Job 28 vorm ‘n duidelike eenheid van gedagtegang, maar word nie direk in die teks self aan Job self gekoppel nie.  Baie geleerdes beskou dit daarom as ‘n onafhanklike bydrae oor die wysheid wat eintlik die antwoord van God in hfst. 38-42 vooruitloop.  Soos dit egter in die kanoniese vorm van Job ingevoeg is, vorm dit ‘n belangrike deel van sy bepeinsing van wat met hom gebeur, nie net as ‘n reaksie teenoor sy drie vriende nie, maar ook as ‘n verantwoording van wat hy glo.  Die wysheid is net by God te vinde.  Dit leer selfs Job se ongelukkige ervaring van verlies hom.

Die tema van hierdie besondere bepeinsing van Job word in vers 12 en 20 gevind: “Maar die wysheid, waar word dié gevind (vers 20: waar kom dit vandaan), waar is die woonplek van die insig?”  Die antwoord is dat dit nie in die kennis en vaardighede van die mynbou – een van die grootste tegnologiese vooruitgange van dié tyd – gevind word nie (28:1-11).  Wysheid is nie ‘n optelsom wat gemaak word aan die hand van alles wat jy weet of kan doen nie.

Die wysheid word ook nie in die wonder van die natuur of ekonomiese voorspoed gevind nie (28:12-19).  Wysheid is nie iets wat jy kan verkry deur wetenskaplike studie of deur die verwerwing van rykdom nie.  Wysheid is net by God en in die ontsag en eerbied vir Hom te vinde. Dit sluit egter nie net jou hart en gesindheid in nie, maar ook om tegelykertyd die moreel-etiese keuse te maak en uit te voer om die kwaad te vermy (28:20-28).  Wysheid betrek jou hart en verstand in jou verhouding met en afhanklikheid van God.

Inleiding op Job 29-31

Job se woorde in hfst. 29-31 word meesal as ‘n afsluitende alleengesprek beskrywe.  Job se betoog in die inleidende vers word immers effe anders aangekondig as in vorige toesprake: “Daarna het Job voortgegaan om sy saak te stel.”  Gewoonlik het daar met die aankondiging van sy gesprek met die drie vriende net gestaan: “Toe het Job begin praat.” (3:1)  Of: “Job het weer gepraat.” (6:1; 9:1; 12:1; 16:1; 19:1; 21:1; 23:1; 26:1)  Of: “Job het voortgegaan.” (27:1).

Dit wil dus voorkom asof die deel wat volg ‘n soort opsommende afsluiting van sy betoog is om met die Here in gesprek te tree en ‘n antwoord te kry op wat in sy lewe gebeur het.  Hoofstuk 31:40 kondig ook die einde van Job se woorde aan.

Maar Elihu se woorde in hfst. 32-36 is egter ook ‘n direkte reaksie op Job en sy drie vriende se gesprek.  Elihu kla immers in 32:14: “Met my het Job nog nie geargumenteer nie.”  Hy is ook negatief oor die drie vriende: “Met julle argumente sal ék hom nie aanpak nie.”Hieruit kan ‘n mens agter kom dat daar tog ‘n wisselwerking is tussen sy toespraak (32-36) en dié drie hoofstukke (29-31) sowel as die vorige drie gespreksrondtes tussen Job en sy drie vriende (3-27).

Elihu se vierdelige toespraak is dus ook ‘n antwoord op hierdie toespraak van Job.  Trouens, Elihu verwoord doelgerig sy woorde as ‘n antwoord aan Job en sy drie vriende: “Luister na my … ek het geluister na julle argumente.” (32:10-11).  Hoewel hfst. 31:40 dus die einde van Job se woorde in dié drie hoofstukke aankondig, en daarmee die einde van alles wat hy te sê gehad het, is daar tog ‘n eksplisiete verband tussen Elihu se woorde en Job se laaste woorde.  Daar is dus ‘n element van ‘n gesprek tussen Job en Elihu te bespeur, al was dit net van Elihu se kant af só bedoel.

Job keer terug na die hede en beskryf in die eerste plek die diep skaamte en vernedering wat hy ervaar met roerende metafore.  Hy word gespot deur mense wat normaalweg op geen manier ‘n invloed in die gemeenskap het nie, mense op wie ander neersien, hyself inkluis.  En hy ervaar dat dit eintlik God is wat hom weerloos en hulpeloos maak voor hulle (30:1-18).

Dan skeur daar uit sy binneste in die tweede plek ‘n gebed om hulp, wat eintlik op ‘n manier nog meer vernederend is, want dié God wat hy aanroep, luister nie na hom nie, antwoord hom nie in sy smeking om hulp nie.  Sy vroomheid het hom niks in die sak gebring nie.  Hy het die goeie verwag, maar rampe het hom getref (30:19-31).

Job sluit sy toespraak af met ‘n verklaring van sy verbintenis tot vroomheid.  Van die nostalgie van die verlede waarin hy die vreugde gesmaak het as God se vertroueling (hfst. 29), regdeur die pyn van ‘n toe hemel waarin hy nie meer God se stem kon onderskei nie (hfst. 30), gaan staan hy steeds vas in sy oortuiging om die Here te bly dien, al bars die bottel (hfst. 31).

In ‘n voëlvlug deur al die kontekste waarin hy lewe, wy hy uit oor sy vaste voorneme om te volhard in vroomheid in die konteks van sy familie en gemeenskap – die belangrikste konteks soos ‘n mens uit die feit dat dit die helfte van die verse beslaan, kan sien – sy ervaring van rykdom, die versoekings van afgodery, die uitdagings van vyande, sy hantering van sy werksmense en vreemdelinge, sy standvastigheid om sy sonde nie te verberg nie, en selfs om ekologies verantwoord op te tree.