Skip to main content

Riglyne vir die lees van Lukas

Let op vir die volgende aksente van Lukas:

Lukas se primêre fokus is op die redding van Israel met die belofte van die insluiting van die heidene.

  • Hierdie redding beteken dat God sondaars aanvaar en vergewe.
  • Dit is goeie nuus vir die armes (4:18; 7:22).
  • Dit is goeie nuus vir alle gemarginaliseerdes (ryk belastinggaarders – 19:1-9; [ekonomies] armes, kreupeles, verlamdes, blindes – 14:1; Samaritane – 17:11; vroue – 7:36; 8:2; 10:38)
  • Dat dit die heidene insluit, word veral vir die tweede deel van die verhaal in Handelinge gehou:
  • In Lukas is die universalisering van die redding VERTIKAAL – dit sluit alle Jode uit alle lae van die samelewing in.
  • In Handelinge is die universalisering van die redding HORISONTAAL – dit fokus veral op die heidene en die opmars van die evangelie van Jerusalem na Rome toe.

Die tempel (Sion) speel ‘n betekenisvolle rol in Lukas-Handelinge.

  • Die Messias word tot beskikking gestel en as sodanig herken in die tempel (2:21).
  • Die enigste kinderverhaal van Jesus in die evangelies speel in die tempel af (2:41).
  • Hy maak die tempel “simbolies” skoon deur die handelaars uit te jaag (19:45).
  • Sy laaste onderrig word in die tempel gegee (20:1-21:38).
  • Die uitstorting van die Heilige Gees en die eerste verkondiging van die evangelie vind in die tempel plaas (Hand 2-6).
  • Jesus voorspel ook die vernietiging van die tempel (Luk 21:20), want in die nuwe era van redding bly God nie meer in ‘n mensgemaakte tempel nie (Hand 7:48).

Die verwerping van Jesus deur baie in Israel, veral die religieuse leiers.

  • Dit vervul die profesie van Simeon (2:34).
  • Dit begin reeds met die eerste optrede op die Sabbat in Nasaret (4:16).
  • Die verwerping bereik ‘n hoogtepunt met die kruisiging van Jesus.
  • Dit word ‘n belangrike tema in Handelinge.

Die boek van Jesaja speel ‘n belangrike rol in Lukas

  • Simeon se profesie eggo Jesaja se klem op die nasies (Luk 2:32 – Jes 49:6).
  • Die bediening van Johannes die doper word met Jesaja se visie van ‘n universele redding gekoppel (Luk 3:4-6 – Jes 40:3-5).
  • Jesus begin sy openbare bediening met ‘n aanhaling uit Jesaja (Luk 4:18-19 – Jes 61:1-2).
  • Jesaja se profesieë oor die Lydende Kneg is die sleutel om Jesus se aardse bediening te verstaan (Luk 22:37; Hand 8:32 – Jes 53).
  • Die verwerping van Jesus ook in Rome word deur Paulus aan Jesaja se roepingvisioen gekoppel (Hand 28:26-27 – Jes 6:9-10; Vgl ook sy aanhaling van Jes 49:6 om sy bediening aan die heidene te motiveer op sy eerste sendingreis in Handelinge 13:47, wanneer die Jode sy boodskap teenstaan in Antiochië in Pisidië [Turkye]).

Die Psalms speel ook ‘n belangrike rol in Lukas

  • Jesus kom na die tempel as Israel se regmatige Koning (Lukas 20:17, 42-42; Hand 2:34-35; 4:11,25-26 – Ps 2 [“die leiers span saam teen die Here en teen sy gesalfde”], 110 [“Kom sit aan my regterhand”], 118 [“”Die klip wat deur die bouers afgekeur is, juis hy het die belangrikste klip in die gebou geword”]).

Die Heilige Gees speel ‘n deurslaggewende rol in Lukas en Handelinge.

  • Die Gees het ‘n vername rol reeds in Lukas 1-2 (1:35 – bewerk die maagdelike ontvangenis; 1:41 – wek die verwagting van die koms van die Messias; 1:67 – neem besit van Sagaria sodat hy die lofsang kan uitspreek; 2:25 – vul die lewe van Simeon en Anna) maar ook reg deur die bediening van Jesus.
  • Alles wat Jesus doen in voorbereiding vir sy bediening word deur die Gees begelei (3-4:11).
  • Jesus verbind baie spesifiek sy bediening aan die Gees met sy eerste optrede in Nasaret (4:18).
  • Die Gees word ook geskenk aan elkeen wat die Vader daarvoor bid (11:13).
  • Vir sy dissipels is die Gees die krag om hulle roeping te gehoorsaam (24:49).
  • Regdeur Handelinge word dié tema volgehou.

Gebed en vreugde word beklemtoon in Lukas en Handelinge.

  • Jesus bid by elke belangrike wending in sy bediening (4:42 – vertrek na ‘n eensame plek net voor die roeping van eerste dissipels en die uitbreiding van sy bediening in Galilea; 6:12 – bid voor die keuse van die 12 dissipels en die lewering van die bergrede; 9:28 – bid op die berg van verheerliking en net voor Hy die pad na Jerusalem aandurf en die 72 sendelinge uitstuur; 11:1 – bid net voor sy onderrig oor gebed; 21:37 – Jesus vertoef elke nag op die Olyfberg voor elke dag se onderrig in die tempel; 22:30 – Jesus bid ”volgens gewoonte” ‘n laaste keer op die Olyfberg [Getsémané] net voor die kruisiging.)
  • Jesus gee meer onderrig oor gebed in Lukas as in die ander Evangelies.
  • Die goeie nuus van die evangelie laat mense gereeld in vreugde reageer – Lukas sluit bv.  sy evangelie daarmee af.

 

Handelinge, Lukas


Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments (2)

Maak 'n opmerking

  • Chris van Wyk on 1 Kronieke 28-29Groete!
  • Wansen Engelbrecht on 1 Kronieke 28-29Baie dankie. Groetnis Wansen Engelbrecht Klerksdorp
  • Chris van Wyk on Genesis 1:1-2:3Is dit op 'n selfoon?
  • Johan Kirsten on Genesis 1:1-2:3Middag Chris. Ek merk dat as jy op die "menu" hierbo tik, die blok wat aan die linkerkant verskyn, blanko is. Daar is wel "onsigbare" skakels wat jou na die verskillende bladsye neem. Groete. Johan
  • Chris van Wyk on Psalm 11Dankie, Jenny. Ek het self weer baie moed uit dié Psalm 11 gekry. Veral uit die feit dat ons nie baie beheer het oor die fondamente nie, maar op God kan vertrou wat opregtes suiwer en goddeloses skroei, soos dit in die laaste deel van die Psalm uitgespel word. God kan oneindig meer doen as wat ons k…
  • Jenny on Psalm 11Baie dankie vir die boodskap wat weereens soos vorige boodskappe my help om deur baie swaar tye te kan kom. Die laaste jaar is daar so baie berge wat my toesak dat ek net kan vasklou aan God se woord en U maak dit makliker om sekere dinge beter te verstaan en net aan te hou glo en vertrou. Baie dank…
  • Chris van Wyk on Die Twaalf Kleiner ProfeteDankie Johan, waardeer.
  • Johan v Zyl on Die Twaalf Kleiner ProfeteHi Chris net so baie dankie vir die enorme werk wat jy in Bybelskool doen. Ek gebruik dit elke dag in my bediening hier in Lichtenburg Klipkerk. Ek het op 60 die Bybel herontdek met nuwe passie . Jesusliefde Johan v Zyl
  • Chris van Wyk on Salwing in die BybelEk is bly, Stoffie, dat ek kon help. Die waarhede in die Skrif is ons diepste en enigste beskerming teen dwaling.
  • Stoffie Van Dyk on Salwing in die BybelEk het die afgelope Sondag 'n diens bygewoon wat my baie ontstem het - mense in die gehoor is gesalf deur 'n "profetes", en snaakse dinge het gebeur. Hierdie hele skrywe oor die salfgebruik, en van die antwoorde op vrae was vir my baie leersaam omdat dit vir my Skriftuurlik is. Baie dankie
  • Chris van Wyk on 2 Samuel 18Dankie Lesley, waardeer.
  • Lesley Barnard on 2 Samuel 18Pragtig, ñ mooi toepaslike verduideliking.
  • Chris van Wyk on 2 Samuel 17Hi Hettie. Daar is twee letters in Hebreeus wat amper dieselfde geskryf word, maar verskillend uitgespreek word. Daar is die normale h wat uitgespreek word soos ons dit normaalweg doen. Dan is daar egter ook die letter ḥ (geskryf met 'n h met 'n punt onder) wat anders uitgespreek word. Die uitspraak…
  • Hettie Swart on 2 Samuel 17Baie dankie vir die oopbreek van die Woord. Ek sien dat my Bybel 35 vertaling na Husai verwys en nie Gusai soos in die Bybelstudie aangetoon word nie. Is dit verskillende uitsprake vir dieselfde mens? Help my reg asseblief.
  • Chris van Wyk on Josua 2 – Ragab se ontsag vir Jahwe spaar die verkenners se lewe👍