Die Twaalf Kleiner Profete

Een boek

Die Kleiner Profete – Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Miga, Nahum, Habakuk, Sefanja, Haggai, Sagaria, en Maleagi – word in die Hebreeuse OT teks as een boek geag. Daarom is dit ook gewoonlik op een boekrol een na die ander oorgeskryf. Dit maak deel uit van die tweede hoofdeel van die Hebreeuse Bybel (tenak), die Profete (nevi’im), in onderskeid van die Wet (torâ) en die Geskrifte (ketuv’im).

Dié boek het bekend gestaan as: “Die boek van die Twaalf“, of die “Kleiner Profete”, of soms net “Die Twaalf“. Daar is natuurlik ook die “groter” profete: Jesaja, Jeremia en Esegiël. Daniël, hoewel ook gereken as ‘n profeet, word in terme van die indeling van die OT by die Geskrifte gereken. Dit is ook belangrik om te onthou dat die term “kleiner” net na die lengte van die onderskeie profetiese boeke verwys – die langstes, Hosea en Sagaria het 14 hfste. en die kortste, Obadja 1 hfst. – nie na hulle belangrikheid of betekenis nie.

Die samebundeling in een boekrol sien ons alreeds in die geskrifte van Jesus ben Sirag aan die begin van die 2de eeu v.C., ongeveer 190 v.C., soos dit ook die geval was in die Dooie See rolle, wat waarskynlik ook dateer uit die tweede eeu v.C., hoewel die orde van die boeke verskil in die onderskeie rolle wat daar gevind is. In die Christelike OT word elke profetiese boek afsonderlik genoem, maar in die voor-Christelike uitgawes is dit duidelik dat die Kleiner Profete gewoonlik saam as een boek in een boekrol gegroepeer is.

Die orde van die onderskeie boeke

Die orde van die boeke in die Hebreeuse OT is dus nie in datumvolgorde van óf die profete óf die finalisering van hulle boeke vasgestel nie. Die boeke Jona en Joël kom bv. waarskynlik uit ‘n veel later tyd as die ander wat ná hulle in die lys voorkom. Joël het moontlik sy plek in die ry van profete vóór Amos te danke aan die feit dat een van die verse aan die einde van Joël (3:16 – “Die Here sal uit Sion brul …”) dieselfde tema het as dié waarmee Amos begin (1:2 – “Wanneer die Here uit Sion brul …”). Albei praat ook van ‘n sprinkaanplaag.

Die profeet Amos tree moontlik alreeds vóór Hosea op, hoewel hulle tydgenote was, weens die feit dat Amos die groot aardbewing van 760 v.C. noem. Die profeet Miga tree ook duidelik reeds ‘n eeu vóór Obadja op en Sefanja weer meer as ‘n eeu vóór Haggai volgens die interne gegegewens in die onderskeie boeke en ander verwysings in die res van die OT.

Tydperk van optrede

As ‘n mens dus die datumvolgorde van die tydperk van optrede van die profete as uitgangspunt neem – let wel nie die finalisering van hulle boeke nie – is dit na alle waarskynlikheid as volg: Amos, Jona, Hosea, Miga, Sefanja, Nahum, Habakuk, Joël, Obadja, Haggai, Sagaria, en Maleagi. Hier is ‘n tabel waarin die profete se tydperke van optrede in die konteks van die wêreldmagte wat in daardie tyd opgetree het sowel as in die konteks van die konings van daardie tyd geplaas word:

Orde van behandeling en voorlopige temas

Ek het oorweging daaraan geskenk om die Kleiner Profete se boeke in hierdie volgorde te behandel in die Bybelskool. Dit sou ‘n bietjie meer van ‘n historiese raamwerk vir hulle boodskappe gee. Ek het egter besluit dat ek eerder die Bybelse orde gaan volg om die ontwikkeling van die hooftemas daarin, soos die samestellers van die OT dit bedoel het, te kan volg. Die datering van die boeke is in sommige gevalle net te onseker om te veel daarvan te maak.

Die orde waarin ek dit dus gaan behandel, met ‘n voorlopige opgawe van die kern van die boodskap van die onderskeie profete, is as volg:

1. Hosea – God volhard altyd in sy liefde
2. Joël – God se dag bring verwoesting en voorspoed
3. Amos – Die Here brul uit Sion vir geregtigheid
4. Obadja – God straf verwaandheid en afsydigheid
5. Jona – God ontferm Hom oor Nineve
6. Miga – God heers nou en vir altyd
7. Nahum – God voltrek sy oordeel oor Nineve
8. Habakuk – Nogtans sal ek in die Here jubel
9. Sefanja – Ruk julle reg voor die toorn van die Here julle tref
10. Haggai – Herstel die tempel, want Ek is by julle
11. Sagaria – Berei julle voor op die koms van die Messias-Koning
12. Maleagi – Bekeer julle van geestelike minagting