Tag: Levitikus

Die reeks opdragte van God uit die tabernakel aan Moses en nou ook aan Aäron (Lev. 10:8; Lev. 11:1) oor die offers (Lev. 1-7) en die priesterlike orde (Lev. 8-10) word nou opgevolg met die beskrywing van rituele reinheid geïllustreer in terme van reinheid en onreinheid soos dit in hulle dieet, geboortes, siektes, uitskeidings sowel as die hantering van die tabernakel gehandhaaf moet word – Levitikus 11-15.  Die eerste deel van die Levitiese Kodeks sal met die beskrywing van die Groot Versoeningsdag in Levitikus 16 afgesluit word.

Onthou dat heiligheid aan die een kant die betekenis gehad het van afgesonder of gewyd teenoor algemeen of gewoon (ongewyd).  Hoe nader jy aan die Here – die volmaakte Heilige – gekom het, hoe groter was die voorskrifte vir jou afsondering of heiliging aan Hom.

Heiligheid was soos konsentriese sirkels vanaf die Allerheiligste deel van die Tabernakel wat uitkring van volmaak heilig na volledig onheilig.  Heiligheid is dus gedefinieer in terme van die nabyheid of afstand van die Heilige, Jahwe.

Gekoppel hieraan was die onderskeid tussen rein en onrein. Iets wat rein was, was iets wat in die breë aan sy normale funksie of riglyne voldoen het, ‘n staat van heelheid en volmaaktheid, sonder gebreke of siektes.  Iets wat onrein was daarenteen, was iets wat in die breë abnormaal, gebroke of onvolmaak geword het deur siekte, misbruik of sonde.

Rein en onrein was daarom ‘n polariteit van normaal of abnormaal, heel of gebroke, volmaak of onvolmaak, in orde of buite orde, hetsy deur intrinsieke eienskappe (bv. velsiektes soos in Lev. 13) of ekstrinsieke eienskappe (bv. deur God se bevel soos hier in Lev. 11).

Die verhaal van Nadab en Abihu maak ‘n kookpot van emosies in ‘n mens los.  Die straf vir hulle oortreding is al erg genoeg.  Maar om van ‘n pa te verwag dat hy nie oor sy seuns se dood mag treur nie, is vir ons gevoel amper onmenslik wreed.  Om dan amper nóg ‘n tragedie te beleef met die oortreding van Aäron se ander twee seuns, Eleasar en Itamar, laat ‘n mens met ‘n diep ontsteltenis in jou gemoed.  Hy het amper al vier sy seuns op een dag verloor!  As die heiligheid van God só ‘n destruktiewe effek op die gebrekkige diens van priesters – wat na alles sy dienaars is – kan hê, hoe sal enigiemand ooit met vrymoedigheid Hom kan of wil dien?

Tot jy agterkom dat dit juis die punt van hierdie verhaal is.  Dat dit presies die emosie is wat die verhaal by jou moet wakkermaak.  Hierdie verhaal wil reg aan die begin van die offerkultus die boodskap aan die volk deurgee dat God se heiligheid onverbiddelik is.  Hy vereis onverdeelde trou.

Genadiglik is dit so dat Hy reiniging en vergifnis gee deur die verskillende offers.  Maar sy genade moet ‘n mens op geen manier verlei om te dink dat sy wil op enige manier geïgnoreer of gedwarsboom kan word nie.  Jy kan nie self besluit hoe jy Hom wil dien nie.  Hy het alleen die soewereine gesag om nie net die wet neer te lê nie, maar te verwag dat dit nagekom sal word.  Sy genade is nie goedkoop nie en word nie uitgedeel sonder dat die straf vir oortredings deur iets of iemand gedra word nie (Eks. 34:7).

Hartley gebruik die voorbeeld van elektrisiteit (Word kommentaar).  Elektrisiteit is ‘n wonderlike nuttige krag as ‘n mens versigtig en nougeset daarmee omgaan.  Die oomblik as jy egter die reëls van die hantering van elektrisiteit verbreek – aan ‘n oop lewendige draad raak – raak elektrisiteit ‘n potensieel destruktiewe krag.  Dieselfde in ons verhouding met God.  Sy heiligheid gee lewe.  Waar ons egter nie ontsag het vir sy heiligheid nie, daar verteer dit ons.

Met Aäron en sy seuns se bevestiging en inhuldiging na sewe dae se feesviering verby, is hulle gereed om die roeping wat die Here die priesterlike geslag gegee het, uit te voer.  Die eerste taak wat hulle moet verrig is om die volk voor te berei om die Here te ontmoet.  Die Here wil aan die volk in sy heerlikheid verskyn.  Daarmee sal die Tabernakel ingewy word om as die ontmoetingsplek van God met sy volk te dien.

Interessant genoeg moet Aäron weereens ‘n sondeoffer bring, dié offer wat bedoel is vir reiniging en vergifnis van konkrete sondes.  Sommige Joodse geleerdes dink dat dit terugverwys na die sonde van die goue kalf om as’t ware die laaste oorblyfsels van daardie gebeurtenis uit sy geheue uit te wis.  Daarmee saam word ‘n brandoffer gebring om vir sy sondige natuur versoening te doen.

Dit open die weg vir die volk om vier offers te bring, soos wat die priesters reeds met hulle bevestiging en inhuldiging gedoen het: ‘n bokram as sondeoffer as reiniging en vergifnis van hulle persoonlike konkrete sondes, ‘n bul en ‘n ram as brandoffer vir hulle sondige natuur, ‘n maaltydoffer as herinnering aan die gemeenskap met God en mekaar, sowel as ‘n graanoffer as herinnering aan die destruktiewe krag van die suurdeeg van die sonde en ‘n oproep om getrou te bly aan die verbond wat God met hulle gesluit het waarvan die sout by die graanoffer die teken was.  Soos met die priesters was die skuldoffer nie nou al nodig nie.

Na die reeks opdragte van God uit die tabernakel aan Moses met instruksies oor die vyf tipe offers wat die Israeliete moet bring in hoofstuk 1-7 volg in hoofstuk 8-10 die instruksies vir die priesterlike orde wat die inhuldiging van die priesters volgens Eksodus 29 se opdragte, die eerste offers van Aäron, en die oordeel oor twee van Aäron se twee seuns, Nabab en Abihu, gaan insluit.

Eerste aan die beurt is die inhuldiging van die priesters, Aäron as hoëpriester en sy seuns as priesters.  Hulle word afgesonder, gereinig (met water, wat ‘n mens laat dink aan die NT doop), beklee, gesalf, en bevestig vir hulle dienswerk.  Die detail van die verrigtinge is reeds in Eksodus 29 beskrywe en kom dus in hoofsaak ooreen daarmee.  Vergelyk my bydrae: Eksodus 29 – Afgesonder en bevestig as God se verteenwoordigers.  Die hele gemeente van Israel is daarom teenwoordig as getuies van Moses se uitvoering van God se opdragte rondom die priesterlike orde.

Die laaste twee hoofstukke van die eerste deel van Levitikus fokus op verskillende fyner reëlings rondom die vyf offers – brandoffers, graanoffers, maaltydoffers, sondeoffers, en skuldoffers – vir die aandag van die priesters.  Dit handel veral oor die prosesse wat gevolg moet word, om bv. die vure aan die gang te hou en die altare skoon te maak, en wat die priesters moet doen met dié dele wat vir hulle gebruik bedoel is.

Dit is ook moontlik dat van hierdie reëlings mettertyd bygevoeg is by die oorspronklike opdragte aan Moses soos ‘n mens kan aflei uit die feit dat uit die nege perikope in dié twee hoofstukke, vyf daarvan as opdragte aan Moses vanuit die Tabernakel gegee word, aangedui met die formule: “die Here het vir Moses gesê” en vier van die perikope heel in die algemeen as “reëlings oor” of “waar …” aangedui word.  Hier is ‘n lys daarvan: