Tag: Wie is God?

Die Here sê: “Mense met insig moenie spog met hulle kennis nie. Sterk mense moenie grootpraat oor hulle krag nie. Ryk mense moenie roem in hulle rykdom nie. Laat hulle wat wil grootpraat, spog dat hulle My ken, en begryp dat Ek die Here is wat reg en regverdig is, wie se liefde onfeilbaar is, en dat dit ook die dinge is wat My bly maak. Ek, die Here, het dit gesê!” (NLV)

Die Here spel hier die regte verhouding met Hom uit, dít waarop alle mense moet fokus, die mense met insig, die mense met krag, en die mense met rykdom.  Die enigste insig, krag en rykdom lê in Godskennis. Wat God bly maak, is helder en duidelik: onfeilbare liefde (lojaliteit), reg (justice) en regverdigheid (billikheid). Dit is hoe Hy is. Dit is wat Hy van ons verwag.

1. Waar het jy nog groei nodig in jou lewe in terme van liefde, reg en regverdigheid?

2. Dat liefde, reg en regverdigheid belangriker is as insig, krag en rykdom bly ’n fundamentele feit. Dit is waarop ‘n mens fokus as jy die Here ken en Hom in alles wil erken. Hoe hanteer jy egter die konflik wat dit bring met wêreldse insig, krag en rykdom?

3. Lees die verse later vandag weer om jou aan liefde, reg en regverdigheid te herinner en dit deel van jou normale lewenstyl te maak.

4. Jy kan later vanaand die gedeelte weer lees in die konteks van Jeremia 9 sowel as my bydrae daaroor: Jeremia 9:3-26 – Hulle weier om My te erken.

1. Wat bid jy met die eerste drie bedes in die Ons Vader – Matteus 6:9-10?

2. Lees my antwoord en oordink dit.

Dat ons U reg sal ken. Dat U ons deur u Woord en Gees sal regeer. Dat almal hulle eie wil prysgee.Ek bid dat almal U sal heilig, roem en prys in al u werke. Ek bid dat almal hulle hoe langer hoe meer aan u koningsheerskappy sal onderwerp. Ek bid dat almal u wil sonder teëpratery sal gehoorsaam, want u wil alleen is goed.

3. Lees die verhaal van Jesus se gebed in Getsemane in Matteus 26:36-46. Wat tref jou?

4. Lees my beskrywing daarvan. Hoe help dit jou om die gebed om God se wil beter te verstaan?

Jesus lê sy eie wil neer in gebed al kos dit Hom die kruisdood In die eerste deel van die Ons Vader bid ons dat God bó alles belangrik sal wees. Jesus wys vir ons hoe dit werk toe Hy in Getsemane bid vir krag om God se wil te doen. Hy was baie ontsteld en benoud en het met sy gesig plat teen die grond gebid dat hierdie lydensbeker van Hom weggeneem sal word. “Doen nogtans nie soos Ék wil nie, maar soos Ú wil.” Drie keer het Hy só gebid tot Hy vrede gekry het om God se wil te doen, al sou dit Hom die kruisdood kos.

5. Sluit af deur die Ons Vader te bid in jou eie woorde.

In Matteus 6 fokus Jesus op die lewe van geregtigheid. Nadat Hy ses sleutel aspekte uit die wet in die stryd vir geregtigheid op die tafel gesit het, fokus Hy op hóé mens die lewe van geregtigheid beoefen. 

En onthou, die dele uit die wet omsluit eintlik almal met wie jy in ‘n verhouding is.  Mense wat naby aan jou is soos huweliksmaats, en mense wat jou teenstanders en selfs jou vyande is.  Mense wat jou kwaad maak en ontstel met hulle dwaasheid en “nikswerdgeid”, sowel as jou verhouding met jouself, waarin dit belangrik is om reg te kyk, reg te praat en reg op te tree teenoor dié wat jou kwaad (kan) aandoen.

Doen liefdadigheid in die geheim; die Vader sal jou beloon

Die eerste ding wat Jesus in hierdie deel van sy toespraak doen, is om skynheiligheid in die nakom van godsdienstige pligte te ontbloot. As jy dit doen net om gesien te word, het jy geen beloning by die Vader in die hemel nie (vers 1).

Liefdadigheid, net soos gebed en vas, is deel van jou lewe met God, wat wel mense se lewens aanraak, maar nie bedoel is om jouself in die kalklig te stel nie.  Dié wat liefdadigheid ontvang moet God in die liefdesdaad raaksien. Dit moet nie tot jou eie voordeel uitgebasuin word sodat mense jou kan prys nie (vers 2).

Jesus waarsku dus onomwonde teen die gevaar van liefdadigheid ter wille van die aansien wat dit die een gee wat ‘n liefdesdaad verrig.  Die linkerhand moet nie weet wat die regterhand doen nie. Jy moet ernstige stappe neem dat jou beuel nie geblaas word vir jou goeie dade nie (vers 3).

Waar jy liefdadigheid in die geheim doen, is daar die belofte van God wat jou sal beloon, want Hy sien in die verborge (vers 4).

Skynheiligheid is ‘n groter probleem as wat ons baie keer besef. Selfs net om jou goeie dade só te doen dat ander jou kan raaksien, is al skynheilig. Jou fokus moet wees op God self wat barmhartig is. Jy moet vanuit jou verhouding met God uitreik en hulp verleen. Dit is die pad van heiligmaking waar sy eer en heerlikheid jou lewe volmaak.

Lees Matteus 6:5-15

5“En wanneer julle bid, moenie wees soos die skynheiliges nie, want hulle hou daarvan om in die sinagoges en op die straathoeke te staan en bid sodat hulle deur die mense gesien kan word. Amen, Ek sê vir julle: Hulle het hulle beloning ontvang.

6Maar wanneer jy bid, gaan in jou kamer in en sluit jou deur en bid privaat tot jou Vader; en jou Vader wat dinge sien wat privaat is, sal jou beloon.

7En wanneer julle bid, moenie baie woorde gebruik soos die heidene nie, want hulle dink dat hulle oor hulle baie woorde verhoor sal word.

8Moet dan nie soos hulle wees nie, want julle Vader weet wat julle nodig het voordat julle Hom vra.

9So moet julle dan bid:

Ons Vader in die hemel,

laat u Naam geheilig word.

10Laat u koninkryk kom.

Laat u wil op die aarde geskied,

soos in die hemel.

11Gee ons vandag die brood

wat ons nodig het.

12En vergewe ons ons sondes,

soos ons ook dié vergewe het

wat teen ons sondig.

13En laat ons nie in versoeking kom nie,

maar verlos ons van die bose. (‘n Aantal minder goeie manuskripte het ook nog want aan U behoort die koningskap en die krag en die heerlikheid vir altyd. Amen)

14Want as julle mense hulle oortredings vergewe, sal julle Vader in die hemel julle ook vergewe.

15Maar as julle mense nie vergewe nie, sal julle Vader julle oortredings ook nie vergewe nie.”

6:5 Dieselfde as wat vir liefdadigheid geld, geld ook vir die gebede. Jesus wys nie openbare gebede af nie. Dit was net dat die skynheiliges die sinagoges en die straathoeke uitgekies het vir vertoon. Daarom hierdie voorskrif. Gebed is nie ‘n vertoning vir mense nie, maar ‘n eerlike toenadering tot God.

6:6 Jesus raai sy volgelinge aan om eerder na hulle binneste kamer (tameion) te gaan. Dit was waarskynlik die binneste kamer in die Joodse huise wat as pakplek gedien het en nie vensters gehad het nie.  Hulle moet die deur toemaak en daar in die verborgenheid tot die Vader bid, want God weet immers wat hulle nodig het en sal hulle privaat gebede beloon. Hulle kan staatmaak op God se alwetendheid in gebed.

6:7-8 Jesus skryf ook voor dat hulle nie met woorde moet mors soos die heidene nie, want God weet wat hulle nodig het nog voordat hulle vra.  Weereens word God se alwetendheid as ‘n gerusstelling en aanmoediging tot gebed gebruik.

Dan leer Jesus hulle hoe om te bid. Let op hoe die gebed met God begin: met lofprysing, met verlange vir die koninkryk, en met ‘n aanvaarding van wat God begeer. Dit is eers dan wat die gebed fokus op ons behoeftes aan kos, vergifnis en beskerming.

6:9 Die eerste bede begin met die erkenning van God se Vaderskap wat tot die heiliging van sy Naam moet lei. Ons vertroue is op Hom gerig. Hy sal immers veel eerder antwoord as wat aardse pa’s dit sou doen. Dit is ook ‘n gebed dat God se eer bó alles sal staan; dat daar ontsag vir Hom sal wees oor die hele aarde; dat mense Hom sal ken soos Hy waarlik is; dat almal God sal heilig, roem en prys in al sy werke.

6:10 Die tweede bede fokus op sy Koninkryk wat moet kom, beide in terme van sy heerskappy in die wêreld as in sy kinders se lewe. Dit is ‘n versugting dat dinge op aarde reggestel sal word soos God dit van die begin af bedoel het (Rom 8:26) en dat almal hulle al hoe meer sal onderwerp aan sy koningsheerskappy. God moet alles en in almal wees.

Die derde bede fokus daarom op sy wil wat op aarde moet geskied presies net soos Hy dit in die hemel besluit het  (vgl Openb 4-5!); dat mense hulle sonder teëpratery aan God se wil sal onderwerp, want sy wil alleen is goed. Dit beteken natuurlik dat ‘n mens jou eie wil prysgee soos Jesus in Getsemane dit gebid het: “Moet nogtans nie doen soos Ek wil nie, maar soos U wil.” (Matt 26:39,42).

6:11 Die vierde bede: “Gee ons vandag die brood wat ons nodig het,” kan op verskillende maniere verstaan word. Dit wentel om die verskillende betekenisse wat die Griekse byvoeglike naamwoord “epiousio”, wat normaalweg as “daaglikse” vertaal word, kan inhou.

• Epiousio kan as “daaglikse” brood verstaan word: “Gee ons vandag ons daaglikse brood.” Dit is die normale manier waarop dit verstaan word, en maak sin in die lig van ander uitsprake van die Here wat sê dat ons ons nie oor die dag van môre moet bekommer nie. Dit is ook soos die manna wat net vir die dag wat dit gegee is, vars gebly het, behalwe op Vrydae wat dit ook tot die Saterdae gehou het.
• Epiousio kan ook “bestaan” beteken. Dan kan ons vertaal: “Gee ons vandag ons bestaansbrood.” Dit maak eweneens sin dat dit gaan oor die kos wat ons nodig het om van te lewe. Dit is soos Peterson dit dinamies vertaal: “Keep us alive with three square meals.”
• Epiousio kan ook “die volgende dag” beteken. Dan kan ons vertaal: “Gee ons vandag ons brood vir môre.” Dit maak ook sin as ‘n mens dit in die aand bid met die oog op die volgende dag.
• Epiousio kan ook “toekoms” beteken. Dan kan ons vertaal: “Gee ons vandag ons brood vir/van die toekoms.” Dit maak vir baie geleerdes sin, want dit beteken dat ons eintlik bid dat God se beloftes vir die toekoms vandag waar sal word.

Die keuse is joune! Wat maak vir jou die meeste sin?

Ons erken met hierdie gebed dat God die enigste Bron is van alles wat goed is, en dat al ons inspanning en werk nie kan slaag sonder God se gawes en seën nie. Ons stel daarom ons vertroue in Hom en sy voorsiening alleen en nie in enige menslike voorsiening nie.

6:12 Die vyfde bede se laaste deel is eintlik in die verlede tyd geskrywe. Ons bid dus dat God ons sal vergewe, soos ons ons skuldenaars vergewe “het”, dws reeds in die verlede vergewe het. Dit is nogal belangrik in die lig van die waarskuwing in die volgende verse dat God met ons sal maak, soos ons met ander doen, spesifiek in terme van vergifnis. Die Griekse woord opheilēma  wat met “sonde” vertaal is, dra die betekenis van morele skuld oor.

6:13 Die sesde bede: “Laat ons nie in versoeking kom nie”, kan ook vertaal word as: “Lei ons nie in (‘n tyd van) toetsing nie” wat retories verstaan kan word as “laat ons nie sondig nie”. Dit maak vir my baie sin, want God kan niemand versoek nie, en die gebed gaan mos eintlik oor die feit dat ons van God vra om ons digby Hom te hou, sodat ons nie afdwaal deur ons sonde nie.

Die frase: “verlos ons van die Bose,” is ‘n beter vertaling as: “bewaar ons van die Bose”. Dit gaan oor die verlange dat God finaal met die Bose sal klaarspeel. Die Bose (ponerou) kan ook onpersoonlik verstaan word, maar verpersoonliking maak vir my hier beter sin weens die bepaalde lidwoord wat daarmee saam gebruik word. Dit is ook hoe dit gebruik word in Matt. 5:39.

Die byvoeging “Want aan U behoort …” wat soms in later manuskripte voorkom, is waarskynlik liturgies bygevoeg, en kom uit ‘n aanhaling uit die OT, 1 Kronieke 29:11.

6:14-15 Daarby lewer Jesus dan ‘n stukkie ekstra kommentaar op die vyfde bede waarmee Hy daaraan ‘n belangrike prominensie verleen: As julle vergeef, sal die hemelse Vader julle ook vergeef; as julle egter nie vergeef nie, sal die Vader julle ook nie vergeef nie.  Dit versterk die idee van hoofstuk 5 dat ons lewe daarop gefokus moet wees om van vyande vriende te maak. Geseënd is die vredemakers …

Boodskap en betekenis

Matteus gee hierdie ses aspekte van Jesus se Ons Vader gebed weer wat as omvattende model vir ons “binneste kamer” gebed kan dien.  Dit is ‘n raamwerk wat regtig as ‘n omvattende raamwerk vir ons eie gebede kan dien.

Drie daarvan het met God self te make:

1. Laat u Naam geheilig word;
2. Laat u koninkryk kom;
3. Laat u wil geskied – op die aarde soos in die hemel.

Drie daarvan het met onsself te make:

• Gee ons vandag ons daaglikse brood;
• Vergeef ons ons sondes – omdat ons ook hulle vergeef het wat teenoor ons gesondig het;
• Laat ons nie in versoeking kom nie – maar verlos ons van die Bose.

Leer dié gebed uit jou kop uit in ‘n vertaling wat jy verkies, en bid dit gereeld.

 Hier is ‘n pragtige voorbeeld uit The Message (Peterson):

                  Our Father in heaven,

                  Reveal who you are.

                  Set the world right;

                  Do what’s best—

                  as above, so below.

                  Keep us alive with three square meals.

                  Keep us forgiven with you and forgiving others.

                  Keep us safe from ourselves and the Devil.

                  You’re in charge!

                  You can do anything you want!

                  You’re ablaze in beauty!

                  Yes. Yes. Yes.

1. Lees Heidelbergse Kategismus 116-121 en dink na oor die Ons Vader.

116 Vraag: Waarom is die gebed vir die Christene nodig?

Antwoord: Omdat dit die vernaamste deel van die dankbaarheid is wat God van ons eis (a): En omdat God sy genade en Heilige Gees alleen aan hulle wil gee wat Hom met hartlike versugtinge sonder ophou daarom bid en daarvoor dank (b).

(a) Ps 50:14. (b) Matt 7:7; Luk 11:9, 13; 1 Tess 5:17.

117 Vraag: Hoe moet ‘n gebed wees wat God behaag en deur Hom verhoor word?

Antwoord: Ten eerste moet ons alleen die enige ware God wat Hom in sy Woord geopenbaar het (a), van harte aanroep (b) vir alles waarvoor Hy ons beveel het om te bid (c). Ten tweede moet ons ons nood en ellende reg en grondig ken (d) sodat ons ons voor sy majesteit kan verootmoedig (e). Ten derde het ons hierdie vaste grond (f) dat Hy ons gebed, hoewel ons dit nie verdien nie, tog ter wille van die Here Christus sekerlik wil verhoor (g) soos Hy dit vir ons in sy Woord beloof het (h).

(a) Op 19:10; Joh 4:22-24. (b) Rom 8:26; 1 Joh 5:14; Jak 1:5. (c) Joh 4:24; Ps 145:18. (d) 2 Kron 20:12. (e) Ps 2:11; 34:19; Jes 66:2. (f) Rom 10:14; Jak 1:6. (g) Joh 14:13;16:23; Dan 9:18. (h) Matt 7:8; Ps 27:8.

118 Vraag: Wat het God ons beveel om van Hom te bid?

Antwoord: Alle geestelike en liggaamlike behoeftes wat Christus saamgevat het, in die gebed wat Hy self aan ons geleer het (a). (a) Jak 1:17; Matt 6:33.

119 Vraag: Hoe lui hierdie gebed?

Antwoord: Ons Vader wat in die hemel is, laat u Naam geheilig word, laat u koninkryk kom, laat u wil geskied, soos in die hemel net so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood, en vergeef ons ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe; en lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.

(a) Matt 6:9-13; Luk 11:2-4.

120 Vraag: Waarom het Christus ons beveel om God as ons Vader aan te spreek?

Antwoord: Sodat Hy heel aan die begin van ons gebed in ons die kinderlike vrees en vertroue op God sal wek. Dit moet die grond van ons gebed wees, naamlik dat God deur Christus ons Vader geword het, en dat Hy ons veel minder dit wat ons van Hom in die geloof bid, sal weier as wat ons vaders aardse dinge ons ontsê (a).

(a) Matt 7:9-11; Luk 11:11-13.

121 Vraag: Waarom word hier bygevoeg: wat in die hemel is?

Antwoord: Sodat ons van die hemelse majesteit van God nie aards moet dink nie (a) en van sy almag alles verwag wat ons vir liggaam en siel nodig het (b).

(a) Jer 23:23, 24; Hand 17:24, 25, 27. (b) Rom 10:12.

2. Loof die Here in gebed vir die spesifieke wysheid en insig wat die geloofsbelydenisse jou gee oor die Ons Vader.

Jesus het vir die dissipels gesê: “Hou aan bid dat julle nie aan versoeking sal toegee nie.” Jesus het Hom toe van hulle afgesonder. Daar het Hy gekniel en gebid: “Vader, as U wil, neem hierdie beker van My af weg. Laat nogtans nie my wil nie, maar u wil geld!” Daar het ’n engel uit die hemel aan Jesus verskyn en Hom versterk. Terwyl Hy intense angs beleef, het Jesus nog ernstiger gebid. Sy sweet het soos druppels bloed geword wat op die grond drup. Nadat Jesus van die gebed opgestaan en by die dissipels gekom het, kry Hy hulle aan die slaap, gedreineer deur die hartseer. Hy sê toe vir hulle: “Waarom is julle aan die slaap? Staan op en bid dat julle nie aan versoeking sal toegee nie.” (NLV)

Die intensiteit van Jesus se lyding neem toe met die worsteling in Getsemane.  Die stryd is nie net swaar weens dít wat vir Hom voorlê nie, maar ook omdat dié wat Hy gekies het om saam met Hom te wees, nie in staat is om Hom bystaan nie, en Hy diep alleen en eensaam in sy stryd voel. 

1. Wat leer jy hieruit oor gebed en die gemeenskap met ander gelowiges?

2. Selfs die engel wat Jesus kom versterk, is nie genoeg om te keer dat sy sweet (in die nag!) soos bloeddruppels van Hom af tap nie. Wat leer jy hieruit oor gebed en die erns daarvan?

3. Lees die verse later vandag weer om jou te herinner aan die behoefte aan ondersteuning wat ons almal in gebed het. Wie is daar wat jou ondersteuning nodig het? Wie kan jou ondersteun?

4. Jy kan later vanaand die verse weer lees in die konteks van Lukas 22 en my bydrae daaroor: Lukas 22:1-71 – Die Seun van God ly vir ons.