Datumvolgorde van die NT boeke

Codex Sinaiticus: Matteus 6:4-32

Ek het ‘n navraag gekry oor die kronologie van die NT boeke en briewe.  Hier is ‘n kort bydrae daaroor.

Die NT is nie kronologies geskrywe nie en ook nie kronologies geplaas in ons Bybel nie. Die vier evangelies en Handelinge word altyd eerste geplaas, omdat die evangelies die bron van die hele boodskap van Christus is, en die res van die NT die skrywes van die apostels is wat daarop gebaseer is. Daarom word die dertien briewe van Paulus ná die evangelies en die Handelinge van langer na korter geplaas, en dan die res van die briewe van die ander apostels sowel as die Openbaring van die apostel Johannes.

Die NT is dus in sy samestelling duidelik die boodskap van Christus soos dit in die evangelie van Jesus Christus self (evangelies en Handelinge) en die boodskap van die apostels (briewe en die Openbaring) na vore kom.

Ons het wel ‘n idee van die volgorde waarin Paulus se briewe geskryf is, maar dit is gebaseer op ’n hele reeks afleidings, omdat daar geen datums in die briewe self voorkom nie.  Dit is egter wel redelik waarskynlik dat hy die eerste NT boeke geskrywe het, omdat bv. Petrus na van sy briewe verwys.

Die moontlike volgorde van Paulus se briewe is soos volg:

  • 1 en 2 Tessalonisense – ongeveer 50-52 n.C. op Paulus se tweede sendingreis uit Korinte.
  • Galasiërs – ook ongeveer 50-52 n.C. (op grond van Handelinge 13 se vertelling van die gelowiges in dié gebied wat tot bekering gekom het – Suid-Galasië teorie) op Paulus se tweede sendingreis uit Korinte (dit kan ook die eerste brief wees, geskryf uit Antiogië in 49 n.C., indien dit die “sinodale vergadering” in Jerusalem voorafgegaan het soos Frank Viola in The Untold Story of the New Testament Church argumenteer – baie leesbare boek!).
  • 1 en 2 Korintiërs – ongeveer 54-57 n.C. uit Efese op Paulus se derde sendingreis.
  • Romeine – ongeveer 57 n.C. uit Korinte op Paulus se derde sendingreis.
  • Filippense, Filemon, Kolossense en Efesiërs – die vroeë 60er jare n.C. uit Rome.
  • 1 en 2 Timoteus en Titus – die middel 60er jare n.C. uit Rome, indien aanvaar word dat Paulus eers vrygelaat is en later in die sestigerjare tereggestel is.

Petrus se twee briewe sowel as die brief van Judas is waarskynlik in die vroeë 60er jare n.C. uit Rome geskrywe.

Markus se evangelie word waarskynlik eers hierna geskrywe in die middel 60er jare n.C begrond op die herinneringe van Petrus.  Dit is ook die eerste evangelie omdat daar so kwistig in Matteus en Lukas uit aangehaal word.

Matteus en Lukas sowel as Handelinge word in die laat 60er jare n.C. gedateer vóór die verwoesting van Jerusalem in 70 n.C.  Daar is ook ander teorieë daaroor.

Dan volg die ander evangelie van Johannes waarskynlik in die 70er jare n.C. – hoewel daar sommige geleerdes is wat dit vroeër dateer – sowel as die briewe van Johannes, Jakobus (dit kan reeds in die vroeë 50er jare geskryf gewees het as ‘n mens dit as ‘n reaksie op ‘n verkeerde verstaan van Paulus se boodskap verstaan) en die boodskap van Hebreërs.

Heel laaste is die Openbaring van Johannes, waarskynlik in die vroeë 90er jare n.C., geskrywe vanuit Patmos naby Efese, hoewel daar weereens geleerdes is wat dit vroeër dateer.

Al dié datums is natuurlik by benadering en onderhewig aan korreksie, omdat die datums nie in die briewe of boeke self aangebring word nie.  Ons moet deurgaans afleidings gebruik om by ons moontlike datums uit te kom.  Maar dit gee jou ‘n idee van hoe die NT min of meer geskrywe is.

 


Chris van Wyk

Ek is gemeenteleraar by Somerstrand gemeente, Port Elizabeth. My passie in die lewe is om God bo alles te dien en gelowiges in geloofsvorming te begelei. I am pastor at Summerstrand congregation, Port Elizabeth. My passion in life is to serve God above all and to lead believers in faith formation.

Comments

Maak 'n opmerking

%d bloggers like this: