MATTEUS 2:22-23 – Josef word gewaarsku in ‘n droom om nie in Judea nie, maar in Galilea te gaan woon

²²Maar toe hy hoor dat Argelaos koning van Judea is in die plek van sy vader, Herodes, was hy bang om daarheen te gaan. En nadat hy in ’n droom gewaarsku is, het hy vertrek na die gebied van Galilea.

²³En daar aangekom, het hy gaan woon in ’n dorp met die naam Nasaret. So is vervul wat deur die profete gesê is dat Hy ’n Nasarener genoem sal word.

Teks en konteks

1:22 Dit is uiters insiggewend om die groei by Josef waar te neem. Van droom tot droom.

Josef luister aanvanklik na die engel se boodskap in sy eerste droom om Maria as sy vrou te neem. Hy wou haar skei, in die geheim, omdat hy regverdig en barmhartig was. Hy wou die wet gehoorsaam, en hy wou haar nie verneder nie. En die Here sê. Nee, nie só nie. Trou met haar. Hier is iets aan die gang wat baie groter is as wat jy besef. Dit is my Kind wat jou kind gaan word.

Josef luister na die opdrag van die owerheid om na Betlehem te gaan. God was immers daarin ook besig. Ons moet nooit dink dat enigiets in die lewe buite God se wil en werke gebeur nie.

Josef luister na die engel in die tweede droom wat hom na Egipte toe laat uitwyk, asook met die derde droom as hy na Israel toe moet terugkeer. Hier word hy in ‘n vierde droom aangesê om in Nasaret te gaan woon. Maar, dit is iets wat hy eintlik al geweet het, want hy was bang om in Judea te gaan bly. Die droom het sy eie aanvoeling bevestig.

Dit is uiters interessant om die vier drome langs mekaar te sit en die groei wat daar kom by Josef raak te sien.

1. In die eerste droom wil hy iets anders doen as wat die Here wil. Hy gehoorsaam die Here se wil.
2. In die tweede droom is hy onbewus van wat aan die gang is, maar die Here red hom en sy gesin van die kindermoord.
3. Vir die derde droom is hy besig om te wag vir instruksies, want die Here het gesê hy moet daarvoor wag.
4. Met die vierde droom is hy ingestem op God se stem en kom self agter dat Judea nie ‘n veilige plek gaan wees vir hulle as gesin nie, en die Here bevestig dan in ‘n droom dat hulle eerder in Galilea, in Nasaret moet gaan bly. Op die koop toe ook nog ‘n vervulling van ‘n profesie.

1:23 God lei hulle dus uit Egipte na ‘n veiliger plek in die land Israel, na die klein dorpie Nasaret. Die dorpie in Galilea is ná die dood van Herodes die Grote onafhanklik van Juda deur Herodes Antipas (Matt 14:1-12), ’n ander seun van Herodes, geregeer. Een waarvan ons later meer sal verneem in die evangelies.

Nasaret was 128 km noord van Jerusalem. So dit was nog 10 dae se reis te voet. En daar het Jesus saam met sy pa-hulle gebly. Sy pa Josef ‘n bouer, ‘n timmerman wat met hout en klip gebou het, soms ook met metale.

Dié skuif word deur Matteus aan die vervulling van die woorde van die profete (meervoud – dui op die hele boodskap van die OT) verbind (Matt 2:23). Dit is daarom ook die hoogtepunt van Matteus se tweede hoofstuk. En die toppunt daarvan is dat Matteus Jesus die Nasarener noem. Die lank verwagte Messias, dié een wat selfs Herodes se aandag gevang het, sê Matteus, is die Nasarener.

Nou, ‘n mens moet dié woord onderskei van die woord Nasireër, soos dit in die OT die geval was met Simson (vgl Rigt 13:5, 7; Num 6; Jer 7:29). Jesus het nie volgens die Nasireër-eed geleef nie. Hy het sy hare geskeer, en wyn gedrink.

Wat Matteus hier doen met die woord Nasarener, is waarskynlik om iets oor Jesus te sê aan die hand van ‘n woordspeling tussen die dorpie se naam Nasaret en die Hebreeuse woord neser wat loot of takkie beteken.

In Jesaja 11:1 word die woord neser gebruik in ‘n Messiaanse betekenis: “’n Takkie sal uitspruit uit die stomp van Isai, ‘n loot uit sy wortels sal vrugte dra …” En daarby word gevoeg: “Die Gees van die Here sal op hom rus …”. In die NT word die vervulling hiervan direk op Jesus betrek (vgl ook Jes 53:2).

Die term “Nasarener” het hier dus waarskynlik die dubbele betekenis dat dit ironies op Nasaret sinspeel – ‘n plek waarvan niemand iets goed verwag het nie – en op ‘n dieper vlak sinspeel op die Messias, die takkie van Isai, dié Een op wie die Gees van die Here sal rus, wat verandering bring vanaf ’n plek waar niemand dit verwag nie, en wat die Verlosser van die wêreld is.

Nasaret was immers ’n onbenullige dorpie van skaars 480 inwoners, volgens historiese bronne, genestel in die heuwels van Galilea. Dit was skaars ses km van Seporis, ’n groeiende Hellenistiese stad, die hoofstad van Galilea. Dit is egter van dié plek wat die Messias kom – die Nasarener – sê Matteus.

Onder die radar, op ‘n plek waar niemand sou soek nie, vir die volgende amper dertig jaar … Wat ‘n voorsiening!

Dié uitspraak is dus die slotsom van die tweede hoofstuk van Matteus: Jesus van Nasaret is die langverwagte Messias van Bethlehem, die uitverkore herderleier van God. Wié sou dit nou kon verwag?!

Betekenis en boodskap

1. Dink na oor die groei wat ‘n mens by Josef waarneem in sy luister na God deur die drome wat Hy gee. Kan jy van dieselfde groei getuig, selfs al werk God heeltemal anders met jou?
2. Dink na oor die plek waar jy jouself op die oomblik bevind. Die gedeelte wil ons bemoedig om nooit die plek waar jy jou bevind, of waarheen die Here jou lei, te onderskat of lig te skat nie. Die belangrike is dat jy gehoorsaam is en God se leiding volg. Geen plek is onbenullig in God se oë nie. Dit kan ook jou veilige oase wees in diens van die doel wat God vir jou lewe het.