Tag: Eksodus

Die volk bring meer as wat nodig is – Eks. 36:2-7

Ná die ongelooflike tragedie van die goue kalf waarin die volk, mans en vroue, hulle goue oorringe aan ‘n afgodsbeeld afgestaan het, word die offergawes vir die bou van die tabernakel ‘n oorvloedige stroom wat gou meer was as wat nodig was.  Soveel so dat Moses heel gou die proses van die insameling van die offergawes moet stopsit.  Daar was meer as genoeg.  Daar was selfs oor.  En onthou dat dit vrywillig was, soos elkeen in sy hart en gees hulle voorgeneem het.  Wat ‘n omdraai in die lewe van die volk!  Van losbandige opstand téén God na ‘n oorvloed van offers áán God.

Laat ‘n mens dink aan die Here Jesus wat in Simon die Fariseër se huis die vrou se geskenk van die albaster fles met geurige olie loof waarmee sy sy voete gesalf het: “Ek sê vir jou, omdat haar sondes wat baie is, vergewe is, daarom bewys sy baie liefde. Maar hy vir wie min vergewe is, bewys min liefde.” (Luk. 7:47).  Dit is duidelik dat hulle waarskynlik ‘n ontmoeting vóór die episode in Simon se huis gehad het.  Lees meer in my onlangse preek daaroor: Die vrou wat Jesus se voete met geurige olie gesalf het.

Die bou van die tabernakel – Eks. 36:8-38

Hierop volg die uitvoering van die instruksies oor die tabernakel wat gegee is in Eks. 26:1-37.  Ek het reeds meer oor die betekenis van die onderskeie dele daarvan in daardie hoofstuk gesê.  Lees daar meer oor die tentdoeke en bedekkings se geestelike betekenis wat die volk aan sleutel elemente van hulle verhouding met die Here moes herinner.  Dit was ook van die begin af duidelik dat God se teenwoordigheid in die tabernakel ‘n betekenis sou hê vir die hele heelal.

Die tafel is nou gedek vir die bou van die Tabernakel.  Die Here se instruksies is volledig gegee in Eksodus 25-31.  Die toorn van die Here oor die afvalligheid van die volk net die goue bulkalf is afgeweer deur Moses se bemiddeling in Eksodus 32-34.  In die volgende ses hoofstukke van Eksodus 35-40 sal die uitvoering van God se opdrag dus gegee word, in baie opsigte ‘n herhaling van die gedetailleerde beskrywings in Eksodus 25-31.

Ek gee weer in tabelvorm die ooreenkomste, dié keer aan die hand van die orde van die uitvoering van die opdrag, sowel as die unieke bydraes wat hier geplaas is:

Moses se middelaarskap bly op die voorgrond in hoofstuk 34 waarin hy die opdrag kry om weer twee plat klippe voor te berei dat die Here die Tien Gebooie vir ‘n tweede keer daarop kan skryf.  Die Here sal dan ook aan sy versoek voldoen om sy heerlikheid aan Moses van agter af ten toon te stel – Eks. 34:1-7.  Dit lei tot Moses se verdere versoek dat die Here hulle ongeregtigheid en sonde sal vergewe en hulle as God se “eiendom” sal aanneem.  Die Here hernuwe daarop die verbond met die volk en gee ‘n verdere twaalf voorskrifte wat hulle moet gehoorsaam, ‘n soort kultiese Twaalf Gebooie – Eks. 34:8-27.  Dit word opgevolg met ‘n beskrywing van die heerlike afloop van hierdie verbondsluiting wat ‘n verheerliking van Moses insluit.  Sy gesig het geblink van die heerlikheid van die Here – Eks. 34:28-35.

Die diepste impak van die destruktiewe gevolge van die sonde lê altyd in die afstand wat kom tussen God en die mens.  Soos Jesaja eeue later sou verklaar: “Die arm van die Here is nie te kort om te help nie en sy oor is nie te doof om te hoor nie.  Dit is julle oortredinge wat skeiding gebring het tussen julle en julle God, dit is julle sondes wat maak dat Hy Hom nie aan julle steur nie en nie na julle wil luister nie.” (Jes. 59:1-2).  Die rede vir die afstand lê nooit in God opgesluit nie, maar in die sonde en moedswilligheid van sy mense.

Daarom wil die Here nie saamtrek met die volk na Kanaän nie, al sou Hy steeds sy belofte om die beloofde land vir hulle te gee, uitvoer.  Net sy engel sou saamtrek, anders sou Hy waarskynlik genoodsaak wees om die volk uit te wis weens hulle moedswilligheid – Eks 33:1-6.  Moses slaan egter ‘n tydelike tent van ontmoeting op buite die kamp om as middelaar tussen God en die volk op te tree, sodat hulle as’t ware van ver af die interaksie wat hy met God het, kan gadeslaan en benut – Eks. 33:7-11. Uiteindelik gebruik hy dié tent van ontmoeting om die Here te oortuig om dié besluit om nie saam te trek nie, te heroorweeg – Eks. 33:12-23.

Die episode van die goue bulkalf staan vir altyd as ‘n herinnering aan die eerste en grootste versoeking vir die Godsvolk om ander gode náás Jahwe te aanbid, om God op hulle eie terme te aanbid en nie op Syne nie.  Die gevolge daarvan kan altyd in die moreel-etiese konsekwensies gesien word.  Waar ander of eensydige “prentjies” van God as verklaring vir Hom gebruik word, kan sy wil vir die lewe (die Tora) geïgnoreer word soos ons hier in die onvermydelike “losbandigheid” van die volk kan sien, die tweede grootste versoeking vir die Godsvolk.

Jou Godsbeeld bepaal jou mensbeeld.  Waar jy sekere aspekte van God bo ander verhoog, bv. die klem vandag op God se genade en insluiting, sal jy geneig wees om sonde oor te sien en sondige praktyke goed te keur, dinge wat deur ander aspekte van ‘n Bybelse Godsbeeld aangespreek word, bv. God se toorn en verkiesing.  God se genade maak net sin in die lig van sy toorn, soos Romeine 1-3 so helder uitlê.  God se insluiting maak net sin in die lig van die verkiesing, soos Romeine 9-11 so helder uitlê.

Lees dus hierdie gedeelte met groot aandag, omdat hier fundamentele aspekte van ons Godsverhouding neergelê word.  Die tragedie van die goue bulkalf – Eks. 32:1-6 – word opgevolg deur die toorn van God – Eks. 32:7-14.  Dit is alleen wanneer ‘n mens dít goed begryp dat jy die triomf van die genade en vergifnis van God – Eks. 32:15-35 kan raaksien in die gedeelte: “Toe het die Here daarvan afgesien om die ramp waarvan Hy gepraat het, oor sy volk te bring.”