Tag: Samuel

Dit is met groeiende spanning wat ‘n mens dié gedeelte lees.  Die aanloop tot die oorlog op die Gilboaberg by Jisreël begin met Saul wat nie meer God se stem kan onderskei nie, nie direk deur drome nie, nie deur die bemiddeling van die priesters (met die urim en die tummim) nie , en nie deur ‘n woord van die profete onder leiding van die Gees nie.

Saul se desperaatheid word in detail geteken.  Hy is honger en bang.  En hy raadpleeg ‘n verbode dodebesweerster.  Dit alles, omdat God hom verlaat het.  Dis hartseer dat terwyl Samuel gelewe het, Saul ongehoorsaam was.  Noudat Samuel dood is, bly Saul steeds ongehoorsaam.  Hy kan nie dit oor sy lippe kry om te sê, ek het gesondig nie.  Terloops, die dodebesweerster was duidelik verbaas en doodbang dat enigiets gebeur toe sy iemand uit die dode oproep.  Dit dui aan dat dit God is wat uiteindelik van Hom laat hoor deur Samuel, en dat die dodebesweersters praktyk eintlik ‘n bedrogspul was.

Dawid word ook uitgeskakel uit die oorlog deur die besware van die ander Filistynse konings wat hom nie vertrou nie.  En in hoofstuk 30 is hy in elk geval betrokke by ‘n oorlog teen die Amalekiete, wat die leër van Israel só verswak dat hulle verslaan word en Saul en Jonatan in die oorlog (hfst 31) omkom.

Die tafel is gedek vir die onafwendbare gevolge van ‘n lewe wat nie in God se teenwoordigheid geleef word nie.  Saul se koningskap is naby sy einde.

Urim en Tummim: Dit was vermoedelik twee stene wat die priester in sy borssak gedra het vir besluitneming (Eks 28:30). Soms word net gepraat van die urim, soos hier. Hoe dit presies gewerk het, is onseker. Vermoedelik was die een ’n ja- en die ander ’n nee-stem, ofskoon daar soms nie ’n antwoord gekry is nie (1 Sam 28:6).

Die pad na die troon lê besaai met dorings!  Saul se erkenning van Dawid as ‘n beter mens as hy hou nie lank nie (hfst 24).  Op ‘n soortgelyke wyse as in die grot by die skaapkrale in En-Gedi, word Saul in Dawid se mag gegee, maar hy kies om nie vir Saul dood te maak nie.  Hoewel Saul op soortgelyke wyse as by die grot teenoor Dawid reageer – let op hoe Saul sy eie optrede as dwaas beskryf – besluit Dawid om uit te wyk uit die grondgebied van Israel.

Die opmerking oor die Here wat dalk vir Saul aanhits (vers 19), sluit aan by ’n opvatting van dié tyd (vgl. 2 Sam. 24:1), dat God agter alles besig is, met die goeie dinge wat gebeur sowel as met die slegte.  In 1 Kronieke 21, wat na die ballingskap geskryf is, is dié aksie, in die geval van Dawid in 2 Sam 24, egter aan Satan toegeskryf, omdat met tyd besef is dat sulke optredes nie direk aan God toegeskryf kan word nie, hoewel dit nie buite sy beheer geskied nie.

Let op hoe Dawid reken dat dit onmoontlik is om die Here te dien in ‘n vreemde gebied (vgl 20:6,29 waar Dawid die storie van sy familie wat op sy geboorteplek aanbid, gebruik om afwesig te kan wees by Saul).  Daar is in dié tyd geglo dat die Here net binne die landsgrense gedien kan word.  Selfs vir ‘n gelofte moes ‘n mens na die plek waar dit afgelê is, teruggaan (vgl Absalom in 2 Sam 15:7 wat dié storie van grond misbruik vir sy eie planne – amper soos Dawid, hoewel die motivering verskil).  Dit lyk selfs asof Dawid reken dat hy nou verplig word om die afgode van daardie plekke te gaan dien.  Dit gee ‘n interessante perspektief op sy behoefte om in die huis van die Here te wees, selfs ‘n huis vir Hom te bou: “Waarlik, één dag in u tempel is beter as duisend daarbuite.  Ek staan liewer by die drumpel van die huis van my God as om te woon in huise sonder God” (Psalm 84:11).

Hy gaan bly in die land van die vyand, by dieselfde Akis waar hy hom tevore kranksinnig gehou het, dié keer met sy 600 man by hom.  Hy mislei Akis deur steeds teen die Filistyne op te tree, al is hy op hulle grondgebied, maar telkens te sorg dat niemand van sy veldtogte vrykom nie.  In wese is Dawid besig om ‘n deel van die land te verower vir sy toekomstige koningskap.

Dit tref my dat die pad na die vervulling van God se roeping nie ‘n maklike pad is nie.  Maar selfs in hierdie haglike en gevaarlike situasie, kan dit net wees dat die kennis wat hy in dié tyd opdoen, hom uiteindelik goed te staan kom om die Filistyne vir goed uit die weg te ruim wanneer hy koning word na Saul se dood.  Dit is in swaar tye wat die oorwinnings gebore word.

Drie dinge tref my in die gedeelte.

1. Die eerste is die kontras tussen Nabal, met wie ‘n mens nie kan praat nie (:17), en Dawid, met wie Agajil wel kon praat (:24, 35).  Leerbaarheid en ‘n luisterende gesindheid is van die mees fundamentele verskille tussen ‘n dwase en ‘n wyse mens.  Dit is ook die verskil tussen Dawid en Saul.  Albei het verkeerde goed gedoen in hulle lewens, maar net Dawid was bereid om te luister as God hom daaroor deur die profete aangespreek het.
2. Die tweede is die ironie dat Nabal soos ‘n koning, melek (:36), feesvier, maar dwaas is soos koning Saul.  Dawid darenteen tree wys op, deur te luister na die insig wat Abigajil vir hom gee.  En daarmee stel hy ons gerus dat God se keuse van hom as regeerder, nagid (:30 – die woord beteken prins, wat ‘n meer charismatiese leierskap aandui), die korrekte een is.
3. Die derde is die les wat Nabal en Abigajil ons leer, dat inhaligheid jou inhaal, terwyl vrygewigheid jou vrymaak.  Dit is wanneer ‘n mens vasgryp aan jou goed, jou besittings net vir jou eie belange gebruik, en nie omgee vir ander nie, en nog erger, onregverdig optree teenoor dié wat jou besittings help beskerm, dat jou lewe juis in gevaar kom.  Vrygewigheid darenteen stel jou vry om op God te kan vertrou vir wat jy nodig het.
   

Dit is asof die lig van die Nuwe Testament hier in Dawid se optrede deurskyn.  Dawid het Saul in sy mag in die grot by die skaapkrale.  Dit is asof die Here self vir Saul in Dawid se mag gee.  Maar Dawid slaan nie sy hand aan Saul se lewe nie.  Selfs die mantelpunt wat hy ongemerk afgesny het, pla sy gewete.

Geen wonder nie dat Saul hard aan die huil gaan nie, toe hy agterkom wat gebeur het.  Hy erken dat Dawid ‘n beter man is as hy, dat hy kwaad met goed vergeld, en dat Dawid ‘n weldaad aan hom bewys het, al is hy sy vyand.  Dit is asof die stryd tussen goed en kwaad in Saul se gemoed hier na die oppervlak kom, en ‘n mens hom wil-wil jammer kry, totdat ‘n mens in hoofstuk 26 weer gaan lees van Saul se agtervolging van Dawid, en ‘n mens besef dat Saul die stryd gewonne gegee het, en dat die kwaad doodgewoon die oorhand in sy lewe gekry het.

Dawid tree ongelooflik wys en koninklik hier op.  Hy skep ruimte vir God om op te tree, deurdat hy weier om die reg in eie hande te neem.  En dit alles is gebaseer op sy vertroue dat die Here sal sorg, sy saak sal behartig, en reg sal laat geskied aan hom.  Dit is inspirerend en bemoedigend.