Inleiding

Die twaalfde boek, die boek van die profeet Maleagi, rond die boodskap van die Twaalf Kleiner Profete af.

Dit is duidelik dat die tempel al herbou en in gebruik geneem is (1:10; 3:1). Die aanvanklike opgewondenheid daaroor het egter begin taan. Ons lees dat die altaardiens herstel is (1:7), maar dat die priesters laks geraak het en die Here met minagting behandel is (1:6). Daarom minag ook die volk die Here deur blinde, siek, lam of verminkte diere, en soms selfs gesteelde diere (kan jy glo!) te offer (1:8, 13-14) en daarby nie hulle volle tiendes te bring na die tempel toe nie (3:6-12).

Ironies genoeg beteken dit dat die Leviete en priesters ook daaronder ly deurdat daar geen voorsiening vir hulle is nie. Hulle is egter ironies genoeg in die eerste plek aandadig daaraan deurdat hulle self die Here minag in hulle dienswerk.

Die omstandighede waarbinne dié boodskap van Maleagi dus gelewer word, lyk dus na die tyd van Nehemia, waarskynlik sy tweede termyn in Jerusalem van ongeveer 432 v.C. af. Dit lei ons af onder andere uit die feit dat Maleagi van ‘n Persiese goewerneur praat (1:8 – die Persiese woord vir goewerneur word gebruik) en weens die feit dat Nehemia dieselfde tipe priesterlike nalatigheid en godsdienstig-gemengde huwelikke aanvat (Neh. 13) as waaroor Maleagi kla. Lees meer oor dié tydperk in Nehemia se lewe in my vorige bydrae daaroor: Nehemia 13 – Nehemia stel nog hervormings in met sy tweede termyn.

Indeling

Maleagi roep die volk op deur God se antwoorde weer te gee op twee basiese probleme wat hulle met Hom het.

Die twee probleme wat hulle met Hom het, is:

1. dat Hy hulle nie liefhet nie (1:2-5 – Hulle kla: “Hoe het U ons lief?”), en
2. dat Hy niks doen aan boosheid en onreg nie (2:17 – Hulle kla: “Almal wat verkeerd doen, is goed in die oë van die HERE, met húlle is Hy ingenome.” En: “Waar is die God wat oordeel?“).

Daarop antwoord die Here:

1. dat hulle Hom minag en dat dit aan die basis lê van hulle ervaring van ‘n gebroke verhouding (1:6-2:9; 2:10-16), en
2. dat hulle self onreg doen met onder andere toordery, egbreuk, gosdienstig-gemengde huwelikke, vals eedswerings, die uitbuiting van weerloses in die samelewing, en halfhartige godsdienstige handelinge (offers en tiendes). Dit is dinge wat God veroordeel. (2:17-3:5; 3:13-4:3).

God het dus nie verander nie – hulle het!

Met hierdie boek roep Maleagi hulle dus op om die verbondsverhouding met God heelhartig te handhaaf en Hom nie te minag met oppervlakkige godsdienstigheid nie en Hom boonop op die koop toe op allerhande maniere te verkwalik nie. God sal sy kant van die verbond handhaaf. Daarop kan hulle staatmaak. Wat in gedrang is, is hulle eie gehoorsaamheid aan Hom.

Maleagi berei hulle ook voor om die deurlugtige, maar nog toekomstige, “dag van die Here” te verwag, wanneer die lankverwagte Messias te voorskyn sal kom wat versoening in die gemeenskap sal bring. Dan sal: “die son van redding deurbreek met genesing in sy strale.” (4:2).

Dit is ‘n gepaste noot om nie net die Twaalf Kleiner Profete mee af te sluit nie, maar die hele OT boodskap in afwagting van die Messias-Koning wat die “dag van die Here” in vervulling laat gaan, soos die NT met die vier Evangelies se boodskap van Jesus, die Messias, aankondig.

Ons lees dit as volg:

• 1:1-2:16 – God het die volk lief ten spyte van hulle liefdeloosheid
• 2:17-4:6 – God sal reg laat geskied ten spyte van hulle ongeregtigheid

Hierdie twee hoofstukke fokus op die eerste basiese probleem wat die volk met God het – sy oënskynlike gebrek aan liefde (1:2-5). Die Here wys in sy eerste reaksie op die basiese rede vir dié ervaring wat hulle interpretasie van wat aan die gang is in ‘n heel ander lig stel. God het nie verander nie – hulle het!  Hy het hulle lief ten spyte van hulle liefdeloosheid.

Die priesters het Hom egter met minagting hanteer in die godsdiensbeoefening van offergawes en die volk het hulle daarin nagevolg (1:6-2:9). Daarby voeg Maleagi dat dié minagting verder gevoer is deurdat die volk gemengde-godsdiens huwelikke sowel as egskeidings goedkeur. Beide aksies verbreek egter die verbond met die Here (2:10-16).

Let op hoe die stem van die Here in al drie perikope sterk deurkom, maar dat die eerste perikoop veral die probleem van die volk, die tweede veral die reaksie van die Here daarop en die derde perikoop veral die reaksie van die profeet, Maleagi, daarop verwoord. Ons lees die perikope dus as volg:

• 1:2-5 – Die volk: U het ons nie meer lief nie.
• 1:6-2:9 – Die Here: Julle hanteer My met minagting in die offergawes
• 2:10-16 – Maleagi: Julle hanteer God met minagting in julle huwelikke

In hierdie twee hoofstukke fokus Maleagi op die tweede basiese probleem wat die volk met God het – sy gebrek aan optrede om iets aan die probleem van boosheid en onreg te doen (2:17-3:5). Dié vraag maak die Here skoon “moeg”, omdat dit só ver van die waarheid af is. Hy gaan dit vir hulle wys deur sommer by hulle te begin om die onreg wat hulle doen, uit te roei. Weereens – God het nie verander nie – hulle het! Hy sal reg laat geskied ten spyte van hulle ongeregtigheid.

Die volk se onreg sluit in dat hulle Hom met minagting behandel deur nie al die vereiste offers sowel as die volle tiende na die tempel te bring nie. Dit is natuurlik die eintlike rede waarom dit met hulle sleg gaan. Hulle kom nie hulle deel van die verbond na nie (3:6-12). Die toppunt van hulle vermetelheid is egter om die Here te verkwalik vir dinge waaraan hulleself aandadig is. Dit is so groot dat hulle so ver gaan as om te verkondig dat dit nutteloos is om die Here te dien. Hulle sien dus glad nie hulle eie aandeel in die sinloosheid van hulle godsdiens raak nie.

Gelukkig is dit nie die geval by almal nie. Dié wat eerbied vir die Here het, sê Maleagi, sal ervaar dat die Here vir hulle goed is. Daardeur sal die verskil tussen dié wat goed doen en dié wat goddeloos is, helder sigbaar word, al beskryf hy dit as iets wat eers op die “dag van die Here” volledig sigbaar sal word (3:13-4:3).

Die boek word afgesluit met ‘n opdrag om aan die wet van Moses aandag te gee in voorbereiding vir die koms van die profeet Elia wat versoening sal bewerk vir almal (4:4-6).