Tag: Spreuke

Om “vas te val” by ‘n gedagte

Dit is goed om “vas te val” by ‘n teks en dit diep te oordink.  Jy hoef glad nie skuldig te voel dat jy nie al die ander verse goed deurdink het nie.  Hier is 35 verse in die hoofstuk, en jy kan ‘n paar uur nadink net oor die eerste een, soos ek amper vandag gedoen het!  Stel jou dus oop vir die werk van die Heilige Gees om dié vers of twee wat jou roer, raak te sien, en dink dan daaroor na met die Lectio Divina metode: silencio, lectio, meditatio, oratio, contemplatio, en incarnatio.  Die woorde rol so lekker van ‘n mens se tong af, maar dit beteken maar net: word stil voor die Here, lees ‘n gedagte of vers deeglik, dink diep daaroor na, bid daaroor, geniet God se teenwoordigheid, en gaan leef dit.

Wat vir my uiters interessant is, is dat hierdie twee temas, die temas van wyse woorde en welvaart, eksplisiet met mekaar verbind word (13:2).  Dit leer ons dat welvaart baie keer juis kom deur die waardering van wyse woorde – dié van God (13:13) en dié van die wyses (13:14).

Die gedeelte begin met ’n klem op leerbaarheid (12:1) wat ’n goue draad verskaf waaraan ’n mens die onderskeie losstaande spreuke kan ophang:

• Die wyse luister na raad – 12:15;
• Die wyse laat sy pad vir hom wys deur ’n vriend – 12:26.

Welvaart, gemeenskap en mag

Let op hoe die temas van welvaart, gemeenskap, en mag (money, sex and power) byvoorbeeld inmekaar gevleg word:

• Welvaart – Die gesegde “Business is business” moet eintlik “Business is God’s business” heet.  Hy hou daarvan as besigheid regverdig is (11:1). Rykdom bring jou nie ver met God nie, wel om sy wil te doen (11:4). Wins wat op ’n verkeerde manier verwerf word, hou nie vir altyd nie (11:18). Vrygewigheid lei – anders as wat ons dink – tot oorvloed (11:24). Gewillige verkopers maak honger kopers se harte bly! (11:26). Regverdigheid is ’n beter basis vir die lewe as rykdom (1:28). Nalatigheid lei tot verlies (1:29).
• Gemeenskap – Skoonheid kan nie ’n gebrek aan oordeel verbloem nie (1:22).
• Mag – Magsmisbruik hou nie vir ewig nie (11:7).

• Vers 2-5 handel oor die breë tema van welvaart – vlyt maak ryk – en die onderskeie rolle wat God en lewenstyl daarin speel.  Die tema van God se seën word in ’n hele paar verdere verse uitgespel reg deur die hoofstuk: (gee lewe – 16; seën ipv swoeg – 22; gee begeertes – 24; gee lang lewe – 27) en die rol wat jou lewenstyl speel (aanvaar bevele – 8; leef opreg – 9; soek die waarheid – 10; bedek aanstootlikhede – 12; ontvang krag IN die regverdige opregte lewe – 29).
• Vers 17-21 handel oor die breë tema van woorde en die effek wat dit persoonlik en publiek het: fokus op woorde wat geluk bring – 11; loop nie te koop met kennis nie – 14; is leerbaar – 17; tel sy woorde – 19; sorg met sy woorde vir ander – 21; weet om gepaste dinge te sê – 32. Woorde maak dus saak!