Ons kom by die vyfde en in vele opsigte die belangrikste fase van die verbondsgeskiedenis in Genesis.  Dit is die familiegeskiedenis van Jakob, maar word ook die Josef-siklus genoem, omdat Josef so ‘n belangrike rol in hoofstuk 37-50 speel. Trouens, Josef is die eerste persoon wat in die familiegeskiedenis van Jakob genoem word en is die hoofkarakter waarom dié uitmuntend saamgestelde verhaal wentel.

‘n Mens kan die verhaal in twaalf episodes indeel wat ook die manier vorm waarop ons dit gaan lees:

1. Josef die dromer word ‘n slaaf in Egipte – Gen. 37
2. Tamar word in die gelyk gestel teenoor Juda – Gen. 38
3. Josef weerstaan Potifar se vrou – Gen. 39:1-20
4. Josef lê drome uit in die tronk – Gen. 39:21-40:23
5. Josef se lot word dramaties verander – Gen. 41
6. Jakob se seuns word deur God uitgedaag in Egipte – Gen. 42
7. Jakob stuur Benjamin na Egipte in die hoop dat God hulle goedgesind sal wees – Gen. 43
8. Juda pleit vir Benjamin se lewe toe God hulle sonde aan die lig bring – Gen. 44
9. Josef omhels sy broers en verklaar dat alles God se werk was – Gen. 45
10. Jakob trek Egipte toe en herenig met Josef – Gen. 46
11. Jakob seën die farao sowel as Josef se twee seuns – Gen. 47-48
12. Jakob seën sy seuns met die oog op die toekoms – Gen. 49-50

Die verhaal van Tamar en Juda word waarskynlik hier vertel om ‘n kontras tussen Juda se dreigende afvalligheid en uiteindelike losbandigheid te trek met Josef se absolute getrouheid en volhardende selfdissipline in die volgende hoofstuk.  ‘n Mens kan ten minste die volgende vier kontraste tussen die verhaal van Juda en Tamar en dié van Josef en Potifar se vrou trek:

1. Juda trek op eie inisiatief weg van sy broers en bekende omgewing en gaan woon tussen die Kanaäniete. Josef word deur Juda se toedoen in Egipte aan Potifar verkoop as ‘n slaaf.  Dit stel beide bloot aan ‘n heidense omgewing.
2. Juda raak deel van sy heidense omgewing deur met Bat-Sua ‘n Kanaänitiese vrou te trou. Hy loop daarmee die gevaar dat sy huishouding aan afgodery en onsedelikheid blootgestel sal word. Dit is waarskynlik geen wonder dat sy seuns nie die guns van die Here geniet nie, want Er was in die oë van die Here ‘n slegte man, en Onan ook so.  Josef bly aanvanklik selibaat en bly daarmee gehoorsaam nie net aan die geloofsgemeenskap se sedelike norme nie, maar nog belanriker, aan die Here.
3. Juda ignoreer Tamar se regte toe sy eie seuns haar regte vertrap. Josef beskerm Potifar se regte deur sy vrou se onsedelike voorstelle dag vir dag te weerstaan.
4. Juda slaap by ‘n “prostituut” ná sy vrou oorlede is en sy drange vir hom te veel word. Josef vlug uiteindelik van die verleiding van Potifar se vrou al bring dit hom in die tronk, omdat hy aan die Here getrou wil bly: “U is sy (Potifar se)  vrou.  Hoe kan ek só ‘n verkeerde ding doen.  Ek sal mos teen God sondig!” (Gen. 39:9).

Juda se verbintenis met die Godsvolk kom dus in gedrang.  Dit is moontlik dat sy gewete hom gepla het oor sy bose planne met Josef; dat hy nie sy pa in die oë kon kyk, omdat hy hom soveel leed aangedoen het nie; dat hy nie geweet het hoe om die situasie reg te stel nie en hom oorgee aan die versoekings en verleidings van sy omgewing.

Die evangelie van Juda se verhaal is egter ‘n stukkie goddelike ironie.  Juda word gered deur juis dié vrou wat hy aanvanklik ignoreer, misbruik as “prostituut” en wil doodmaak toe sy swanger word buite die huwelik.  Trouens, dit is die begin van ‘n omkeer in sy lewe waarvan ons die ontwikkeling in die verloop van Josef se verhaal kan agterkom.

Die verhaal van Josef en Potifar se vrou word waarskynlik in die eerste plek hier vertel om ‘n kontras met Juda se dreigende afvalligheid en uiteindelike losbandigheid te trek.  Nog belangriker is egter in die tweede plek dat Josef se onkreukbare karakter bevestig word wat sy betroubaarheid in die uiteindelik hantering nie net van die wel en weë van mens en dier in Egipte in die vooruitsig stel nie, maar veral in die hantering van die boodskap wat hy van God af vir farao en die res van die mense moet bring.

Josef onderskei homself dus op uitnemende wyse in die vreemde, aanvanklik in die wyse waarop hy sy baas bly dien selfs in die uitdaging van slawerny.  Hy bly in die huis van Potifar en is suksesvol in alles wat hy aanpak.  Soveel só dat Potifar hom goedgesind is en aanstel oor al sy besittings.  Dit het vir Potifar nog meer dividende opgelewer, want die Here het nou ook sy huis gesëen.

Die skrywer is egter baie duidelik daaroor dat sy sukses in die vreemde te danke was aan die feit dat die Here by Josef was en dat dit die rede was waarom dit so goed gegaan het met Josef en met Potifar.  “Dit was oor Josef dat die Here dit gedoen het. Die seën van die Here het gerus op al Potifar se besittings, dié in sy huis en dié in die veld.”  Dit word heel eerste as die rede vir Josef se sukses genoem.

Drie frases in vers 21 struktureer die volgende fase van Josef se lewe in Egipte.  Terwyl Josef daar in die tronk was: 1) “was die Here by hom”, en 2) “het Hy Josef sy troue liefde laat ondervind”, sodat 3) “die tronkbewaarder hom goedgesind geword het.”

Hoewel Josef dus van ‘n slegte situasie as slaaf in Potifar se huis na ‘n nog slegter situasie in die koninklike tronk beweeg het, is die bepalende faktor steeds die Here se teenwoordigheid in Josef se lewe. Nie net was die teenwoordigheid van die Here by Josef nie, maar die Here het sy lojaliteit, sy besondere troue liefde (die Hebreeuse ḥě·sěḏ) steeds aan Josef bewys.  Daarom was die tronkbewaarder hom goedgesind en plaas hom bykans onmiddelik in beheer van al die gevangenes in die tronk.  Hy was nou verantwoordelik vir alles wat hulle daar moes doen.  Josef was só goed in sy organisastoriese en leidinggewende vermoëns dat die tronkbewaarder eintlik na niks meer omgesien het nie.  Alles was in Josef se hande, soos dit uiteindelik van die hele Egipte waar sou word.

Josef – die sewentienjarige tiener wat dertien jaar lank in die tronk vergeet is – se lot word dramaties in sy dertigste jaar verander (1885 v.C.).  Hy word gevra om farao se drome te interpreteer en bestyg met die positiewe uitleg daarvan die hoogste posisie wat enigiemand in Egipte kon beklee, uitgesonderd die koning.

Josef se status word van ‘n vergete slaaf in die tronk verander na ‘n vrugbare leier wat nie net die volk van Egipte help om die voorspoed van hulle oes ekonomies voortreflik te bestuur nie, maar vir die hele wêreld in hongersnood ‘n uitkoms te bied. Sy twee kinders kry name wat dié twee aspekte van sy lewe simboliseer: vergete (Manasse) en vrugbaar (Efraim).  “The vale of tears has proved to be the valley of soul making.” (Wenham).