wat jy steeds kies om vir God te sê-beloof, doen dan wat jy sê-beloof (soos Hanna inderdaad gedoen het)!

Om God te dien (ontsag vir Hom te hê) is die hoogste goed, iets wat hier al begin deurskemer, en in die laaste hoofstuk sy finale opsomming sal wees van wat regtig waarde het.

Let op dat die Prediker ook hiervan, soos met sy vorige uitsprake oor saamwees, nie sê dat dit waardeloos is nie.  Om met mekaar in ’n gemeenskap of vennootskap te leef, en dit te doen saam met, en vanuit ’n luisterverhouding met God, is die Prediker se hoogste goed, die lewenswysheid wat die meeste sin maak.

En ’n mens wil-wil die liefdesgebod – wat Jesus saamgevat het as liefde vir God bo alles, en liefde vir jou naaste soos jouself (Matt 22:37-40) – hierin begin raaksien.