Tag: Samuel

Dit is tragies dat Agimelek se goeie daad aan Dawid tot die uitwissing van sy mense lei.  Net Abjatar kom vry.  Ons moet egter onthou dat daar agter die skerms ‘n ander Een aan die werk is.  Die oordeel oor Eli se nageslag word  hiermee voltrek.

Abjatar self sou ‘n getroue priester in Dawid se diens bly, totdat hy die verkeerde seun, Adonia, as Dawid se opvolger sou ondersteun (1 Kon 1:7) en deur Salomo van sy priesterskap onthef word (1 Kon 2:27).  Die priesterlike voorregte van Eli se nageslag gaan van dié punt af oor op die Sadokiete.

Let op hoe Dawid deur die Here gelei word om steeds teen die grootste Israeliese bedreiging, die Filistyne, op te tree, al is hy ‘n vlugteling.  En soos Dawid telkens die Here bly raadpleeg, red die Here hom telkens uit gevaar.  Selfs Jonatan kom hom besoek om hom te bemoedig in sy vertroue op God.  Die gebeure by die Skeidingsrant is ‘n treffende illustrasie van God se beskerming.  Dit laat my dink aan Psalm 23: “Hy lei my op die regte paaie … Selfs al gaan ek deur donker dieptes …”

Dit tref my in hoeveel detail hierdie laaste pleitdooi vir Dawid se lewe voor Saul vertel word.  En hoe ingewikkeld die kommunikasie tussen Jonatan en Dawid beplan word – die “wit”-leuen oor Dawid se leë plek by die fees en die beplanning rondom die skiet van die pyle.  Dit alles loop uit op ‘n finale breuk tussen Saul en Dawid, waarin Jonatan deur Saul verkwalik word as ‘n rebelse ellendeling vir sy verkiesing van Dawid.

Saul is natuurlik reg oor Jonatan, want hy hét gekies vir Dawid, nie net weens sy liefde vir hom nie, maar ook vanweë sy erkenning van God se keuse.  Hoe roerend sê hy nie:

“Mag die Here by jou wees soos Hy by my pa was.”

‘n Tydperk van uiterste gevaar breek vir Dawid aan.  Hy is ‘n uitgeworpene in die koningshuis, sonder sy wapens en kos, en op hierdie stadium sonder enige manskappe.  En Doëg, een van Saul se manne, hou Dawid dop, as hy in Nob aankom.

Dan gebeur twee betekenisvolle goed, hy kry die swaard van Goliat en gewyde brood by die priester Agimelek.  En net hierna sou manskappe by hom aansluit, selfs sy broers.  Hy word hiermee dus toegerus vir die stryd wat kom.  Die Here is dus by hom, terwyl hy in gevaar verkeer.

Ironies dat die Gees van die Here nou oor Saul kom om hom kragteloos te maak, terwyl die Gees in hoofstuk 10 met sy salwing as koning juis kragtig in hom begin werk het.

Saul illustreer hier die tragiese eienskappe van iemand wat wispelturig en gevaarlik geraak het.  Hy tree op soos iemand wie se gees gefolterd (tormented) geraak het.  Dan is Dawid goed, en dan weer nie.  Let op hoe lede van Saul se eie gesin, Jonatan en Mikal, tot Dawid se redding kom, hoewel Saul ook later teen hulle draai.  Mikal sou dit kort hierna ontgeld deur aan ‘n ander man gegee te word, wat sy eie tragiese geskiedenis tot gevolg sou hê.  En Jonatan sou self Saul se woede moes verduur.

Die ligpunt in die verhaal is dat die Here Dawid beskerm deur sy Gees en deur mense wat vir Dawid omgee.  Dit beteken nie dat Dawid dit hiervandaan maklik sou hê nie.  Sy pad na die koningskap sou deur baie ontberinge lei.  Maar terwyl hy die pad met God loop, gee die Here wysheid en uitkoms.

En dit inspireer en bemoedig my vir die pad wat ek self in hierdie lewe moet loop, al kos dit my ook ontberinge.

Dit lyk of daar twee tradisies oor Dawid sigbaar is in hoofstuk 16 tot 18, soos ons dit hier in die oorspronklike Hebreeuse teks het.  Volgens die een tradisie het Saul reeds vir Dawid geken voor die geveg met Goliat, en volgens die ander het hy hom eers in die geveg leer ken.

Die Griekse vertaling (LXX of Septuagint) vertel die verhaal sonder 17:21-31, 41, 50 en 17:55-18:5 wat dus net met een tradisie werk, dat Saul reeds vir Dawid geken het.  Daar moes dus twee Hebreeuse tekste gewees het, die een langer, waarin die twee tradisies vervleg is, en die ander korter waarin net die een vertel is.

Om die langer teks te verstaan, kan ‘n mens uit 17:15 aflei dat Dawid om die beurt na Saul toe gegaan het en dan weer die kleinvee opgepas het.  Dit verklaar Saul se vraag aan Abner oor Dawid se afkoms in 17:55, omdat hy hom net as musikant geken het, en nou wil weet wat dan so besonders is aan sy familie dat hy so ‘n heldedaad kon verrig.

Dit wil ook voorkom of daar twee tradisies is oor wie Goliat doodgemaak het.  Hoofstuk 17 sê Dawid, maar 2 Sam 21:19 sê dat Elganan vir Goliat doodgemaak het.  1 Kron 20:5 kan moontlik die oplossing gee, wat sê dat Elganan Goliat se broer doodgemaak het.  Maar soos dit nou staan in die Bybel, lyk dit of daar twee tradisies is.

Dawid se geheim lê in sy onwrikbare geloof in ‘n lewende Here wat hom gered het uit die kloue van die leeu en die beer, en dit ook sal doen in die geveg met Goliat.  Let op hoe hy ook praat van “die Here die Almagtige” soos Hanna in haar gebed die eerste keer in die Bybel gebruik het.

Dawid leer ons dat die oorlog aan die Here behoort en dat die oorwinning nie deur swaard of spies kom nie.

Jonatan en die volk se liefde vir Dawid staan in skerp kontras met die wantroue van Saul.  Saul het bang geword vir Dawid: “omdat die Here by hom was, maar die Here het vir Saul verlaat.”  Daarom het hy allerlei planne beraam om Dawid uit die weg te ruim.  “Saul was vir goed vyandig teenoor hom.”