Die boek Job begin in hfst. 1-2 met die vraag na vroomheid in ‘n situasie van verlies.  “Sal Job vroom bly, al word hy sonder rede geruïneer?”  Aanvanklik neem die Satan al Job se goed sonder rede van hom weg (hfst. 1).  Daarna is dit sy gesondheid wat sonder rede van hom af weggeneem word (hfst. 2).

Die antwoord wat in Job se lewe uitspeel, is dat hy vroom bly, selfs al word hy sonder rede geruïneer, en al is hy onbewus van die oorsake van sy ellende.  Job sê oor sy verlies: “’As ons die goeie van God aanvaar, moet ons nie ook die slegte aanvaar nie?’  Onder alles het Job met geen woord gesondig nie.” (2:10).

Die vraag na sy vroomheid in verlies en die antwoord hierop word op dramatiese wyse in vyf tonele in die twee hoofstukke vertel.

Die Satan bly skepties oor Job se vroomheid – 2:1-6 – Vierde toneel

Job se integriteit blyk intakt te bly.  Tot die Here se vreugde.  Tot die Satan se argwaan.  Let op met hoeveel trots die Here oor Job se lojaliteit praat: “Hy het vroom gebly, al het jy My daartoe gebring om hom sonder rede te ruïneer.”

Let op hoe die Here daarmee eintlik die Satan uitnooi om twee goed agter te kom. Een, dat dié eksperiment rondom Job se vroomheid in verlies eintlik verniet was, onnodig, redeloos.  Twee, dat dié eksperiment geslaag het.  Job het vroom gebly al is hy sonder rede geruïneer.

Die Satan bly egter skepties oor Job se vroomheid.  Hy dink dat ‘n mens wel alles sal gee wat jy het, selfs die lewe van jou kinders, as jy maar net self in die lewe kan bly: “Maar raak nou net aan sy liggaam en kyk of hy U dan nie in u gesig vervloek nie.”

In wese bly die Satan natuurlik eintlik skepties oor God self.  Hy bevraagteken eintlik hiermee God se status op aarde.  Hy sê hiermee op verskuilde wyse dat God nie genoeg is vir mense nie, dat God nie geëer word ómdat mense sy Naam eer en aan Hom verbind is, kom wat wil nie, maar ómdat hulle sy seën wil bly geniet.  God se invloed in mense se lewe word dus met die Satan se sinisme in twyfel getrek. Mense dien Hom ómdat Hy vir hulle goed is.  Daarsonder sou hulle Hom die rug toekeer.

In drie roerende gedeeltes begin Job om sy geboortedag te vervloek, soos Jeremia ook later sou doen (Jer. 20:14-18).  Job sou in die eerste plek verkies het om glad nie gebore te word, en dus nooit te bestaan het nie (3:1-10).  Hy sou in die tweede plek verkies het om by geboorte te sterf, en nooit te gelewe het nie, uitgedruk met ‘n reeks van drie waaroms (3:11-19).  Hy sou in die derde plek verkies het om eerder nou te sterf, as om verder te lewe, ook uitgedruk met ‘n reeks van drie waaroms (3:20-26 – die waaroms word veronderstel, hoewel dit eintlik net in vers 20 in die teks voorkom).

Hoewel Job dus nie direk die Here self vervloek nie – soos die Satan verkeerdelik voorspel het, en waartoe sy vrou hom aangemoedig het – veroordeel hy dit dat God hom in die lewe geroep het: “Waarom moes God dan die lewenslig gee aan ‘n man wat net swaar kry.” (3:20).

Dit is nie dat hy soseer God blameer vir sy lot nie.  Hy druk hier net die diepte van sy emosie uit.  Die lewe is vir hom geen plesier meer nie.  Waarom dan lewe?  Soos Clines (Word) opmerk: “here we are invited to view the man Job in the violence of his grief.”

Job se drie vriende kan nie meer stilbly nie en begin hom antwoord.  In drie gespreksrondtes sal hulle telkens om die beurt hulle perspektief op die ellende van Job gee.  En Job sal ook telkens met hulle in gesprek tree, al dink hy nie veel van hulle argumente nie.  Hulle is immers volgens hom onbetroubare (6:15) en hopelose troosters (16:2) wat hom met sinlose praatjies probeer troos. Hulle troos is eintlik net bedrog (21:34).  Hulle moes liewer stil gebly het soos in die begin.

Elifas se bydrae hier in Job 4-5 is die langste bydrae van die drie vriende.  Hulle bydraes raak interessant genoeg al hoe korter soos die gesprek ontvou.  Sofar neem in die laaste rondte nie eers ‘n spreekbeurt nie.  Job se bydraes daarenteen neem egter toe in lengte in die loop van die gespreksrondtes.

Elifas praat in die eerste rondte veral uit sy persoonlike ervaring van die lewe.  Hy is baie oortuig dat hy reg is, soos ‘n mens agterkom uit sy gebruik van die woorde ek en ooit.

Ek gee albei bydraes oor Elifas se eerste gesprek ter wille van dié wat dit as ‘n eenheid wil lees.  Jy kan dit ook oor twee dae lees.  Die volgende bydrae oor Job se antwoord, word dus eers Woensdag geplaas.

Die mens is vir swaarkry gebore – 5:2-7

Elifas se prentjie van die lewe kom nou aan die orde: “Die mens is vir swaarkry gebore, en sy lewe is kortstondig soos ‘n vonk wat opskiet.” Alle mense is eintlik dwase om te dink dat dit anders is – en by implikasie Job ook, soos ‘n mens aflei uit die voorbeeld wat hy gee van die ramp wat die dwase se huis en kinders tref.

Ellende, sê hy, kom egter nie sommerso uit die grond uit op nie.  Dit is deel van die lot van die mens en ‘n loon vir sy dwaasheid.  Eina!