Tag: Matteus

In hierdie hoofstuk vind ons die volgende vier perikope:

• Jesus vertel die eerste van vier gelykenisse – die gelykenis van die arbeiders wat op verskillende tye gehuur is – wat die deelnemers aan die koninkryk uitspel. Hier spel Hy die deelnemers uit in terme van wie eerste is en wie laaste – 20:1-16.
• Jesus kondig die derde en laaste keer sy lyding, kruisdood en opstanding aan vir die dissipels, waardeur Hy sy identiteit as die lydende Seun van die Mens bevestig.  Hy is nie die triomfantelike Messias wat die Jode verwag het nie – 20:17-19.
• Jesus brei verder uit oor die waardes wat in die koninkryk geld, deur klem te lê op die dienende karakter van leierskap in antwoord op die vraag van die twee seuns van Sebedeus, die twee dissipels, Jakobus en Johannes – 20:20-28.
• Jesus genees twee blindes langs die pad van Jerigo af wat Hom as die Here, die Seun van Dawid (h)erken – 20:29-34.  Die genesingsverhaal word simbolies net voor die Intog in Jerusalem geplaas as ironiese kommentaar op Jerusalem wat blind is vir die Koning wat die stad binnegaan, selfs al kan die Jode die verband lê tussen Jesus as die “Seun van Dawid” en Jesus as: “die profeet van Nasaret in Galilea”, soos ons in hfst. 21 gaan lees.   Die insig keer hulle egter nie om Hom ‘n kruisdood te laat sterwe nie.

Matteus begin met hoofstuk 19 ’n nuwe hoofdeel in sy evangelie wat handel oor die impak op die Joodse volk van die koninkryk wat in Jesus aangebreek het, in Judea (hfst. 19-20) sowel as uiteindelik in Jerusalem (hfst. 21-25).

• Matteus vertel verhale van Jesus se interaksie met die Joodse leiers asook die dissipels wat die waardes van die koninkryk uitspel in terme van vyf aspekte: die huwelik en egskeiding (19:1-12), die status van kinders (19:13-15) die rol van rykdom in die lewe van dissipels (19:16-30), die dienende karakter van leierskap (20:20-28) en die Groot Gebod (22:34-40).  Jesus gebruik ook twee simboliese handelinge om die waardes van die koninkryk verder tuis te bring.  Hy reinig onder ander die tempel om werklik ’n huis van gebed te wees (21:12-17), en vervloek die vyeboom wat aan die eenkant die doodsheid van die Joodse leiers simboliseer en aan die anderkant die krag van geloof aan die dissipels demonstreer (21:18-22).
• Hy troef die Joodse leiers in ’n gesprek oor sy gesag (21:23-27) en oor belasting (22:15-22).  Tussendeur kondig Jesus vir die derde keer sy kruisdood en opstanding aan vir die dissipels (20:17-19) en tree ook een keer met die Sadduseërs in gesprek oor die opstanding, iets wat hulle natuurlik per definisie ontken (22:23-33).  Daardeur bevestig Hy sy identiteit as die Christus, soos ook eksplisiet uitgespel in die vraag van Jesus – interessant genoeg! – aan die Fariseërs (22:41-46).
• Jesus vertel ook vier gelykenisse wat die deelnemers aan die koninkryk uitspel in terme van wie eerste is en wie laaste (20:1-16), wie werklik die wil van God die Vader doen (21:28-32) en uiteindelik die bose bedoelings van die Joodse leiers aan die kaak stel met die gelykenis van die huurders en die wingerd (21:33-46) en dat hulle die koninkryk verbeur met die gelykenis van die bruilofsfees (22:1-14).
• Matteus vertel ook een genesingsverhaal, die genesing van twee blindes, wat simbolies net voor die Intog in Jerusalem geplaas is en ironiese kommentaar is op Jerusalem wat blind is vir die Koning wat die stad binnegaan, selfs al kan hulle Hom eien as: “die profeet Jesus van Nasaret in Galilea”.

Die verhale, simboliese handelinge, gelykenisse, gesprekke en die laaste genesingsverhaal word opgevolg met die vyfde en laaste toespraak van Jesus, dié keer ’n profetiese rede, in verband met die verdere koms van die koninkryk – hfst. 23-25.

• Dit sluit ’n verdoemende veroordeling van die skrifkenners en Fariseërs se skynheiligheid in (23:1-12) en sewe oordele oor hulle omdat hulle mense van die koninkryk uitsluit met hulle skynheiligheid (23:13-36) asook ’n veroordeling van Jerusalem wat God se genade versmaai het (23:37-39) en tot die vernietiging van die tempel sal lei (24:1-2).
• Jesus vervolg deur sy dissipels te help om die eise van die eindtyd te verstaan, iets wat nou al ’n aanvang neem (24:3-14) en die groot verdrukking in hulle tyd, sowel as aan die einde van alle tyd, sal insluit (24:15-28 – die profetiese rede het hier ’n dubbele betekenis) waarna die Seun van die Mens weer sal kom op die wolke en die uitverkorenes sal versamel ( 24:29-31).
• Hy skerp sy boodskap in met ’n appèl aan die dissipels aan die hand van die les van die vyeboom (24:32-35) wat hulle moet leer om waaksaam te wees (24:36-44) en tot getrouheid moet aanspoor (24:45-51).
• Jesus sluit sy toespraak oor die koms van die koninkryk af met drie uitnemende gelykenisse wat die dissipels aanspoor tot waaksaamheid (gelykenis van die tien meisies – 25:1-13), getrouheid (gelykenis van die muntstukke – 25:14-30) en barmhartigheid (gelykenis van die skape en die bokke – 25:31-46).

Jesus se vierde toespraak, die sogenaamde kerkrede, begin met ’n vraag van die dissipels oor wie nou eintlik die belangrikste in die koninkryk van die hemele is.  Dit is nogal ironies gegewe dat Jesus so pas oor sy eie kruispad gepraat het.  Jesus antwoord daarom nie net dié vraag nie, maar brei uit oor die verhoudinge binne die kerk wat pas by die model van selfontlediging wat Hy so pas vir hulle gegee het.

Dit handel onder andere oor die regte gesindhede (18:1-5), die vermyding van struikelblokke (18:6-9), die uitreik na afgedwaaldes (18:10-16), die opdrag tot onderlinge teregwysing (18:18-20) en tegelykertyd die opdrag tot oorvloedige vergifnis wat in die vorm van ’n gelykenis oorgedra word (18:21-35).  Daarmee word die gedeelte wat handel oor die gemeenskap van die koninkryk afgesluit.

Hierdie hoofstuk vertel vir ons vier verdere episodes in die verhaal van die gemeenskap wat Jesus in die koninkryk skep.

• Die eerste episode het te make met sy verheerliking op die berg wat vir die drie dissipels in die binnekring beskore is, maar wat ook met die ander dissipels gedeel word – 17:1-13.  Dit is dié tipe ervarings wat die dissipels ná Pinkster die moed gegee het om die pad te loop waarop die uitgestorte Heilige Gees hulle gelei het.
• Die tweede episode illustreer Jesus se deernis met ’n pa se maansiek kind uit wie Hy die demoon dryf – 17:14-20.  Hy herstel só die gemeenskap binne die familiekring van pa en seun.  Daarmee wil Jesus ook die dissipels se oë oopmaak nie net vir hulle kleingeloof nie, maar veral vir wat God kan doen vir dié wat werklik in Hom glo.  Hy nooi hulle dus uit om Hom te vertrou vir die wyse waarop hulle self later sal uitreik na dié wat allerlei behoeftes en probleme het in die lewe.
• Die derde episode wentel om die kort herhaling van die aankondiging van Jesus se lyding, kruisdood en opstanding – 17:22-23.  Dit sal nog ’n derde keer aangekondig word in hfst. 20.
• Die vierde episode illustreer Jesus se wondervoorsiening vir die tempelbelasting wat hulle verskuldig is – 17:24-27.  Dit sou ook hulle geloof versterk dat God vir hulle pad deur die wêreld as sy gestuurdes sou kon voorsien, selfs só iets soos die laste wat ander op hulle sal lê vir watter rede ook al.

Jesus fnuik die Joodse leiers se versoek om ’n teken en laat hulle agter – 16:1-4

Dit by darem net ongelooflik dat die Joodse leiers midde-in ’n reeks wonderwerke van Jesus, ’n spesiale teken uit die hemel van Jesus vra.  Die rede is natuurlik, soos Matteus sê, dat hulle Jesus wil toets en iets teen Hom wil kry.  Daar is immers reeds genoeg tekens!

Jesus is egter te vernuftig vir hulle en ontbloot hulle kwaadwilligheid deur hulle te herinner daaraan dat hulle wel die tekens aan die hemel kan lees, om die weer te voorspel.  Hoekom kan hulle dan nie die tekens van die tye lees nie, vra Hy?  Jesus is dan die hele tyd besig om dié tekens wat God se genadejaar aankondig, te doen.  Weereens sê Hy dat die enigste teken wat hulle sal kry, is die teken van Jona, soos Hy vroeër al gesê het.  Daarmee verwys Hy na sy kruisdood soos ons ook later meer van sal lees in die hoofstuk.

Hy breek die gesprek met hulle op betekenisvolle wyse af – soos Matteus sê: “Hy het hulle agtergelaat en weggegaan.”  Die gesprek sou eers later weer hervat (hfst. 19).  Die Fariseërs se onbegrip leer ons dus dat die probleem nie lê by hulle intellektuele vermoëns nie, maar by hulle ontvanklikheid.  Hulle is soos die grond langs die pad waar die Bose die saad oppik net ná dit daar gesaai is.