Filemon – Versoening tussen werkgewers en werknemers

Interessant genoeg is die vier gevangenis briewe (Filippense, Filemon, Kolossense, Efesiërs) waarskynlik deur Onesimus self (Kol 4:9) en Tigikus (Kol 4:7,9; Ef 6:21) afgelewer in die vroeë sestiger jare van die eerste eeu, moontlik op dieselfde reis.

Let op hoe Paulus dié brief struktureer.  Na die aanhef en bekendstelling wy Paulus eers uit oor die goeie getuienis wat hy hoor van Filemon se liefde en geloof, wat die motivering word vir die tweede deel van die brief, waarin Paulus vir Filemon op verskillende wyses motiveer om Onesimus met oop arms terug te verwelkom.

Inleiding: 1-3

Let op hoe Paulus die huiskerk van Kolosse insluit in sy boodskap aan Filemon, sowel as Affia, moontlik sy vrou, en Argippus, moontlik sy seun.

Dank vir die groot impak van Filemon se geloofslewe: 4-7

Let op hoe Filemon se liefde en trou uitgespel word in terme van beide die verhouding met die Here Jesus Christus self, sowel as in terme van die gemeenskap van gelowiges.  Dit is dan ook die motivering vir Paulus se oproep in die volgende deel van die brief, dat hy bid dat Filemon ‘n nog dieper insig sal kry in al die goeie dinge wat ons vir Christus kan doen.  Soos sy geloofslewe ander se lewe verkwik het, wil Paulus graag hê dat ook Onesimus daarby ingesluit sal word.

Paulus tree in vir Onesimus: 8-22

Let op hoe Paulus doelbewus die gesag waarmee hy Filemon sou kon aanspreek om Onesimus terug te neem, onderspeel – sy ouderdom, sy apostelskap, sy status as gevangene twv Christus – en liewer ‘n aanspraak maak op die liefde van Christus waarvoor Filemon bekend geraak het.

Maar, dan neem Paulus wel ook moontlike frustrasie in ag wat Filemon steeds kon ervaar weens die gebrek of skade wat hy vroeër aan die hand van Onesimus gely het, en bied aan om persoonlik daarvoor te vergoed, sodat Filemon vrywilliglik die band met Onesimus kan herstel.  Hy bekragtig die versoek deur dit in die naam van die Here te doen, waarmee hy natuurlik te kenne gee dat dit die eintlike motivering tot gehoorsaamheid is.

Groete: 23-25

Paulus sluit die brief af met groete en ‘n paar mededelings oor die mense wat saam met hom is (hulle word ook in Kol 4:10-14 genoem):

• Epafras is saam met Paulus ‘n gevangene, en word verbind met die stigting van die gemeente van Kolosse (Kol 1:7).
• Markus  is waarskynlik die skrywer van die evangelie van Markus en neef van Barnabas (soos ons in Kol 4:10 lees).
• Aristargos is een van die bekeerlinge in Tessalonika wat ‘n medewerker van Paulus geword het (Hand 20:4; 27:2).
• Demas het kort hierna die teenswoordige wêreld lief gekry het en na Tessalonika vertrek (2 Tim 4:9-10).
• Lukas is die skrywer van die evangelie van Lukas en die Handelinge van die Apostels.

Dié brief het waarskynlik die gewenste uitwerking gehad, en volgens die vroeë kerkvaders word Onesimus later die biskop van Efese.   Voorwaar ‘n wonderlike getuienis van versoening en die wonder van ‘n nuwe begin.

‘n Mens sien hier ook dat die hele instelling van slawerny nie regtig versoenbaar met gemeenskap binne die kerk sou kon wees nie.  Al het dit dus lank geneem hierna, voor slawerny inderdaad wêreldwyd afgeskaf is, het hierdie verhaal kennelik ook daarin ‘n rol gespeel.