Author: Chris van Wyk

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

In ‘n voortsetting van die vorige beskrywing word gefokus op ‘n derde situasie waar mense in die dwaasheid van ‘n rebelse optrede teenoor God in die nood gekom het, maar tog steeds ervaar het dat toe hulle na Hom roep, Hy hulle daaruit gered het.

Bid die Psalm

“Sommige mense was dwaas in hulle opstand en het weens hulle eie sondes gely. Al hulle eetlus was weg, en die dood was naby. “Here, help ons!” het hulle geroep in hulle nood, en Hy het hulle uit al hulle ellende gered. Met ’n woord wat Hy gestuur het, het Hy hulle genees, en hulle van die dood weggeruk. Laat hulle die Here loof vir sy liefde, en vir al sy wonderdade aan hulle. Laat hulle dankoffers bring en met vreugde van sy dade vertel.” NLV

Boodskap en betekenis

Rebellie teen God het nooit goeie gevolge nie. Soos die Psalmis metafories sê, dit kan jou selfs aan kos laat walg, só swaar is die ellende wat rebelle kan tref. Maar, die evangelie in die Psalm is, God hoor selfs rebelle se hulpgeroep en maak hulle met een woord gesond (moontlik ‘n verwysing na die boodskappe van hoop wat deur die profete oor Israel in ballingskap uitgespreek is). Interessant dat rebellie daarmee eintlik as ‘n soort siekte geteken word wat deur God se genesende hand verwyder word as Hy om hulp genader word! Laat ‘n mens met nuwe oë kyk na van die genesingsverhale in die NT waar Jesus ook telkens vergifnis aanbied saam met of selfs voor die genesing (Luk. 5:17-26).

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Die tweede situasie waarin God vir sy goedheid en getrouheid gedank word, is die uitlei uit gevangenis waarmee waarskynlik steeds aan die beëindiging van die ballingskap gedink word.

Bid die Psalm

“Sommige mense was in duisternis, in diep donkerte, ellendige gevangenes in ysterboeie. Hulle het in opstand gekom teen die voorskrifte van God. Die leiding van die Allerhoogste het hulle geminag. Daarom het Hy hulle onderwerp deur hulle harde arbeid te laat doen; hulle het gestruikel, en daar was niemand om te help nie. “Here, help ons!” het hulle geroep toe hulle in nood was, en Hy het hulle uit al hulle ellende bevry, hulle uit duisternis en somberheid gered, en hulle boeie stukkend gebreek. Laat hulle die Here loof vir sy liefde en vir al sy wonderdade aan mense. Want Hy breek koperdeure af, en kap ystertralies stukkend.” NLV

Boodskap en betekenis

Die beskrywing van die donker, die diep duisternis, die feit dat hulle gevangenes in ellende en in boeie was, dui in die eerste plek waarskynlik op die ervaring van die ballingskap. Die rede daarvoor word ook aangegee: hulle verset teen die bevele van God. “Hulle het die leiding van die Allerhoogste in die wind geslaan.” In hulle nood het hulle egter om hulp geroep en God het hulle bevry uit hulle ellende. Die metaforiese taal beteken dat dit ‘n Psalm is wat ons ook vandag in enige ander situasie van gevangenisskap kan gebruik: om die Here te smeek om ons uit ons ellende te bevry en van somberheid te red. Want, dit is wie Hy is. Hy doen steeds wonderdade aan sy mense, breek metafories die koperdeure af, en kap die ystertralies stukkend.

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Die 5de Psalmboek (Ps. 107-150) werk meesal met die veronderstelling dat die terugkeer uit ballingskap al plaas gevind het (vgl. Ps. 107:2-3: “So moet die mense sê wat deur die Here bevry is, dié wat Hy uit hulle nood bevry het en uit baie lande versamel het, uit die ooste en die weste, die noorde en die suide.”). Die Psalms in hierdie versameling prys God vir sy heerskappy oor die nasies en fokus op die toekoms wat deur Hom moontlik word vir sy volk. Psalm 107 funksioneer dus as ’n inleiding vir hierdie deel en roep almal op tot lof: “Dank die Here, want Hy is goed! Sy trou ken geen einde.” Daarmee gee die Psalmis vir gelowiges van alle tye beide ‘n belydenis en ‘n gebed, ‘n lofprysing en ‘n herinnering, ‘n stelling oor God se karakter en ‘n sug na God se ingrype in hierdie wêreld. Die Psalm kan in 3 dele opgedeel word. Die inleiding (vers 1-3) dank God vir sy goedheid en getrouheid. Die middelste gedeelte spel as voorbeeld daarvan ses situasies uit waarin God sy goedheid en getrouheid bewys het (vers 4-41). Die Psalm eindig met die blydskap wat dit vir God se mense gee (vers 42-43). Die Psalm nooi dus almal wat op God vertrou uit om in watter situasie hulle ook al hulleself bevind, die Here om uitkoms en voorsiening te vra. Ons lees en bid dit in 6 dele (ek kombineer die inleiding met die eerste situasie en kombineer die laaste situasie met die slot).

Bid die Psalm

“Dank die Here, want Hy is goed! Sy trou ken geen einde nie. Hulle wat deur die Here gered is, sal sê dat Hy hulle verlos het van die vyand, en dat Hy hulle versamel het uit baie nasies uit die ooste en die weste, uit die noorde en die suide. Sommige mense het in ’n dorre land rondgedwaal, in ’n woesteny; maar die pad na ’n bewoonde stad kon hulle nie kry nie. Hulle was honger en dors, hulle was heeltemal uitgeput. “Here, help ons!” het hulle geroep, en Hy het hulle uit hulle nood gered. Hy het hulle op die regte pad gelei, na ’n stad waar hulle kon woon. Laat hulle die Here loof vir sy liefde, en vir sy wonderdade aan mense. Want Hy les die dors van hulle wat dors is, en versadig hulle wat honger is met goeie dinge.” NLV

Boodskap en betekenis

Psalm 107 begin met die tema van terugkeer na die land as bewys van God se getrouheid. Daarom is hierdie psalm ook ’n danklied wat God se goedheid besing. Die psalm beskryf vervolgens die eerste van ses situasies waarin God voorsien: Hy bring verdwaaldes weer op die regte pad. Soos mense wat in die woestyn rondswerf, sonder ’n stad om in te woon, uitgehonger en dors, het hulle na hulp gesmag. Die beeld roep waarskynlik die woestynervaring van die Uittog uit Egipte op, maar dien terselfdertyd as ’n metafoor vir die terugkeer uit die Babiloniese ballingskap. Toe hulle in hulle nood na die Here geroep het, het Hy hulle gehoor en uit hulle ellende gered. Hy het hulle op die regte pad gelei en hulle veilig by ’n bewoonde stad laat uitkom. Hiermee sluit Psalm 107 aan by die boodskap van Psalm 1. Psalm 1:6 verklaar dat “die Here die pad van die regverdiges ken”. Hierdie “ken” dui nie bloot op kennis nie, maar op God se beskerming. Daarom vertaal die NIV die vers met: “the Lord watches over the way of the righteous.” Psalm 107:7 eggo dieselfde waarheid: “Hy het hulle op die regte pad gelei, na ’n stad waar hulle kon woon.” Omdat God sy volk ken en oor hulle waak, is hulle bestemming nie aan toeval oorgelaat nie. Psalm 107 neem dus die belydenis van Psalm 1 op en besing hoe die Here sy mense veilig lei na die bestemming wat Hy vir hulle bestem het.

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Psalm 106 sluit met die genadige boodskap dat die Here nooit sy troue liefde laat vaar nie. Hy het telkens weer ingegryp en ’n verandering gebring, ter wille van Homself, ter wille van leiers wat intree, en ter wille van die mense self wat aan Hom behoort.

Bid die Psalm

“Baie kere het Hy sy volk verlos, maar hulle het opstandig gebly en verder in hulle sondes weggesink. Tog het Hy hulle ellende raakgesien, en geluister na hulle hulpgeroep. Hy het gedink aan sy verbond met hulle, en Hy was genadig op grond van sy onfeilbare liefde. Hy het bewerk dat hulle veroweraars hulle met medelye behandel het. Here ons God, red ons! Versamel ons weer uit die nasies sodat ons u heilige Naam kan prys, in U bly kan wees, en U kan loof. Geseënd is die Here, God van Israel, van ewigheid tot ewigheid! Laat die hele volk sê: “Amen!” Prys die Here!” NLV

Boodskap en betekenis

God se verstommende genadige ingrype in die verlede, ten spyte van die volk se sonde en opstand en God se weersin in die volk, is die basis vir die hoop verlossing. God se troue liefde is vir ewig. Dit sien ons in die verhaal van die opstaan en val, opstaan en val van die volk van Israel. Telkens red die Here hulle weer. Hoekom? Want Hy is fundamenteel goed. En Hy wys dit deur sy troue liefde. God se troue liefde is daarom die basis vir ons eie vertroue op God. In sy troue liefde sien ons God se goedheid en motiveer dit ons om ten spyte van watter situasie ons ons ook al in mag bevind, ons Hom om uitkoms kan nader. Dit is op God se genade wat ons onsself kan verlaat, dié Een wat ewig is en goed, en dit wys in sy troue liefde.

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)

Die fokus van hierdie Leesplan is gemeenskap met God. Ons begin telkens met die bid van die Ons Vader, bid dan die Psalm met ‘n tyd van nadenke, en sluit ons gebedstyd af met ‘n kort Lofprysing. Die idee is dat jy na die Ons Vader die kort gedeelte oor die teks en konteks van die Psalm lees, daarna die Psalm met aandag deurlees, en dan vers vir vers in jou eie woorde (hardop as dit kan) bid. Daarna kan jy die kort bydrae oor die boodskap en betekenis lees vir nadenke. Sluit met die bid van die Lofprysing. Die middag en aand bid jy net die Ons Vader, die Psalm, en die Lofprysing.

Ons Vader

“Ons Vader wat in die hemele is, laat u Naam geheilig word. Laat u koninkryk kom. Laat u wil geskied, soos in die hemel, so ook op die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood. En vergeef ons ons sondes, soos ons ook ons skuldenaars vergeef. En laat ons nie in versoeking kom nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.” (Matt. 6:9-13)

Teks en konteks

Die Psalmis fokus in hierdie gedeelte op vier gevalle van die volk se sonde en opstand in die land Kanaän wat noodwendig tot die toorn van die Here en sy straf gelei het deur die instrument van die vyandige nasies.

Bid die Psalm

“Israel het nie die nasies uitgeroei soos die Here hulle beveel het nie en het eerder met die nasies vermeng en hulle bose gewoontes aangeleer. Hulle het die nasies se afgode vereer, en dit het vir hulle ’n strik geword. Hulle het hulle seuns en dogters aan demone geoffer. Hulle het onskuldige bloed vergiet, bloed van hulle seuns en dogters wat hulle geoffer het aan die afgodsbeelde van Kanaän, en so die land met bloed bevlek. Hierdie dade het hulle onrein gemaak, net soos iemand wat egbreuk pleeg. Die Here se toorn het teen sy volk ontbrand, en Hy het sy eie volk verafsku. Hy het hulle oorgegee aan die nasies; hulle haters het oor hulle geheers. Hulle vyande het hulle verdruk en aan hulle mag onderwerp.” NLV

Boodskap en betekenis

Elkeen van die verhale van opstand het met direkte oortredings van God se duidelike bevele aan die volk te make:

1. Hulle het nie die ander volke uitgeroei nie (vgl. die opdrag daartoe in Num. 33:52; Deut. 7:16, 24 en die verskeie verhale in Josua waar dit nie nagekom is nie, bv. Jos. 9; 15:63) – vers 34;
2. Hulle het met die heidene vermeng (vgl. die opdrag daarteen in Deut. 7) – vers 35;
3. Hulle het die afgode van die heidene begin dien (vgl. die duidelik opdrag daarteen in die wet van Eks. 20 en Deut. 5 – vers 36;
4. Hulle het hulle seuns en dogters aan veldduiwels (demone) geoffer wat die land besoedel het (vgl. die verbod in Lev. 20:1-6 en God se afgryse daaroor in Jer. 19:3-5 wat Hom oortuig het om hulle deur die ballingskap te straf) – vers 37-38;

Die Psalm sal wel afsluit met die boodskap van hoop wat daar in God se genade opgesluit lê ten spyte van hulle groot afvalligheid. Vandag moet ons egter deeglik die gevolge van direkte oortredings van God se bevele ter harte neem en ons ook weens ons eie sondes onsself voor God verootmoedig.

Lofprysing

“Weet vandag en verstaan dat die Here God is; Hy alleen is God in die hemel en op die aarde.” (Deut. 4:39)