Tag: Deuteronomium

Na Moses se aandag aan die publieke – (regters, konings) en godsdienstige sisteme (priesters en profete) lê hy die tweede tafel van die wet verder uit.  Die aandag aan die gesagstrukture van die publieke en godsdienstige dele van die samelewing in hoofstuk 17-18 was intiem verweef aan die vyfde gebod aan kinders om hulle ouers te eer, om hulle vaders en moeders “gewig” in die lewe te gee.  Sonder ‘n gesonde onderwerping aan gesagstrukture by die huis, sou die onderwerping aan die gesagsfigure in die samelewing altyd op losse skroewe staan.  Albei was gebaseer op dieselfde beginsel in die wet, die vyfde gebod.

Die wyse waarop oortredings van die sesde gebod hanteer word, jy mag nie moord pleeg nie, kom nou volgende in hoofstuk 19 aan die beurt waar Moses begin om oor die voorsiening van asielstede vir moord sonder opset te praat (Deut. 19:1-13).  Hy sal in die volgende hoofstukke ook nog aan ander aspekte daarvan aandag gee, veral in terme van wat in oorlog en verwante sake moet gebeur.

Daaraan koppel Moses ook oortredings van die tiende, agste, en negende gebod, jy mag nie begeer of steel nie (grenslyne verskuif), of vals getuienis lewer nie (Deut. 19:14-21).  Hy sal verder aan ook uitvoerig oor die sewende gebod (bv. Deut. 24) praat.  Dit is regdeur duidelik dat die Tien Gebooie die basis is van alles wat hy aan die volk deurgee.

Na die aandag aan die publieke sisteme van die regstelsel en die politiek, fokus Moses op die godsdienstige sisteme, die priesters en Leviete (Deut. 18:1-8) en die profeet wat die Here vir hulle sal gee (Deut. 18:9-22).  In die geval van die stam van Levi geld die beginsel dat hulle alles kry wat die Here toekom uit die oorvloed wat Hy vir die volk gee.  In die geval van die profeet – let op die enkelvoud – geld die beginsel dat hy, soos Moses, alles moet deurgee wat die Here vir hom in die mond lê.  Hulle word die woordvoerders van die Here.

Die volk moet daarom die profeet nougeset gehoorsaam en doelbewus en konsekwent alle ander stemme ignoreer.  Sommige dink dat Moses hier verwys na die profeteamp.  Die NT beskou dit ten diepste as ‘n verwysing na die Here Jesus Christus (Mark. 6:15; Matt. 21:11, 46; Luk. 1:76; 7:16; 24:19; Joh. 1:45; 4:19; 5:46; 6:14; 7:40; 9:17; Hand. 3:22-23; 7:37).

Ná die feeste fokus Moses op die publieke sisteme, die regstelsel (Deut. 16:18-17:13) en die konings (Deut. 17:14-20).  Soos gehoorsaamheid aan die Here die volk se alledaagse en godsdienstige lewe beïnvloed het, só moet dit die publieke sfere van die regswese en die politiek bepaal.  Daar is nie ‘n area van die lewe in God se land wat buite sy soewereine wil val nie. In alles moet Hy gehoorsaam word en deur almal, die hooggeplaastes en die gewone mense.

Die motivering om in die teenwoordigheid van die Here te lewe moes ook gereeld versterk word deur die onderskeie feeste wat die Here hulle beveel het.  Elke fees het sy oorsprong gehad in die geskiedenis van God met die volk en het dié verhouding in herinnering geroep en die genade daarvan gevier.  Daarmee is hulle ook aan mekaar in ‘n gemeenskaplike identiteit verbind.

Daarom herinner Moses hulle om die drie hoof feeste te vier: die Paasfees (fees van die ongesuurde brood), die Pinksterfees (fees van die weke) en die Huttefees.  Die Paasfees is natuurlik die eerste keer in Egipte gevier.  Lees meer daaroor by hierdie bydrae: Eksodus 12:1-42 – Die Here beskerm die Israeliete teen die vernietiger deur die bloed van die Paaslam.

Daar is ook meer oor die drie feeste in Eksodus 23 – Sorg vir geregtigheid en die geloofsgemeenskap met God se hulp, en Eksodus 34 – Ek is barmhartig en genadig, maar Ek laat niks ongestraf nie as jy nog meer agtergrond oor hierdie drie feeste wil hê.

Moses het vroeër meer volledig die voorskrifte vir die twee ander feeste gegee – die Groot Versoendag en die Nuwejaarsfees wat ook as die dag vir die blaas van die trompet bekendgestel is.  Jy kan meer lees oor al vyf feeste in hierdie vorige bydrae van my: Levitikus 23 – Vyf feeste om saam in die teenwoordigheid van die Here te vier.

Moses brei verder uit oor die wyse waarop vrygewigheid hulle onderlinge verhoudinge moet tipeer.  Hy fokus eerstens op die afskryf van skuld in die Sabbatsjaar om die siklus van armoede om te keer (Deut. 15:1-11).  Hy fokus tweedens op die verbandhoudende voorskrif om ook alle slawe vry te laat in die Sabbatsjaar met die spesifieke opdrag om hulle in staat te stel om weer op hulle voete te kom deur behoorlik vir hulle te voorsien (Deut. 15:12-18).. Nogal revolusionêr vir meer as drie millennia gelede!  Hy fokus derdens op die offer van die eerstelinge wat hulle direk aan God se eienaarskap van die eersgeborenes sedert die tiende plaag in Egipte herinner (Deut. 15:19-23).