Tag: Josua

Ná die uitdeling van die land aan Juda kom die twee stamme van Josef, Efraim en Manasse, aan die beurt. Hulle kry ‘n groot deel van die noorde van die land met die suidelike grens van hulle meer bergagtige gebied wat van die Jordaan regdeur die gebied van Jerigo tot aan die see loop met die belangrike historiese plek Bet-El ingesluit, dié plek waar Jakob God ontmoet het en ‘n heiligdom vir Hom gebou het (Gen 28).

Let op dat die stamgebied van Efraim nou eerste beskryf word (Jos 16:5-10), in die orde soos Jakob aanvanklik sy seën bedoel het. Maar, die skrywer is ook nie onduidelik daaroor dat die Efraimiete nie die Kanaäniete verdryf het wat in Geser gewoon het nie (die plek waarheen Isak op ‘n keer weens hongersnood uitgewyk het). Met die gevolg dat die Kanaäniete nou nog tussen die Efraimiete woon.

Die feit dat hulle gedwing is om dwangarbeid te doen, is ‘n skrale troos. Nie net sou hulle teenwoordigheid uiteindelik tot die val van die noordelike stamme bydra weens hulle afgodsdiens en onsedelikheid nie, maar die dwangarbeid sou tot ‘n opstand in Salomo se tyd lei wat die ryk in twee sou laat skeur met Jerobeam in beheer van die tienstammeryk in die noorde (1 Kon 11 en 12).

Nadat Kaleb sy deel ontvang het, word ‘n proses van loting gevolg met lootjies (klippies, stokkies, potskerwe) wat ongesiens getrek is uit ‘n houer. Die houer kon ook geskud word totdat een klippie uitskud. Dit is aanvaar as ‘n beslissing van die Here, omdat dit in sy teenwoordigheid gedoen is.

Hierdie loting is onder andere gebruik vir die aanwys van diere vir die heiligdom (Lev 16:8), vir mense wat skuldig is (Jon 1:7), die uitdeel van werk (1 Kron 26:14), ‘n beslissing van die Here (Spr 18:18) en natuurlik ook grondgebied soos hier. Moses het dié proses reeds vroeër beveel (vgl Num 26). Ons tref dit ook aan in die NT met die keuse tussen twee kandidate om die dissipel Judas te vervang (Hand 1:26).

Die eerste gebied word aan Juda toegeken, die een waaraan die beloftes van leierskap gekoppel is (vgl Gen 47-48). Hulle kry die gebied in die suide van die land. Dit was geografies die grootste gebied met 60 stede waarvan Jerusalem egter eers in die tyd van Dawid onder hulle beheer gekom het. Kyk op die kaart wat ek vroeër gegee het om die grense te kan identifiseer.

In die volgende hoofstukke word nou ‘n oorsig van die indeling van die land wes van die Jordaan gegee, die eintlike gebied van Kanaän.

‘n Verduideliking word egter eers weer gegee vir die besluit om twee en ‘n halwe stamme aan die oostekant van die Jordaan tereg te laat kom. Daarom word die inligting oor die nageslag van Josef wat verdeel is in twee stamme weer herhaal: die stam van Manasse (Josef se eersgeborene) en die stam van Efraim (Josef se tweede seun wat ‘n groter seën van Jakob ontvang het – vgl Gen 47-48).

Dit verklaar ook weereens hoekom die helfte van die stam van Manasse saam met Ruben en Gad aan die oostekant van die Jordaan gaan bly het. Manasse is waarskynlik in twee verdeel weens die groot aantal mense van die stam. Hulle het amper verdubbel tydens die woestynreis (vgl Num 26).

Hierdie gebied was egter nog steeds nie groot genoeg vir hulle nie, want Manasse en Efraim vra later nog meer grondgebied van Josua wat hy inderdaad ook vir hulle toeken in die Bergland (Jos 17:14-18).

Manasse speel ook aanvanklik ‘n belangrike rol in die verdere geskiedenis van Israel met twee van die rigters wat uit hulle geledere gekom het, Gideon (Rigt 6-8) en Jefta (Rigt 11-12).

Die inligting oor die Leviete wat net dorpe en weidingsgebiede ontvang het, word ook herhaal (detail eers in Jos 21), as verduideliking daarvan dat hulle in terme van grondgebied effens “afgeskeep” word. Hulle erfdeel is die Here self, ‘n vooruitwysing na die erfenis van gelowiges in die nuwe verbond.

Die Here is bewus van die omvang van die uitstaande werk wat nog gedoen moet word in die land. Die Here deel dit met Josua. Hy erken dat Josua nie meer jonk is nie. Josua is immers al sedert die vroeë dae van die trek deur die woestyn ‘n gerekende krygsman (Eks 17). En daar wag nog ‘n groot deel van die land wat in ‘n “skoonmaak”-proses in besit geneem moet word.

Die Here beveel daarom vir Josua om dié hele gebied aan die volk toe te wys, selfs al is dit nog nie volledig onder hulle beheer nie. Hulle sou dit in die volgende fase van die “skoonmaak”-veldtog moes verower.

Gebruik gerus hierdie kaart om jou te help om die beskrywings hier geografies te plaas:

Die skrywer neem bestek op van die hele gebied van Kanaän wat verower is deur Josua. Dit gee ‘n oorsig van al die oorwinnings wat behaal is. Let op dat dit twee keer vertel word. Die eerste keer word dit in breë trekke vertel: Jos 11:16-23. Die tweede keer word dit in meer detail vertel met ‘n lys van die gebiede en konings waarmee afgesluit word: Jos 12:1-24.

Die volgende twee kaarte kan jou help om ‘n prentjie te kry van wat hier gebeur het. Die eerste is van Kanaän vóór die Intog en Vestiging van Israel. Die tweede is van die drie oorhoofse veldtogte van Josua waar hy eers die middel van die land verower het, en daarna die suidelike en noordelike koalisies platgevee het.